Dünya ekonomisi, ticaret savaşları, jeopolitik gerilimler ve artan gümrük tarifelerinin gölgesinde tarihi bir yapısal dönüşümden geçiyor. Uluslararası Ticaret Odası (ICC) Genel Sekreteri John Denton, küresel piyasaları bekleyen devasa tehlikeye dikkat çekerek, iş dünyasının en büyük sorununun artık "öngörülemezlik" olduğunu vurguladı.
"KOVİD-19 VE 2008 KRİZİNDEN BİLE DAHA KÖTÜ DURUMDAYIZ"
Ekonomik politikalardaki belirsizliğin, 2008 küresel finans krizi ve Kovid-19 pandemisi dönemindeki seviyeleri dahi aştığına işaret eden Denton, bu durumun şirket yatırımları üzerindeki yıkıcı etkisini rakamlarla gözler önüne serdi.
Denton, ICC'nin Oxford Economics'e yaptırdığı çarpıcı araştırmanın sonuçlarını, "Ticaretteki belirsizlik sarmalı, sadece 2025 yılında küresel işletme yatırımlarında 202 milyar dolarlık bir kayba neden oldu. Bu durum yatırım büyümesini yüzde 0,4'e kadar çekti. Eğer piyasalardaki dalgalanma ve öngörülemezlik artarak devam ederse, 2026 yılında bu kaybın 380 milyar dolara kadar çıkması işten bile değil" şeklinde paylaştı.
KORİDORLAR SİLAHA DÖNÜŞTÜ
Devletlerin artık sadece ticareti düzenlemekle kalmadığını, aynı zamanda tedarik zincirlerini aktif bir şekilde siyasi silah olarak kullandığını belirten Denton, "dur-kalk" şeklinde uygulanan gümrük tarifelerinin piyasaları yorduğunu ifade etti.
Hürmüz Boğazı gibi kritik geçiş noktalarının jeoekonomik birer baskı aracına dönüştüğünün altını çizen Denton, "Burada yaşanan aksaklıklar sadece bir enerji krizi değil; aynı anda sanayi girdilerini, yakıtı ve en önemlisi gıda güvenliğini doğrudan vuran devasa bir arz ve fiyat şokudur" uyarısında bulundu.
FATURAYI GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELER ÖDEYECEK
Mevcut çok taraflı ticaret sisteminin çökmesi durumunda en ağır bedeli kırılgan ekonomilerin ödeyeceğini belirten Denton, tabloyu şu sözlerle özetledi:
"Eğer sistem çökerse, gelişmekte olan ülkelerin mal ticaretinde yüzde 33'lük bir daralma, düşük gelirli ülkelerin ihracatında ise yüzde 43'e varan devasa kayıplar yaşanabilir."
DÜNYA TİCARET ÖRGÜTÜ'NE ACİL "REFORM" ÇAĞRISI
Dünya genelinde 170'ten fazla ülkede faaliyet gösteren işletmeleri temsil eden ICC'nin Genel Sekreteri, çözümün kademeli adımlarda değil, acil yapısal reformlarda olduğunu vurguladı.
Dünya Ticaret Örgütü'nün (DTÖ) belli bir takvime bağlı kalarak hızla reforme edilmesi gerektiğini belirten Denton, açık, öngörülebilir ve kurallara dayalı bir sistemin ekonomik güvenlik için artık bir tercih değil, mecburiyet olduğunu sözlerine ekledi.
