Türkiye’de 5 Şehir Yer Değiştirdi! İstanbul ve Ankara Dahil 44 İlin Merkezi Batıya Kaydı

Türkiye'de son 45 yıl içinde yaşanan iç göç ve sanayileşme, şehirlerin fiziki merkezlerini tamamen değiştirdi.

TEPAV verilerine göre ülkedeki 44 ilin kalbi batıya doğru kayarken, İstanbul ve Ankara gibi büyükşehirler ağırlıklı olarak kuzeybatı yönünde genişledi.

Şehirlerin adeta yer değiştirdiği bu süreçte en keskin yönelme rekorunu ise Muğla kırdı.

Topoğrafik engeller ve ekonomik yatırım kararlarının şekillendirdiği bu süreçte, büyüme yönü açısından en keskin kaymalar Muğla, Balıkesir, Konya, Isparta ve Antalya’da yaşandı.

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı tarafından hazırlanan ve 1975 ile 2020 yıllarını kapsayan güncel araştırma, şehir merkezlerinin adeta yer değiştirdiğini gösteriyor.

Yapılan detaylı analizlere göre, 81 ilin 44'ü yeni yollar, sanayi yatırımları ve büyük göç dalgalarının etkisiyle belirgin bir şekilde batıya doğru büyüdü.

Prof.

Dr.

Güven Sak’ın da dikkat çektiği bu devasa mekânsal kayma, coğrafi yapıların ve ekonomik kararların şehirlerin kaderini nasıl çizdiğini net bir şekilde ortaya koyuyor.

Bu büyük yöneliş tablosunda bazı şehirler, fiziki sınırlarında yaşadıkları rekor düzeydeki değişimlerle öne çıkıyor.

Küresel yerleşim verileri kullanılarak yapılan hesaplamalara göre, Türkiye'de en çok batıya kayan il Muğla oldu.

Muğla'nın kentsel ağırlık merkezi 45 yıllık süreçte tam 7,3 kilometre batıya taşındı.

Kuzey yönlü genişlemede ise zirveye Balıkesir yerleşti ve şehrin odak noktası 7,5 kilometre kuzeye ilerledi.

Ülke genelindeki batıya yönelme eğiliminin aksine Antalya ve Isparta 5,5 kilometrelik bir hareketle doğuya doğru genişlerken, Konya'da fabrika ve konut artışının getirdiği büyüme şehrin kalbini 4 kilometre güneye çekti.

Bu tarihi kayma süreci sadece Anadolu'yu değil, ülkenin en büyük iki metropolünü de derinden etkiledi.

Milyonlarca insana ev sahipliği yapan İstanbul ve Ankara'nın büyüme haritası; inşa edilen mega projeler, otoyollar ve yeni uydu kentlerle birlikte kuzeybatı aksında şekillendi.

Megakent İstanbul'un ağırlık noktası batıya doğru 5,4 kilometre ve kuzeye doğru 3,3 kilometre ilerledi.

Başkent Ankara ise benzer bir dinamikle batı yönünde 2,9 kilometre, kuzey yönünde de 5,3 kilometrelik bir yer değiştirme yaşadı.

Tüm bu veriler, Türkiye'nin şehirleşme serüveninin sadece nüfus artışıyla sınırlı kalmadığını, şehirlerin fiziki olarak da durmaksızın yeni yönlere doğru hareket ettiğini gözler önüne seriyor.