Akaryakıt ve sigarada yeni dönem: Eşel mobil sistemi tarih oluyor!

Ekonomi yönetiminden akaryakıt fiyatları ve tütün ürünlerindeki vergilendirme sistemine yönelik çok kritik hamleler geldi. Resmi Gazete'nin mükerrer sayısında yayımlanan yeni Cumhurbaşkanı Kararı ile akaryakıt fiyatlarındaki dalgalanmaları dengelemek amacıyla uygulanan eşel mobil sisteminin üç ay içinde kademeli olarak tamamen sonlandırılmasına karar verildi. Hazine ve Maliye Bakanlığı kaynaklarından edinilen bilgilere göre, enflasyonla mücadele ve bütçe yükünün azaltılması hedefleri doğrultusunda hayata geçirilen bu düzenleme, akaryakıtın yanı sıra sigara fiyatlarındaki vergi yapısını da kökten değiştiriyor. EŞEL MOBİL SİSTEMİNDE ÜÇ AYLIK GERİ SAYIM BAŞLADI 4 Mart 2026 tarihinde dezenflasyon sürecine katkı sağlaması amacıyla devreye alınan eşel mobil sisteminde tamamen yeni bir döneme girildi. Yayımlanan karara göre, bugüne kadar rafineri fiyatlarındaki değişimlerin pompa fiyatlarına yansımasını sınırlayan yüzde 75-yüzde 25'lik mevcut oranlar revize edildi. Yeni yol haritası kapsamında, yurt içi rafineri fiyatlarında artış yaşanması durumunda bu artışın 31 Temmuz'a kadar yüzde 50'si, 1 Ağustos ile 30 Eylül arasındaki dönemde ise yalnızca yüzde 25'i kadar ÖTV indirimi uygulanacak. Rafineri fiyatlarında düşüş görülmesi halinde ise indirim tutarının tamamı kadar ÖTV artışına gidilecek. Akaryakıtta koruma kalkanı işlevi gören bu sistem, 1 Ekim itibarıyla başka hiçbir şart aranmaksızın tamamen yürürlükten kaldırılacak. TEMMUZ AYI ÖTV GÜNCELLEMESİNE AKARYAKITTA FREN Normal şartlarda her yıl ocak ve temmuz aylarında TÜİK tarafından açıklanan yurt içi üretici fiyat endeksi (Yİ-ÜFE) doğrultusunda otomatik olarak yapılan ÖTV güncellemeleri, bu yılın temmuz-aralık dönemi için akaryakıt ürünlerinde askıya alındı. Yetkililer, ABD, İsrail ve İran arasındaki gerilimin ardından uluslararası petrol fiyatlarında yaşanan gerileme trendini dikkate alarak, sistemin kademeli olarak kaldırılmasının enflasyon üzerinde olumsuz bir baskı yaratmayacağını öngörüyor. Bu adım sayesinde hem sistemin bütçe üzerindeki mali yükünün sıfırlanması hem de piyasa dinamiklerinin normalleşmesi amaçlanıyor. SİGARADA VERGİ SİSTEMİ SİL BAŞTAN DEĞİŞTİ Resmi Gazete'de yayımlanan kararların bir diğer önemli ayağını ise sigara ve tütün mamullerine yönelik vergi düzenlemesi oluşturdu. Sigaradaki nispi vergi oranı yüzde 45'ten yüzde 42'ye düşürülürken, asgari maktu vergi tutarı 2,2953 lira, maktu vergi tutarı ise 23,7404 lira olarak yeniden belirlendi. Yapılan bu oran indirimi sayesinde, sigara üreticilerinin maliyet kaynaklı 1 liralık fiyat artışı yapabilmesi için gereken minimum nihai fiyat artışı yükü 3,19 liradan 2,91 liraya geriledi. Nispi vergideki indirimden kaynaklanabilecek olası vergi kayıpları ise paket başına alınan maktu verginin artırılmasıyla dengelenecek. Tıpkı akaryakıtta olduğu gibi sigarada da bu yılın temmuz-aralık dönemi için Yİ-ÜFE kaynaklı otomatik vergi artışı uygulanmayacak. Böylece sigara fiyatlarındaki artışların daha dengeli seyretmesi ve devletin vergi gelirlerinde bir kayıp yaşanmaması hedefleniyor. ALKOL VE DİĞER TÜTÜN ÜRÜNLERİNDE Yİ-ÜFE ZAMMI SÜRECEK Yapılan bu köklü düzenlemeler akaryakıt ve sigara fiyatlarında Yİ-ÜFE güncellemesini durdurmuş olsa da bazı ürün grupları bu muafiyetin dışında tutuldu. Sigara dışındaki diğer tüm tütün mamulleri ile alkollü içeceklerde mevcut sistem aynen korunacak. Buna göre, alkollü içkiler ve sigara haricindeki tütün ürünlerinde temmuz-aralık döneminde TÜİK'in açıklayacağı altı aylık Yİ-ÜFE oranında vergi güncellemesi yapılmaya devam edilecek.