AB, uzun süredir görülmeyen düzeyde üst düzey bir heyetle Ankara’nın kapısını çalıyor. NATO Zirvesi öncesinde yapılan görüşmelerde üyelik süreci, vize, Gümrük Birliği, göç ve bölgesel gelişmeler gibi çok sayıda konu masaya yatırılacak.
Tarihi nitelikteki NATO Ankara Zirvesi’ne hazırlanan Türkiye, Brüksel’den üst düzey bir üçlüyü ağırlıyor. Avrupa Birliği (AB) Dışişleri ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Genişleme Komiseri Marta Kos ve İçişleri Komiseri Magnus Brunner, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’nin (GKRY) AB Dönem Başkanlığı’ndaki son gününde Türkiye’de temaslarda bulunacak. AB kanadı, Türkiye’nin de önem verdiği ziyareti, giderek daha istikrarsız hale gelen jeopolitik ortamda karşılaşılan ortak zorlukları tartışmak ve işbirliği için yeni olanakları ele almak için bir fırsat olarak görüyor.
DÖRT BAKANLA GÖRÜŞME
Kallas, Kos ve Brunner üçlüsü Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’la bir araya gelecek. Ortak ziyaret yapmaları pek olağan olmayan bu üçlünün yetki alanlarına bakıldığında bu toplantı, adı konulmamış bir Yüksek Seviyeli Siyasi Diyalog Toplantısı algısı yaratıyor. Yüksek Seviyeli Siyasi Diyalog Toplantısı, GKRY blokajı nedeniyle yıllardır yapılamıyor. Kos’un, bu dörtlü görüşmenin yanı sıra Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu ve Ticaret Bakanı Ömer Bolat’la görüşmesi öngörülüyor.
Ortak ziyaret yapmaları pek olağan olmayan Kallas, Kos ve Brunner üçlüsünün ziyareti, Türkiye’yle ilişkilere verilen önemin göstergesi olarak değerlendiriliyor.
SOMUT ADIM BEKLENTİSİ
Ankara, Türkiye’yle ilişkilere verilen önemin göstergesi olarak değerlendirilen ziyaretin ilişkilerde belli alanlarda yakalanan ivmenin tüm alanlara yayılmasına katkı sağlamasını umuyor. AB, son dönemdeki uluslararası konjonktürün de etkisiyle birçok alanda Türkiye’yle yoğun ve derinlemesine işbirliğine yaşamsal önem atfettiğini gizlemiyor. İlişkilerdeki tıkanıklıkların aşılması gerektiği görüşünde olan Türkiye, AB’nin somut ve yapıcı adımlar atmasını istiyor.
MASADAKİ BAŞLIKLAR
Toplantıda öne çıkacak bazı başlıkları şöyle özetlemek mümkün:
- Üyelik müzakereleri: AB, 2018’de müzakerelerin fiilen durmasına neden olan olumsuz unsurların hâlâ geçerli olduğu görüşünde. Bu nedenle Türkiye adım atmadan müzakerelere kaldığı yerden devam edilmesi şu aşamada mümkün görmüyor. Türkiye ise sürecin adil ve liyakate dayalı bir yaklaşım temelinde sürdürülmesini istiyor.
- Vize: Türk vatandaşlarının Schengen vizesine kolay erişim sağlaması Türkiye’nin AB’den öncelikli beklentilerinden. AB’nin, Türkiye’ye vize muafiyeti için kalan altı kriteri yerine getirmek için ortak çalışma mesajını yinelemesi bekleniyor. Türkiye’nin de muafiyet sağlanana kadar kolaylaştırıcı uygulamaların geniş tabana yayılmasını talep etmesi öngörülüyor.
- Gümrük birliği: Türkiye ile AB arasındaki ekonomik entegrasyon seviyesi çok üst seviyede. Fidan’ın toplantıda gümrük birliğini güncelleme müzakerelerine bir an önce başlanması gerektiği mesajını yinelemesi bekleniyor. AB Komisyonu da güncellemeden yana ancak üye ülkelerden müzakere yetkisi alabilmiş değil. Teknik çalışmalar sürüyor.
- Göç: Kural dışı geçişlerin düşmesiyle bu konudaki dinamikler belirgin şekilde değişti. AB mülteciler konusundaki desteğini sürdürme niyetinde. Türkiye bu alandaki işbirliğinin oluşan yeni dinamikler ışığında, adil sorumluluk ve yük paylaşımı temelinde tasarlanmasını istiyor.
- Türkiye ve AB’yi yakından ve doğrudan ilgilendiren bölgesel konu ve gelişmeler de dörtlü toplantının gündem maddeleri arasında yer alacak. Her iki taraf da istikrar ve güvenliğe katkı sağlayacak adımlarda işbirliğine sıcak bakıyor.
- AB’nin Türkiye’yi kilit aktör olarak gördüğü bağlantısallık, teknik çalışmaların sürdüğü “Made in EU”, Türkiye’nin şu aşamada dışarıda kaldığı savunma odaklı SAFE düzenlemesi de ele alınacak.
Kallas’ın yanı sıra AB Konseyi Başkanı Antonio Costa ve AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’in de katılacağı NATO Zirvesi sırasında da AB-Türkiye arasında üst düzey temas ihtimali yüksek görülüyor.
