Pilbara çölündeki bu gizemli yapı üzerinde çalışan ilk araştırma ekibi, kraterin yaşını 3,47 milyar yıl olarak tahmin etmişti. Buna karşılık başka bir bilim grubu iddiaya itiraz ederek yapının 2,77 milyar yıldan daha genç olduğunu savunuyordu.
Son yapılan yüksek hassasiyetli laboratuvar analizleri tartışmaya noktayı koydu: Çarpışma tam 3,02 milyar yıl önce gerçekleşti. Bu kesinleşen tarih, kraterin "dünyanın bilinen en eski meteor krateri" unvanını resmi olarak tescilledi.
DÜNYA'NIN KAYIP TARİHİNE ZAMAN YOLCULUĞU
Curtin Üniversitesinden jeolog Chris Kirkland, elde edilen yeni verilerin çarpışmayı doğrudan Arkeen Devri’ne yerleştirdiğini belirtiyor.
ARKEEN DEVRİ NEDİR?
Dünya kabuğunun, ilk okyanusların, atmosferin ve en ilkel yaşam formlarının henüz yeni yeni filizlendiği, gezegenin adeta emekleme aşamasıdır. Pilbara'daki bu yapı, o dönemden günümüze tek parça halinde ulaşabilmiş yegane çarpışma alanı olma özelliğini taşıyor.
DÜNYA NEDEN AY VEYA MARS GİBİ KRATERLERLE DOLU DEĞİL?
Uzaydan bakıldığında Ay, Merkür veya Mars krater tarlası gibi görünürken Dünya’da çok az krater bulunmasının iki temel sebebi var:
-Atmosfer koruması: Küçük gök taşlarının yüzeye ulaşmadan yanmasını sağlar.
-Jeolojik aktivite: Dünyanın dinamik yapısı, tektonik hareketler ve erozyon zamanla bu izleri siler.
Yeryüzündeki kraterlerin büyük kısmı 2 milyar yıldan daha gençken, bu keşiften önce liderlik koltuğunda oturan Yarrabubba krateri 2,23 milyar yaşındaydı. Pilbara krateri bu rekoru açık ara egale etti.
KOZMİK KANITLAR: ZAMANI SAKLAYAN KRİSTALLER
Bugün bakıldığında sıradan bir arazi gibi görünen Pilbara çölü, aslında jeologlar için bozulmamış bir zaman kapsülü. Bilim insanları, bölgenin sıradan bir çöküntü değil, kozmik bir çarpışma alanı olduğunu çarpışma konileri adı verilen özel çatlak desenleri sayesinde keşfetmişti. Şok dalgalarının kayalarda bıraktığı bu koni şeklindeki izler, meteor çarpmalarının en net imzası kabul ediliyor.
Kesin yaş tayini için ise adeta mikroskobik birer zaman makinesi olan zircon ve apatit mineralleri incelendi:
-Zirkon Kristalleri: Çarpışma anındaki aşırı ısı ve basınç nedeniyle şekil değiştirip yeniden büyüyen bu dayanıklı kristaller, element kararlılık oranları incelendiğinde tam 3 milyar yıl öncesini işaret etti.
-Apatit Mineralleri: Çarpışmanın ardından kayaların arasından sızan sıcak sıvıların oluşturduğu bu mineraller de laboratuvarda analiz edildi ve zirkon verileriyle tamamen uyuşarak tarihi doğruladı.
Bu kesin tarih, insanlığa bugünkünden tamamen farklı, lavların ve ilkel okyanusların hüküm sürdüğü bambaşka bir Dünya'nın kapılarını aralıyor.
