Milli Eğitim Bakanlığı, Mesleki Eğitim Merkezi (MESEM) programına dair verileri açıkladı. Bakanlık, 2016'dan bu yana 13 öğrencinin hayatını kaybettiğini belirtirken, İSİG Meclisi ise can kaybının en az 20 olduğunu savunuyor. Denetimler sonucu 23 binden fazla işletmeyle sözleşme feshedildi.
2016'dan bu yana 13 ölü, binlerce yaralı
MEB’in TBMM’de soru önergelerine verdiği yanıta göre, 2016 yılından bu yana uygulanan MESEM Programı kapsamında toplam 3 bin 80 iş kazası meydana geldi. Bakanlık, bu kazaların 13’ünün ölümle sonuçlandığını bildirdi. Açıklamada, kazalar sonucu 60 öğrencinin hastanede yatılı tedavi gördüğü, 20 öğrencinin ise hastaneye sevk edilmesine rağmen tedaviye ihtiyaç duyulmadan taburcu edildiği belirtildi.
İSİG Meclisi: "Ölü sayısı en az 20"
Bakanlığın "13 ölüm" açıklamasına karşın, iş cinayetlerini takip eden İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği (İSİG) Meclisi verileri başka bir tabloyu ortaya koyuyor. İSİG Meclisi raporlarına göre, sadece 2023 yılından bu yana geçen süreçte, en az 20 MESEM öğrencisi çalışırken yaşamını yitirdi.
"Tehlikeli ve çok tehlikeli" işlerde eğitim
Bakanlık, gerekli önlemlerin alınması şartıyla öğrencilerin "tehlikeli ve çok tehlikeli" sınıfta yer alan iş yerlerinde de mesleki eğitim alabildiğini doğruladı. Program kapsamında öğrenciler, haftanın 1 veya 2 gününü okulda teorik eğitimle, geri kalan 3 veya 4 gününü ise işletmelerde pratik beceri eğitimiyle geçiriyor. Hafta içi günlük 8 saati aşmayacak şekilde planlanan bu eğitimler, sanayi dışındaki sektörlerde İl İstihdam ve Mesleki Eğitim Kurulu kararıyla gece saat 22.00’yi geçmemek üzere gece de gerçekleştirilebiliyor. Ayrıca veli veya reşit öğrencinin talebiyle haftalık çalışma süresi 6 güne kadar çıkarılabiliyor.
"İş güvenliği ihlali" gerekçesiyle doğrudan feshedilmiş bir protokol yok
Artan kazalar ve tepkiler üzerine MEB, 2 Şubat 2024 tarihinde “Mesleki Eğitimde İş Sağlığı ve Güvenliği” konulu bir genelge yayımlayarak denetimleri sıkılaştırdı. Genelgenin ardından yürütülen denetim faaliyetlerine ilişkin şu veriler paylaşıldı:
2024 sonu itibarıyla 253 bin 940 işletme iş sağlığı ve güvenliği yönünden incelendi.
Kurallara uygun bulunmayan 23 bin 252 işletme ile sözleşmeler feshedildi.
2025 yılında da bu uygunsuz işletmelerle yeni bir sözleşme imzalanmadı.
Dikkat çeken bir diğer ayrıntı ise, bakanlığın protokol takip kayıtlarında bugüne kadar "iş güvenliği ihlali" gerekçesiyle doğrudan feshedilmiş bir MESEM kurumsal protokolünün bulunmaması oldu.
MEB: "Çocuk işçiliği değil, mesleki kültür"
MEB, MESEM programına yönelik "ucuz iş gücü ve çocuk işçiliği" eleştirilerini ise reddetti. Bakanlık, öğrencilerin üretim süreçlerinde yer almasının çocuk işçiliği kapsamında değerlendirilemeyeceğini savunarak, uygulamanın amacının "teorik ve pratik eğitimin bütünleştirilmesi, öğrencilerin mesleki beceri kazanması ve erken yaşta iş sağlığı ve güvenliği kültürü edinmesi" olduğunu ileri sürdü. Kazaların önlenmesi için Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile ortak çalışmaların ve taşra teşkilatındaki personele yönelik İSG eğitimlerinin sürdüğü ifade edildi.
