Avrupa Birliği (AB) ile Ukrayna, modern savaşın seyrini değiştiren ve hızla gelişen bir teknoloji haline gelen insansız hava araçlarının (İHA) ortak üretimini artırmak amacıyla anlaşma imzaladı.
Anlaşma, çarşamba günü Kiev'de Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ile Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy tarafından duyuruldu.
Girişim, AB'nin sanayi kapasitesini, Ukrayna'nın Rusya'ya karşı dört yılı aşkın süredir devam eden savaşta edindiği ileri düzey İHA teknolojisi ve tecrübesiyle birleştirmeyi hedefliyor.
İHA'lar, Ukrayna'nın personel dezavantajını kısmen telafi etmesinde ve Rusya'daki petrol rafinerilerine uzun menzilli saldırılar düzenleyerek yakıt krizini tetiklemesinde önemli rol oynadı.
Başkent Kiev'deki Aziz Mihail Meydanı'nda düzenlenen Devlet Günü töreninde konuşan Zelenskiy, "Yılda 10 milyon İHA üretiyoruz; 10 milyon. Bu sayı 20 milyona çıkacak," dedi.
Zelenskiy, "Ukrayna ilk kez savaş alanının dinamiklerini köklü biçimde değiştirdi," ifadelerini kullandı.
Anlaşmanın finansmanı, AB'nin Ukrayna için oluşturduğu 90 milyar euroluk destek kredisi ile SAFE savunma programında kullanılmayı bekleyen yaklaşık 10 milyar euroluk kaynaktan sağlanacak.
Bugüne kadar bazı AB ülkeleri, Ukrayna'nın teknolojik bilgi birikiminden yararlanmak amacıyla Kiev ile ikili anlaşmalar imzalamıştı. Çarşamba günü duyurulan anlaşma ise bu iş birliğini tüm 27 AB üyesi ülkeyi kapsayacak şekilde genişletiyor.
Von der Leyen, "Avrupa'da harekete geçirilebilecek büyük bir teknolojik ve endüstriyel kapasiteye sahibiz. Ayrıca üretimi büyütmeye yardımcı olacak güvenli tesislerimiz var," dedi.
Ancak Ukrayna'nın savaş koşullarında geliştirdiği bilgi ve deneyimin Avrupa'da bulunmadığını belirten von der Leyen, "Güçlerimizi birleştirmemiz gerekiyor. Birlikte ortak üretim yapabiliriz," diye konuştu.
Anlaşmanın önemli yeniliklerinden biri de İHA'ların Rus saldırılarından korunması amacıyla Ukrayna yerine AB ülkelerinde üretilip depolanabilecek olması.
Ancak teknolojinin çok hızlı gelişmesi nedeniyle depolama süresi kısa tutulacak. İHA'ların iki ila üç ay içinde Ukrayna'ya veya özellikle AB'nin doğu kanadındaki savunma kapasitesini güçlendirmek isteyen üye ülkelere gönderilmesi planlanıyor.
Moskova'nın, son dönemde AB ülkelerine yönelik giderek daha provokatif hale gelen adımlarının ardından bu plana nasıl karşılık vereceği ise henüz bilinmiyor.
Avrupa Komisyonu, ikinci aşamada bu iş birliğini balistik ve balistik füze savunma sistemlerinin ortak üretimini kapsayacak şekilde genişletmeyi planlıyor. Ancak bu hedefin hayata geçirilmesinin daha uzun vadede mümkün olacağı belirtiliyor.
Von der Leyen, "Şimdi Ukrayna'ya, Avrupa'ya, ortak güvenliğimize ve ortak geleceğimize yatırım yapma zamanı," dedi.
