İslami yatırım anlayışına uygun olarak sunulan katılma hesapları, tasarrufların faizsiz bankacılık esaslarına göre değerlendirilmesini sağlar. Bu hesaba yatırılan tasarruflar, banka tarafından faizsiz fon kullandırma yöntemleriyle (ticaret, sanayi, hizmet sektörleri gibi) değerlendirilir. Peki, katılma hesaplarına alınamayacak paralar var mıdır?
Kazancı tamamen dinen gayr-ı meşrû işlerden kaynaklanan kişi ve kuruluşların paraları katılma hesaplarına alınamaz. Zira bu durumda tümüyle haram olan bir gelirden bankanın kazanç sağlaması söz konusu olur. Banka parayı geri çevirme hakkına sahip değilse hesap sahibine oldukça düşük kâr paylaşım oranı önererek parayı geri çevirmeye çalışır. Parayı işletmek zorunda kalır ve gelir elde ederse bu gelir sosyal projelere aktarılır. Zira söz konusu gelir banka için meşrû olmaz; ancak başkaları için meşrûdur.
KATILIM BANKASI NE TÜR İŞLERDEN PARA KAZANABİLİR?
Katılım bankası fâiz karşılığı borç veremez ancak alım satım, hizmet, kira, ortaklık, vekâlet ve kefâlet gibi dinen meşrû akitler yaparak para kazanabilir.
KATILIM BANKASININ TESLİM ALMADIĞI MALI SATMASI CÂİZ MİDİR?
İslâm hukukçuları teslim alınmamış malların satılması konusunda şu görüşleri ileri sürmüşlerdir:
İmam Şâfiî yiyecek, akar, menkul veya nakit olup teslim alınmamış malın satışını sahih kabul etmemiştir.
Osmân el-Bettî ise böyle bir satışı hiçbir kayıt koymaksızın sahih saymıştır.
İmam Ebû Hanîfe gayr-i menkullerin teslim alınmadan satışına izin vermiş; bunun dışındakileri onaylamamıştır.
İmam Mâlik ise yiyecek maddelerinin kabzedilmeden satılmasını doğru bulmazken diğer malların böyle satışını meşrû görmüştür.
Bazı âlimler ise ölçülüp tartılanların kabzedilmeden satışını kabul etmezken diğer malların teslim alınmadan satışını onaylamıştır33.
İslâm hukûkunda ticâretin yalnızca belli bir alanda yapılma zarûreti yoktur. Dolayısıyla katılım bankalarının müşterilerinin talebi üzerine dinen satıma uygun malları alıp satmalarına mâni bir dînî delil bulunmamaktadır.
