Avrupa Parlamentosu’nun Ekonomik ve Parasal İşler Komitesi, Avrupa Birliği’nin uzun süredir gündeminde olan dijital euro düzenlemesine onay verdi. Karar, AB’nin özellikle ABD merkezli ödeme sistemlerine bağımlılığı azaltma ve ödemelerde stratejik özerkliğini güçlendirme hedefinin önemli adımlarından biri olarak görülüyor.
Avrupa Merkez Bankası’nın (AMB) verilerine göre Visa ve Mastercard, euro bölgesindeki kartlı ödemelerin yüzde 61’ini, sınır ötesi kart işlemlerinin ise neredeyse tamamını gerçekleştiriyor. Jeopolitik gerilimlerin arttığı bir dönemde bu tablo, Avrupa’da finansal egemenlik tartışmalarını hızlandırdı.
DİJİTAL EURO NASIL ÇALIŞACAK?
Dijital euro, AMB tarafından çıkarılacak ve garanti edilecek merkez bankası parasının dijital bir biçimi olacak. Düzenlemenin amacı, nakdi veya mevcut bankacılık hizmetlerini ortadan kaldırmak değil; bunları tamamlayan kamu destekli bir ödeme seçeneği oluşturmak.
Taslağa göre kullanıcılar dijital euroyu özel bir cüzdanda tutabilecek. Ancak cüzdanlarda ne kadar dijital euro bulundurulabileceğine ilişkin üst sınır henüz netleşmedi. Sistem hem çevrimiçi hem de çevrimdışı ödemelere imkân tanıyacak.
Düzenlemede mahremiyet de öne çıkan başlıklardan biri. Planlanan yapıya göre AMB, kullanıcıları ödeme verileri üzerinden doğrudan tanımlayamayacak. Altyapıyı AMB sağlayacak; vatandaşlara ve işletmelere hizmeti ise ticari bankalar ile ödeme hizmeti sağlayıcıları sunacak.
Finansal kuruluşların sisteme katılımları karşılığında tazmin edilmesi bekleniyor. İşletmelerin ödeyeceği ücretlerin ise mevcut kartlı işlemlerdeki ücretlerden daha düşük olması öngörülüyor. Ancak bu tazminat yapısının nasıl şekilleneceği, üye devletlerle yürütülecek müzakereler öncesinde tartışmalı başlıklardan biri olmayı sürdürüyor.
Avrupa Parlamentosu’nun ECON Komitesi’nin, euro nakdinin yasal ödeme aracı olarak statüsünü korurken aynı zamanda dijital avroyu şekillendirecek ortak para birimi paketi konusunda kendi tutumunda uzlaşmış olmasını memnuniyetle karşılıyoruz.
Dosyayı Sol grup adına müzakere eden İtalyan Avrupa Parlamentosu üyesi Pasquale Tridico ise oylamayı “tarihi” olarak nitelendirdi ve düzenlemenin yurttaşlar ile küçük işletmeler için “büyük bir zafer” olduğunu söyledi.
AB, kamu destekli dijital para geliştiren tek aktör değil. Çin dijital yuanı uygulamaya aldı; Rusya ise dijital rublenin Eylül 2026’da faaliyete geçeceğini açıkladı. ABD’de ise Başkan Donald Trump, Federal Rezerv’in çıkaracağı bir merkez bankası dijital para birimi planlarını rafa kaldırırken özel sektör tarafından ihraç edilen stablecoin’lere destek verdi.
Avrupa Parlamentosu’nun komite tutumunu temmuz başında Strasbourg’da yapılacak genel kurul oylamasıyla resmileştirmesi bekleniyor. Ardından 27 AB üyesiyle müzakereler başlayacak. Milletvekilleri yıl sonuna kadar nihai uzlaşmaya varmayı hedefliyor; dijital euronun 2029’a kadar devreye alınması bekleniyor.
Haber Kaynağı : 12punto
