ABD, 7-8 Temmuz tarihlerinde Ankara’da düzenlenecek NATO Liderler Zirvesi’ne bir parmak balla geliyor. Konuya yakın dört kaynak, çarşamba günü Reuters’e yaptığı açıklamada, Başkan Donald Trump yönetiminin ABD Kongresi’nin itirazlarına rağmen Türkiye’ye yüz milyonlarca dolar değerinde düzinelerce F-110 jet motoru satışı planladığını bildirdi.
General Electric tarafından üretilen motorların, Türkiye’nin ilk milli savaş uçağı KAAN’da kullanılması planlanıyor. Kaynaklardan biri, paketin değerinin 700 milyon doları aşacağını belirtti. Daha önce söz konusu paket, ABD Kongresi’nde veto edilmişti. Buna rağmen kaynaklar, satışın önümüzdeki günlerde kesinleşmesinin ve ardından Dışişleri Bakanlığı’nın Kongre’ye resmi bir bildirimde bulunmasının beklendiğini söyledi.
‘ONU ÇOK MUTLU EDECEK BİR ŞEY YAPACAĞIM’
Diğer yandan gelişme, ABD Başkanı Donald Trump’a soruldu. CNN Türk ABD Temsilcisi Yunus Paksoy’un, “Sayın Başkan, Türkiye F-110 jet motorlarını ve F-35 savaş uçaklarını istiyor. Türkiye’ye büyük bir hediye çantasıyla mı gidiyorsunuz?” yönündeki sorusuna Trump, şöyle yanıt verdi:
“Sanırım öyle yapacağım. Türkiye bir NATO üyesi. Bazıları Türkiye’yi öyle görmüyor ama aslında öyle. O, NATO’nun güçlü bir üyesi. Evet, muhtemelen onu (Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı) çok mutlu edecek bir şey yapacağım.”
‘F-35’LERE ÇALIŞIYORUZ’
Paksoy’un “Jet motorlarına evet dediniz. Peki F-35 anlaşmasının nihayete ermesi için ne olması gerekiyor?” sorusuna ise yanıtı ABD Başkan Yardımcısı JD Vance verdi. “Pete (Hegseth) ve tüm ekibin şu anda bunu incelediğini biliyorum; çünkü Amerikan yasalarına uymak adına gerçekleştiğini onaylamamız gereken bazı hususlar var.” diyen Vance, “Başkan bizden bunu yapmamızı istedi. Süreci işletiyoruz. Bu aslında Kongre’yi ilgilendiren bir mesele ve F-35’leri alabilmeleri için Türkiye’nin Amerikan yasalarına uymasını sağlamakla ilgili. Elbette bunu duyuracağız.” ifadelerini kullandı.
ABD’nin 2020 Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası (NDAA)’nın 1245. maddesinde konuyla ilgili şöyle deniliyordu: “Yasa, yalnızca Türkiye’nin artık S-400’e sahip olmaması durumunda bir muafiyet öngörmektedir; bu koşulun yerine getirildiğinin teyit edilmesi, ABD Savunma Bakanı ve Dışişleri Bakanı tarafından yapılmalıdır.”
KONGRE’DEN İTİRAZ SESLERİ
Temsilciler Meclisi Dışişleri Komitesi’nin en üst düzey Demokrat üyesi olan New York Milletvekili Gregory Meeks ise Trump yönetiminin Kongre’yi atlamasına tepki gösterdi. Meeks, şunları söyledi:
“Dün yönetim bana, Kongre denetimini bir kez daha devre dışı bırakarak Türk Ordusu’na 700 milyon doları aşan savunma malzemesi satışını onaylayacağını bildirdi. Dışişleri Bakanlığı, aldığı kararı gerekçelendirme girişiminde dahi bulunmadı. Herhangi bir acil durum yetkisine dayanmadı, yazılı bir gerekçe sunmadı ve aylar boyunca satışın ABD-Türkiye ilişkilerine etkileri, Türkiye’nin Rus yapımı S-400 sistemini elinde bulundurmaya devam etmesi ve diğer bölgesel güvenlik kaygıları hakkında bana iyi niyet çerçevesinde bilgi vermeyi reddetti. Bunun yerine, yalnızca ofisime satışın resmî bildirim sürecinin derhâl başlatılacağını bildirdi. Bu ekipmanların teslimatı yıllar alacak. Bunun acil ya da kaçınılmaz bir durum olduğu iddia edilemez. ”
10 ADET ALINMIŞTI
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Eylül 2025’te yaptığı açıklamada, “Şu anda almayı beklediğimiz F-35 ve KAAN’ın motorları var. ABD Kongresi’nde bekletiliyor ve lisansları durmuş durumda. Onların lisanslarının hayata geçirilmesi ve motorların gelmesi lazım ki KAAN’ların üretimi başlayabilsin. Bizim ABD ile olan ilişkimizde sınırlamaların olması, bizi ister istemez uluslararası sistemde daha farklı arayışların içerisine itecek. Kendi yeteneklerimizi elbette geliştiriyoruz ancak hiçbir ülke, sadece kendi geliştirdikleri ile kendisi için yeterli hale gelemez.” demişti.
Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler ise Aralık 2025’te TBMM’de bir soru önergesine verdiği yanıtta, KAAN’ın ilk ptototiplerinde kullanılmak üzere 10 adet F110-GE-129 motorunun tedarik edildiğini, 80 adet ek motor için ABD ile müzakerelerin devam ettiğini bildirmişti.
KAAN’ın yerli motoru için TEI bünyesinde yürütülen TF35000 turbofan motor geliştirme çalışmalarına da devam edildiği öğrenildi. Yerli motorun ilk testlerinin 2026 yılında yapılması ve 2032 yılında KAAN’ın yerli motor ile ilk uçuşunu yapması hedefleniyor.
