Ey Kudüs ey kentlerin acılısı
Ey göz kapakları arasında kabaran büyük gözyaşı damlası
Kim durdurur düşmanları
Kim siler kanları duvar taşlarından
Modern Arap şiirinin büyük öncülerinden olan Nizam Kabbani böyle soruyor... Suriyeli Şair'in bu sözleri hem bir çığlık hem de bir görev daveti...
BAKAN ÇİFTÇİ'NİN KUDÜS HAYALİ
İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi de iki gün önce Kudüs için kurduğu hayali ilk kez paylaştı: "Benim, valiyken Cenab-ı Hak'tan bir niyazım vardı. İçten içe büyüttüğüm niyazım şuydu: 'Rabbim bana bir gün de olsa Kudüs Valiliğini nasip et' diye... Yine inanıyorum ki Cenab-ı Hak o günleri bizlere gösterecek."
Bakan Çiftçi'nin bu sözleri tartışma konusu oldu; bazıları karşı çıktı, bazıları alkışladı... Odatv bu sözlerin arka planını irdeledi... Tarihteki ilginç bağlantılarına mercek tutmak için 1917 yılına gittik. 1. Dünya Savaşı'nın Filistin cephesinde İngilizlerin işgal için bastırdığı kara günler... Henüz emperyalizmin pençesine düşmeden önce Kudüs manzarası şöyleydi...
1917 KUDÜSÜ VE VALİ İSMAİL İZZET BEY
Osmanlı kuvvetleri kasım başında Gazze'yi boşaltmak zorunda kaldı ve bütün gücünü Kudüs'e çekti. İngiliz General Allenby'nin taarruzu burada 20 günden fazla durduruldu. Ancak 9 Aralık'ta şehrin kontrolü kaybedildi ve Osmanlı'nın maneviyatına acı bir darbe indirildi.
İşte bu buhranlı zamanlarda Kudüs'ün anahtarını teslim etmek zorunda kalan kişi, Vali İsmail İzzet Bey'di. Yaklaşık bir yıldır bu görevi sürdürüyordu. Anadolu'ya döndüğünde Milli Mücadele'ye katılacaktı...
İsmail İzzet Bey, bugün Yunanistan sınırları içinde kalan Yenişehir/Larissa ahalisinden Hüseyin Bey’in oğluydu. İstanbul doğumlu olsa da babasının görevi gereği ilk çocukluk yıllarını dönemin önemli kültürel merkezlerinden biri olan Selanik'te geçirdi. Ailesinden devraldığı en büyük miras dürüstlük ve devlet malını koruma hassasiyetiydi. Militan bir İttihatçı olmadı ancak İttihat ve Terakki'nin en güçlü olduğu 1908 sonrası dönemde Kayseri, Urfa ve en son Kudüs gibi kritik yerlere vali olarak atanması O'na olan güvenin işaretiydi. İsmail İzzet Bey'in geçmişine daha derinlemesine bakınca Bakan Çiftçi'yle üç noktada ilginç benzerlikler çıktı.
BİRİNCİ BENZERLİK: AYNI AKADEMİK DİSİPLİN
Bunlardan ilki, okudukları üniversite: İkisi de Mülkiyeli... Dolayısıyla iki isim de mülki idareciliği aynı akademik disiplinden öğrendi. Osmanlı'daki adıyla Mekteb-i Mülkiye, valilerin ve mutasarrıfların liyakatli, donanımlı ve profesyonel devlet adamları olarak yetişmesinde en kritik rolü oynadı. İmparatorluğun dağılma döneminde, dış baskıları yönetebilecek liyakatli kadrolar buradan yetişti.
KONYA DETAYI
İkincisi, Konya ayrıntısı... İsmail İzzet Bey de Mustafa Çiftçi de meslek hayatlarına kaymakamlık görevleriyle başladı... Son Kudüs Valisi İsmail İzzet Bey yaşamını, Konya Valisi olarak görev yaparken yitirdi; Bakan Çiftçi de aslen Konya'nın Çumra ilçesinden... Ve mülki idare amirliği kariyerine Konya Kaymakam Adayı olarak adım attı.
İŞGALCİLERİN HEDEFİNDE OLMAK
Üçüncü benzerlik, emperyalist-siyonist işgalcilerin hedefinde olmaları... İsmail İzzet Bey, Kudüs'ten Anadolu'ya döndüğünde idarecilik görevini sürdürdü. Ancak 1919 yılında Balıkesir (Karesi) Mutasarrıfı iken, bölgeyi işgale hazırlanan Yunan kuvvetlerinin baskısıyla görevinden azledildi. İşgal güçleri tarafından gözaltına alındı ve tutuklandı. İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi de Kudüs'le ilgili valilik hayalini paylaşmasından hemen sonra İsrail tarafından hedef tahtasına oturtuldu. İsrail Savunma Bakanı Israel Katz, doğrudan Bakan Çiftçi’ye karşı sert ifadeler kullandı.
ESİR KAMPI, MİLLİ MÜCADELE VE ONURLU BİR VEDA
Hapislik sonrası ne mi oldu... İsmail İzzet Bey, iki yıllık esirliğin ardından bir yolunu bulup hapishaneden kaçtı. Ankara'da Kuva-yı Milliye'ye katılarak savaşa omuz verdi. Atatürk liderliğindeki Genç Cumhuriyet'te önce Urfa Valisi oldu, ardından da emekli olacağı Konya'ya tayin edildi. Valilere tahsis edilen konak yaşamını reddetmiş ve kirada oturarak mütevazılığı tercih etmişti. Emekliliğinden bir hafta sonra, 1932 yılında kalp krizi geçirdi ve 58 yaşında yaşama veda etti. Vefat ettiğinde ailesine ve çocuklarına bırakabileceği tek bir mal varlığı yoktu. Evindeki çekmeceden sadece 6 lira nakit para çıktı; bu miktar cenaze masraflarına bile yetmedi...
Osman Erbil
Odatv.com
