Dünyanın en zengin insanları tarihte görülmemiş ölçekte ülkeler arasında yer değiştiriyor. Araştırma şirketi New World Wealth'in verilerine göre 2025 yılında 140 binden fazla milyoner başka bir ülkeye taşınarak şimdiye kadarki en yüksek göç rakamına ulaştı. Şirket, 2026 yılında bu sayının 165 bine yükselmesini bekliyor.
Bu hareketlilik, yatırım yoluyla vatandaşlık ve oturum sektörünü de hızla büyütüyor. Uluslararası Göç Enstitüsü'nün (IMI) verilerine göre yatırım karşılığı vatandaşlık ve oturum danışmanlığı sektörünün büyüklüğü geçen yıl 40 milyar dolara ulaştı. Dünya genelinde bu alanda faaliyet gösteren şirket sayısı ise bin 200'ü aştı.
Yeni servet merkezi: Dubai
Küresel zengin göçünün en büyük kazananlarından biri Dubai oldu. Son yıllarda özellikle Güney Asya, Nijerya, Suriye ve Lübnan'dan gelen yüksek gelir grubuna mensup kişilerin tercih ettiği kent, düşük vergi oranları ve yatırım imkanlarıyla öne çıkıyor.
The Economist'e göre son dönemde yalnızca gelişmekte olan ülkelerin zenginleri değil, Batılı varlıklı bireyler de alternatif yaşam ve yatırım merkezlerine yönelmeye başladı. Özellikle İngiltere'de birçok yüksek gelir grubundaki kişi, pandemi sonrasında yatırım karşılığı oturum ve vatandaşlık programlarına ilgi göstermeye başladı.
Avrupa ilk kez zengin kaybediyor
Küresel servet hareketlerinde dikkat çeken gelişmelerden biri de Avrupa'da yaşanıyor. Fransa, Almanya ve İspanya geçen yıl ilk kez net milyoner kaybı yaşayan ülkeler arasında yer aldı.
Buna karşın ABD, ultra zenginler için en önemli merkez olmayı sürdürüyor. Dünyada 30 milyon doların üzerinde servete sahip kişilerin üçte birinden fazlası halen ABD'de yaşıyor.
Ancak danışmanlık şirketleri, son dönemde Amerikalı yatırımcıların da Avrupa ülkelerinde oturum ve vatandaşlık seçeneklerine daha fazla ilgi göstermeye başladığını belirtiyor. ABD'nin en az 800 bin dolarlık yatırım gerektiren EB-5 yatırımcı vizesi programına yönelik talep ise güçlü seyrini koruyor.
Ülkeler yeni programlar hazırlıyor
Küresel sermayeyi çekme yarışı nedeniyle birçok ülke yatırım göçü programlarını genişletiyor veya yeni modeller üzerinde çalışıyor.
Saint Vincent ve Grenadinler yatırım karşılığı vatandaşlık programını ülke ekonomisinin temel unsurlarından biri olarak tanımlarken, Özbekistan, Maldivler ve Nauru da benzer programlar geliştirmek için çalışmalar yürütüyor.
Buna karşılık bazı ülkeler ise daha sıkı bir yaklaşım benimsiyor. İspanya, 500 bin Euro'luk yatırım karşılığı oturum programını 2025 yılında sonlandırdı.
Avrupa Birliği Adalet Divanı ise Malta'nın yatırım karşılığı vatandaşlık uygulamasının AB hukukuyla uyumlu olmadığına hükmetti.
Portekiz de vatandaşlığa geçiş süresini çoğu göçmen için beş yıldan on yıla çıkararak kuralları sıkılaştıran ülkeler arasına katıldı.
Güvenlik incelemeleri öne çıkıyor
Artan ilgiyle birlikte yatırım karşılığı vatandaşlık ve oturum programlarında güvenlik denetimleri de sıkılaştırılıyor. Birçok ülke, başvuru sahiplerinin mali geçmişi ve uluslararası bağlantılarına ilişkin daha kapsamlı incelemeler yapmaya başladı.
The Economist'e göre jeopolitik belirsizlikler, vergi politikalarındaki değişimler ve yaşam kalitesi arayışı, önümüzdeki dönemde de zenginlerin göç kararlarında belirleyici olmaya devam edecek.
Aynı zamanda ülkeler de sermaye ve nitelikli insan kaynağını çekebilmek için yeni yatırım göçü programları geliştirmeyi sürdürecek.
