Yüksek enflasyon ve azalan alım gücü, piyasadaki nakit para döngüsünü ve bankacılık sektörünün saha operasyonlarını doğrudan etkilemeye devam ediyor. Ekonomi yönetiminin yeni ve daha büyük kupürlü banknot basımına gitmeme politikası sürerken, günlük nakit ihtiyacının katlanarak artması bankaları ATM yönetiminde radikal kararlar almaya zorladı. Hızla boşalan cihazlara para yetiştirmekte zorlanan bankaların, operasyonel yükü hafifletmek amacıyla 100 TL'lik banknotları da ATM'lerden kaldırdığı iddia edildi.
ATM'LERDE "TEK TİP" 200 TL DÖNEMİ BAŞLIYOR
Geçtiğimiz yıl lojistik yükü azaltmak adına 10, 20 ve 50 TL'lik banknotları ATM'lerden tamamen çıkaran bankacılık sektörü, nakit döngüsündeki krizin derinleşmesiyle birlikte benzer bir kararı 100 TL'lik banknotlar için de uygulamaya koydu. Günlük yüksek hacimli işlem ve para çekme taleplerine yanıt verebilmek adına bankalar, ATM'lerde yer alan para slotlarının tamamını en büyük kupür olan 200 liralık banknotlara tahsis etmeye başladı.
Sektörde yaşanan bu köklü değişimi eski Ziraat Bankası Genel Müdür Yardımcısı Şenol Babuşçu da doğruladı. Babuşçu, sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı açıklamada, "Bankalar ATM’lere 200 TL’lik banknot dışında başka banknot koymuyorlar artık..." ifadelerini kullanarak cihazlarda tek tip banknot dönemine geçildiğini özetledi.
200 TL'LİK BANKNOTUN ALIM GÜCÜ 4,25 DOLARA KADAR GERİLEDİ
Türkiye'de 1 Ocak 2009 tarihinde tedavüle giren ve o dönem oldukça yüksek bir alım gücünü temsil eden 200 TL'lik banknotların günümüzdeki karşılığı 4,25 dolara kadar düşmüş durumda. En büyük banknotun değer kaybetmesiyle birlikte, en temel pazar ve market alışverişlerinde bile vatandaşların yüklü miktarda nakit para taşıma zorunluluğu doğdu. Bu durum ticari hayatı zorlaştırırken, bankaların nakit yönetim ve transfer maliyetlerini de katlayarak artırdı.
NAKİT TAŞIMA ARAÇLARI VE PERSONEL ARTIŞINA RAĞMEN PARA YETİŞTİRİLEMİYOR
Piyasadaki bu lojistik darboğaz, bankaların ATM operasyonlarını durma noktasına getirdi. Bankalar, nakit taşıma araçlarının sayılarını ve sahada görev yapan personel kadrolarını artırmalarına rağmen, gün içinde hızla tükenen ATM'lere para ulaştırmakta büyük güçlük çekiyor.
Yaşanan bu operasyonel kriz ve cihazlarda tek tip banknot döneminin başlaması üzerine ekonomistler de acil çözüm çağrısında bulunuyor. Uzmanlar, hem piyasanın rahatlatılması hem de bankacılık sektöründeki para transfer ve lojistik krizinin çözülebilmesi için 500 TL ve 1000 TL'lik yeni banknotların acilen tedavüle sokulması gerektiğinin altını çiziyor.
