Dünyanın büyük bölümü sular altında kalan sekizinci kıtası Zelandiya, Yeni Zelanda ve Yeni Kaledonya çevresinde yaklaşık 5 milyon kilometrelik bir alana yayılmaktadır. Kıtanın yüzde 95’i okyanusun altında bulunsa da 2023 yılında Nick Mortimer liderliğindeki jeologlar Kuzey Zelandiya dahil olmak üzere tüm kıtanın deniz altı keşif haritasını tasarlamayı başardı.
EOSEN DÖNEMİNE AİT 40 MİLYON YILLIK BAZALTLAR BULUNDU
GNS Science araştırmacıları, Fairway Sırtı ile Mercan Denizi arasındaki bölgeden kayaç örnekleri toplayarak bölgenin yapısını inceledi. Keşiflerde Geç Kretase dönemine ait 95 milyon yıllık kumtaşları, Erken Kretase dönemine ait 130 milyon yıllık granit ve volkanik çakıllar ile Eosen dönemine ait 40 milyon yıllık bazaltlar bulundu.
Gondvana süper kıtasının bir parçası olan Zelandiya’nın geçmişine dair ortaya çıkan yeni veriler eski teorilerden çok daha komplike verileri içermesiyle bilim dünyasını da şaşırttı.
GONDVANA'DAN KADEMELİ BİR ŞEKİLDE AYRILMIŞ
Veriler, 80 ila 60 milyon yıl öncesinde Zelandiya’nın Gondvana’dan kademeli olarak ayrılmaya başladığını, 105 milyon yıl önce subdüksiyonun kapandığını, 55 milyon yıl önce tamamen bağımsız bir kıta haline geldiğini gözler önüne seriyor. Son 45 milyon yıldır Pasifik- Avusturalya levha sınırı kıtayı deforme etmeye devam ediyor.
Bununla birlikte 2024 ve 2025 yıllarında yapılan havza ve sismik çalışmalar, Zelandiya’nın çözülmüş bir gizemin ötesinde paleoiklim ve biyoçeşitliliğe yönelik ipuçları barındıran devasa bir sualtı arşivi olduğunu göstermektedir.
