4207 sayılı Tütün Ürünlerinin Zararlarının Önlenmesi ve Kontrolü Hakkında Kanun kapsamında 2008 yılında yapılan düzenlemelerle kamuya açık tüm kapalı alanlarda tütün ürünlerinin tüketilmesi yasaklandı.
Yasanın kapsamının genişletilmesiyle 19 Temmuz 2009'dan itibaren lokanta, kahvehane, kafeterya ve birahane gibi özel işletmelerde de sigara içilmesi yasak kapsamına alındı. Böylece konutlar dışında kalan tüm kapalı alanlarda sigara kullanımı yasaklandı. Düzenleme, sigara kullanmayan kişilerin pasif içicilikten korunmasını amaçlıyor.
5 YILDA 1,3 MİLYONDAN FAZLA İŞLETME DENETLENDİ
Sağlık Bakanlığına bağlı ekipler, pasif sigara dumanına maruziyeti önlemek amacıyla ülke genelinde düzenli denetimler gerçekleştiriyor.
AA muhabirinin İstanbul İl Sağlık Müdürlüğünden aldığı bilgilere göre, kentte denetimler 145 personelden oluşan 65 ekip tarafından yürütülüyor. Ekipler; serbest, ihbar, takip ve çapraz denetim yöntemleriyle kontrollerini sürdürüyor.
Son beş yılda İstanbul genelinde toplam 1 milyon 349 bin 147 işletme denetlenirken, kapalı alanda sigara kullanımına izin verdiği belirlenen 25 bin 970 işletmeye toplam 694 milyon 666 bin 994 lira idari para cezası kesildi.
Denetim sayıları yıllara göre şu şekilde gerçekleşti:
- 2022: 218 bin 157
- 2023: 379 bin 826
- 2024: 308 bin 567
- 2025: 332 bin 192
- 2026'nın ilk altı ayı: 110 bin 405
Yasağı ihlal ettiği belirlenen işletme sayısı ise sırasıyla 3 bin 210, 3 bin 26, 4 bin 950, 8 bin 305 ve 6 bin 479 olarak kayıtlara geçti.
CEZA TUTARLARI HER YIL ARTTI
İhlal tespit edilen işletmelere uygulanan idari para cezaları yıllar içinde artış gösterdi.
Buna göre;
- 2022: 22 milyon 263 bin 642 lira
- 2023: 33 milyon 47 bin 275 lira
- 2024: 154 milyon 579 bin 277 lira
- 2025: 278 milyon 960 bin 429 lira
- 2026 Ocak-Mayıs dönemi: 205 milyon 816 bin 371 lira
En yüksek ceza tutarı 2025 yılında kaydedildi.
681 İŞLETMEYE KAPATMA CEZASI VERİLDİ
İstanbul'da 2022-2026 döneminde sigara yasağını ihlal eden 681 işletme hakkında geçici kapatma kararı uygulanırken, aynı dönemde yasağı ihlal ettiği belirlenen 1.958 kişiye de idari para cezası verildi.
Vatandaşlar, sigara yasağını ihlal eden işletme ve kişileri İl Sağlık Müdürlüğüne ya da Sağlık Bakanlığı İletişim Merkezi (SABİM) 184 hattına bildirerek şikâyette bulunabiliyor.
Bu kapsamda İstanbul'da 2022-2026 yılları arasında ihbarlar üzerine 36 bin 509 denetim gerçekleştirildi.
"8 MİLYON ÖLÜMÜN 1,2 MİLYONU PASİF İÇİCİLİKTEN"
Yeşilay Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Hasan Volkan Kara, dumansız hava sahası uygulamasında Türkiye'nin dünyadaki öncü ülkeler arasında yer aldığını belirterek, uygulamanın hem aktif hem de pasif sigara kullanımının zararlarını azaltmayı hedeflediğini söyledi.
Kara, dünya genelinde her yıl yaklaşık 8 milyon kişinin sigaraya bağlı nedenlerle hayatını kaybettiğini belirterek, bunların 1,2 milyonunun pasif sigara dumanına maruz kalan kişilerden oluştuğunu ifade etti.
Kapalı ortamlarda sigara içilmesinin yalnızca o an bulunan kişileri değil, ortamda uzun süre kalan zararlı partiküller nedeniyle daha sonra aynı alanı kullananları da etkileyebildiğini vurgulayan Kara, dumansız hava sahasının özellikle sigara kullanmayan bireylerin sağlığını korumada kritik öneme sahip olduğunu söyledi.
"İHLALLERİ GÖRDÜĞÜMÜZDE LÜTFEN BİLDİRELİM"
Yeşilay ve Sağlık Bakanlığının sigarayla mücadele kapsamında eğitim ve farkındalık çalışmalarını sürdürdüğünü belirten Kara, sigara bırakma poliklinikleri ile Yeşilay Danışmanlık Merkezlerinde ücretsiz destek ve tedavi hizmeti sunulduğunu ifade etti.
Vatandaşlara da çağrıda bulunan Kara, sigara yasağı ihlallerinin yetkili kurumlara bildirilmesinin önemine dikkat çekerek, toplumun dumansız ve sağlıklı bir çevre oluşturulmasına katkı sağlaması gerektiğini kaydetti.
