"Kalkınma Ajansları 2025 Yılı Genel Faaliyet Raporu"ndan derlediği bilgiye göre, Türkiye'de Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda, 26 kalkınma ajansı faaliyette bulunuyor. Ajanslar, bölgesel gelişmişlik farklarının azaltılması, bölgelerin rekabet gücünün artırılması ve yerel kabiliyetlerin işlenerek gelişme potansiyellerinin açığa çıkarılması, iş ve yatırım ortamı ile yerel işbirliklerinin güçlendirilmesi için çalışıyor.
Kalkınma ajansları aracılığıyla, yerelin ihtiyaçlarını karşılamak, şehirlerin ekonomik ve sosyal kapasitesini güçlendirmek üzere, bugüne kadar 28 bin 120 projeye mali ve teknik destek sağlandı. Bu projelere sağlanan destek tutarı, 2026 yılı fiyatlarıyla 116,3 milyar lirayı bulurken, verilen desteklerle 194,2 milyar liralık yatırım harekete geçirildi.
Projelerin eş finansman dahil bütçesi 1,5 milyar liraya ulaştı
Ajanslar, bir önceki yılda olduğu gibi geçen yıl da faaliyetlerine aralıksız devam etti. Bu dönemde, bölgelerin farklı alanlarda kabiliyet, potansiyel ve ihtiyaçlarının belirlenmesine yönelik 180 analiz, inceleme, strateji ve planlama çalışması gerçekleştirildi.
Kalkınma ajansları tarafından aktarılan sözleşmeye bağlanan toplam destek tutarı, geçen yıl 1155 proje için 2,8 milyar lira oldu. Bu çerçevede, 2025'te mali destek programları kapsamında 153 projeye yaklaşık 1 milyar lira destek sağlandı ve söz konusu projelerin eş finansman dahil bütçesi 1,5 milyar liraya ulaştı.
Teknik destek programları çerçevesinde 803 projeye yaklaşık 94,4 milyon lira, yenilikçi destek programları kapsamında ise 31 projeye yaklaşık 37,3 milyon lira destek verildi. Bunun yanında tematik bölgesel kalkınma programları çerçevesinde cazibe merkezlerini destekleme programı kapsamında 15 projeye 828 milyon lira destek imkanı oluşturuldu.
Sosyal gelişmeyi destekleme programı çerçevesinde 146 projeye 679,6 milyon lira, üreten şehirler programı kapsamında 5 projeye 65 milyon lira, kurumsal dönüşüm ve sürdürülebilirlik destek programı çerçevesinde 2 projeye 60 milyon lira destek aktarıldı.
Fizibilite çalışmalarına 42,8 milyon lira katkı sağlandı
Bölgesel Kalkınma Odaklı Toparlanma Acil Eylem Programı Desteği (BOTAP) kapsamında, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ve kalkınma ajansları aracılığıyla deprem bölgesinde faaliyetlerini sürdüren Çukurova, Doğu Akdeniz, Fırat, İpekyolu ve Karacadağ kalkınma ajanslarına bölgenin ihya edilmesi amacıyla acil durum ödeneğinden veya diğer kalkınma ajanslarının kendi bütçelerinden aktarım yapıldı.
Bölgelere yönelik tehdit ve risklerin önlenmesi, yenilik ve girişimcilik kapasitesinin geliştirilmesi amacıyla yapılan fizibilite çalışmalarına da 42,8 milyon lira katkı sağlandı.
Ayrıca, proje teklif çağrısı yöntemi uygulanmadan, 10 ajans aracılığıyla 13 güdümlü projeye verilen destek tutarı 279,3 milyon lira oldu.
27 bini aşkın kişi ve kuruma danışmanlık hizmeti verildi
Kalkınma ajansları bünyesinde faaliyet gösteren Yatırım Destek Ofisleri (YDO) de bölgelerin yatırım potansiyelinin tanıtılması ve yatırımcılara rehberlik edilmesi gibi görevler üstlendi. Bu kapsamda, Yatırım Destek Ofislerince izin ve ruhsat süreçlerinin takibi ile devlet desteklerine yönelik bilgilendirme ve danışmanlık hizmetleri sunuldu. Yatırım Destek Ofisleri, 2025'te 44 yatırımcının izin ve ruhsat işlemlerine destek sağladı, bunlardan 29'unun süreçlerini tamamladı ve 27 bin 375 kişi ve kuruma danışmanlık hizmeti verdi.
Ayrıca, saha ziyaretleri kapsamında 5 bin 299 firma ziyaret edildi ve Yerel Kalkınma Hamlesi Programı'nın 2025 yılı tanıtım ve bilgilendirme faaliyetleri çerçevesinde 1517 etkinlik düzenlendi, söz konusu etkinliklere 24 bin 501 kişi katıldı.
