ISS, yaklaşık yirmi yıldır kesintisiz insanlı görevleri destekliyor. Ancak istasyonun yaşlanmasıyla birlikte teknik sorunlar da giderek artıyor. Bunların başında ise 2019'dan bu yana aralıklarla hava sızdıran Rus yapımı Zvezda modülüne bağlı PrK tünel bölümü geliyor. Söz konusu bölüm, Zvezda modülünü istasyonun arka kenetlenme noktasına bağlıyor. Bu bölüm hem mürettebatın geçişi hem de Soyuz ve Progress gibi Rus uzay araçlarının istasyona kenetlenmesi için kritik öneme sahip.
NASA, Rusya'nın planından endişe duydu
NASA Basın Sözcüsü Bethany Stevens, 5 Haziran'da yaptığı açıklamada Rusya'nın çatlakları gidermek için uyguladığı önlemler nedeniyle beş astronotun "ihtiyaten" istasyona kenetli Dragon uzay aracına geçtiğini duyurmuştu. O dönemde ne NASA ne de Roscosmos yaşananların ayrıntılarını paylaşmıştı.
Ancak daha sonra kimliklerinin gizli kalması şartıyla konuşan yetkililer, olayın perde arkasını ortaya koydu. İddialara göre Roscosmos, hava kaçağını durdurmak amacıyla oldukça riskli görülen yöntemleri değerlendirdi. İlk planlardan birinde el testeresi, diğerinde ise modül duvarını tamamen delebilecek bir matkap kullanılması gündeme geldi.
NASA yetkililerinden biri anonim olarak yaptığı açıklamada “Anlaşamadığımızı dünyaya duyurmak için astronotları giysileriyle birlikte Dragon’a bindireceğimizi söyledik. Bizi umursamadılar” ifadelerini kullandı.
İddiaya göre kriz, Rus kozmonotların PrK modülüne taşıyıcı bir braketi testereyle kesme niyetiyle yaklaşması üzerine daha da büyüdü. NASA, bu işlemin modül için ciddi bir yapısal risk oluşturabileceğini değerlendirdi.
Ajanslar arasındaki iletişimin kopma noktasına gelmesinin ardından NASA, Crew-12 ekibindeki dört astronot ile Kasım ayında Soyuz uzay aracıyla ISS'ye ulaşan NASA astronotu Chris Williams'ın Dragon kapsülünde beklemesini istedi.
Bir NASA yetkilisi “O braketi keserlerse kötü bir sonuçla karşılaşma olasılığının çok yüksek olduğunu düşündük,” değerlendirmesinde bulundu. Aktarılanlara göre NASA'nın bu kararı, sonunda Roscosmos'un söz konusu planı uygulamaktan vazgeçmesinde etkili oldu.
PrK modülü devre dışı bırakılabilir
Uzun yıllardır devam eden hava kaçağı sorununun bu şekilde çözüme ulaşıp ulaşmayacağı ise belirsizliğini koruyor. Avrupa Uzay Ajansı (ESA) astronotu Andreas Mogensen, 2024 yılında en kötü senaryoda PrK modülünün tamamen izole edilebileceğini ve uzay istasyonunun buna rağmen görevine devam edebileceğini söylemişti. Mogensen, buna karşın gelecekte farklı teknik sorunların ortaya çıkma ihtimalinin göz ardı edilemeyeceğini de vurgulamıştı.
