Asgari ücret tartışmaları bölgesel tutar üzerinden sürerken, uygulamanın çalışma hayatı ve sosyal güvenlik sistemi üzerinde yaratabileceği etkiler de bir yandan konuşulmaya başlandı.
Bölgesel asgari ücret modelinin hayata geçirilmesi halinde Türkiye'nin ciddi sorunlarla karşılaşacağını savunan SGK Başmüfettişi İsa Karakaş, çalışma barışının sigortası olarak gördüğü asgari ücretin çözümünü madde madde anlattı. Dar gelirliye 8 bin lira zam yapacak formülü, üretimi ve istihdamı destekleyecek teşviklerle açıkladı.
ASGARİ ÜCRETİN SİGORTASI ATARSA NELER OLACAĞINI ANLATTI
Karakaş, İstanbul'da yüksek Anadolu'da ise daha düşük asgari ücret uygulanmasının çalışma hayatında "tam bir kaos" oluşturacağını belirtti. Çözümün işçinin ücretini düşürmek değil, hayat pahalılığını azaltacak politikaları hayata geçirmek olduğunu vurgulayarak, "Tek ulusal asgari ücret çalışma barışının sigortasıdır. Bu sigortayı attırırsanız çalışma ve sosyal güvenlik sistemi karanlıkta kalır" değerlendirmesinde bulundu.
SGK sisteminin tek merkezden yönetildiğine dikkat çeken Karakaş, her şehir için farklı prim tabanı uygulanmasının yazılım sistemlerini zorlayacağını, birden fazla ilde faaliyet gösteren işletmeler için prim hesaplamalarının karmaşık hale geleceğini ifade etti.
Bölgesel ücret uygulamasının hukuki sorunlar da doğuracağını savunan Karakaş, aynı fiili işleyen işverenlerin farklı şehirlerde farklı idari para cezalarıyla karşılaşmasının anayasanın eşitlik ilkesini zedeleyeceğini dile getirdi.
Karakaş'a göre düşük ücret uygulanan bölgelerden yüksek ücretli büyükşehirlere yeni bir göç dalgası başlayacak. Bunun İstanbul gibi büyük kentlerde kira ve yaşam maliyetlerini artıracağını, Anadolu'da ise nitelikli iş gücü sıkıntısını derinleştireceğini belirtti.
ASGARİ ÜCRET 8 BİN LİRA ARTIRACAK 6 MADDELİ ÇÖZÜMÜ AÇIKLADI
Şirketler açısından da taşeron sisteminin bozulabileceğini, kayıt dışı istihdamın artabileceğini ve muhasebe ile insan kaynakları süreçlerinde ciddi karmaşa yaşanabileceğini kaydeden Karakaş, bunun daha fazla SGK denetimi ve idari sorun anlamına geleceğini söyledi.
Tarafların tavrını ise şu şekilde özetledi:
- İşveren Temsilcileri - Bölgesel Asgari Ücret
İşgücü maliyetlerini düşürmek, Anadolu’daki üretim ve yatırımı teşvik etmek ile ihracatta küresel rekabet avantajı sağlamak. - Çalışanlar ve Sendikalar - Ulusal Tek Ücret (Mevcut Düzen)
Emek sömürüsünü engellemek, kazanılmış sosyal hakları korumak ve bölgesel ücret farklılıklarının sendikal örgütlenmeye olumsuz etkilerini önlemek. - Kamu ve Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) - Ulusal Tek Ücret (Standart Model)
Makroekonomik istikrarı ve sosyal düzeni korumak, olası kriz risklerini bertaraf etmek ve tarihsel kurumsal tecrübeler ışığında gelir adaletini sağlamak.
Karakaş, bölgesel asgari ücret yerine yatırım ve istihdamı destekleyecek alternatiflerin hayata geçirilmesi gerektiğini belirterek şu önerileri sıraladı:
- Anadolu'daki yatırımlar için daha güçlü SGK teşvikleri sağlanması.
- Üretim yapan işletmelere vergi ve enerji desteği verilmesi.
- Büyükşehirlerde çalışanlar için ucuz konut ve ulaşım imkanlarının artırılması.
- Anadolu'da üretimi desteklemek amacıyla nakliye kolaylıkları sağlanması.
- Asgari ücret üzerinden fırsatçılık yapanlara yönelik ağır yaptırımlar uygulanması ve denetimlerin sıklaştırılması.
- Asgari ücretin açlık sınırının altında kalmamasının gözetilmesi.
