Teknoloji ve uzay çağında yeryüzünün siluetini değiştiren yapılar artık sadece devasa gökdelenler veya tarihi surlar değil. Uzaydan bakıldığında parıl parıl parlayan, kilometrelerce karelik alanı kaplayan iki devasa "beyaz leke" bilim insanlarının ve astronotların dikkatini çekiyor. Biri Akdeniz'in en batı ucu olan İspanya'nın Almería kentinde, diğeri ise en doğu kapısı Türkiye'nin Antalya şehrinde yer alıyor.
Dünya üzerinde uydudan bu denli net seçilebilen başka hiçbir tarımsal yapılaşma bulunmuyor. Kış aylarında başta Avrupa olmak üzere milyarlarca insanın sofrasına giren domates, biber, salatalık ve patlıcan gibi temel sebzeler, dünyada sadece bu iki ülkenin sırtlandığı devasa bir "Örtüaltı Tarım Üssü" mucizesi sayesinde yetişiyor.
ARKA PLAN VE RAKAMLARLA İKİ DEVİN KIYASLAMASI
Bu iki coğrafya, birbirine binlerce kilometre uzaklıkta olsa da coğrafi konumları, dağların rüzgârı kesen yapısı, mikroklima özellikleri ve güneşi görme süreleriyle adeta ikiz kardeş gibidir.
1. Batı Akdeniz'in İncisi: Almería (Mar de Plástico)
İspanya'nın güneyindeki bu bölge, 1950'lerde neredeyse tamamen çorak bir çöl ve çalılıktan ibaretti. Ancak keşfedilen yeraltı suları ve plastik sera teknolojisiyle bölge 40 yıl içinde tanınmayacak bir hale geldi.
Sera Alanı: Yaklaşık 32.000 - 40.000 hektar (Yaklaşık 45.000 futbol sahası büyüklüğünde kesintisiz plastik örtü).
Ekonomik Hacim: Yıllık ortalama 5,1 milyar dolar gelir üretiyor. Bölge ekonomisinin yüzde 40'ını tek başına sırtlıyor.
Üretim Kapasitesi: Yılda 4 milyon tona yakın taze meyve ve sebze üretiliyor. Bunun yüzde 60'ından fazlası Almanya, Fransa ve İngiltere başta olmak üzere Avrupa'ya ihraç ediliyor.
Mikroklima Etkisi: NASA araştırmalarına göre, seraların beyaz çatılarının güneş ışığını geri yansıtma oranı (albedo) o kadar yüksek ki, Almería çevresinde yerel sıcaklığın son 30 yılda 0.3 derece düşmesine neden oldu (Küresel ısınmanın tersine bölgesel soğuma).
2. Doğu Akdeniz'in Kalbi: Antalya (Kumluca, Aksu, Serik)
Türkiye'nin örtüaltı tarım (seracılık) başkenti olan Antalya, tıpkı Almería gibi Toros Dağları'nın kuzeyden gelen soğuk rüzgarları kesmesi ve yılda 300 günü bulan güneşlenme süresiyle tam bir tarım cennetidir. Uzay fotoğraflarında, özellikle Kumluca şeridi tıpkı İspanya gibi tamamen beyaza boyanmış bir sahil şeridi olarak görünür.
Sera Alanı: Antalya genelinde seracılık yapılan alan 30.000 hektara yaklaşmış durumda (Türkiye genelindeki toplam seraların yaklaşık yarısı sadece bu bölgede).
Ekonomik Hacim: Türkiye'nin yaş sebze meyve ihracatının lokomotifi olan Antalya, tarımsal üretim değeriyle milyarlarca dolarlık bir ekosistemi yönetiyor.
Üretim Gücü: Sadece Antalya, tek başına Türkiye'nin toplam domates üretiminin yüzde 20'sinden fazlasını, örtüaltı sebzenin ise yaklaşık yüzde 60'ını üretiyor.
Başta Rusya, Ukrayna, Doğu Avrupa ve Ortadoğu olmak üzere 40'tan fazla ülkeye kış ortasında taze gıda sağlıyor.
NEDEN SADECE BU İKİ ÜLKE?
Avrupa kıtasında Hollanda gibi teknolojik cam seralarıyla ünlü ülkeler olsa da Hollanda üretimi tamamen yapay ışıklandırma ve yoğun doğalgaz ısıtmasına (enerjiye) dayanır.
Güneş enerjisini ve doğal iklim avantajını kullanarak, "sıfıra yakın ısıtma maliyetiyle" kış ortasında milyonlarca ton taze sebze-meyve üretebilen, coğrafi olarak Avrupa ve çevresine bu kadar yakın olan dünyada sadece İspanya ve Türkiye vardır. İki ülke de coğrafi avantajlarını devasa yatırımlarla endüstriyel tarım mucizesine dönüştürmeyi başarmıştır.
İspanya'nın Almería bölgesindeki seraların uzaydan nasıl göründüğünü ve bu yapıların çevreye olan etkilerini anlatan Almería Greenhouses: Past, Present & Future videosunu izleyebilirsiniz. Bu video, tarım alanlarının büyüklüğünü ve uzaydan görülebilen o devasa beyaz yapının arkasındaki üretim gücünü anlamak için harika bir görsel kaynak sunuyor.
