DEM Parti Van Milletvekili Sinan Çiftyürek, mevsimlik tarım işçilerinin çalışma ortamında yaşadıkları sosyal, ekonomik ve sağlık başta olmak üzere sorunların tüm boyutlarıyla araştırılarak kalıcı çözümlerin oluşturulması amacıyla meclis araştırması açılması için önerge verdi.
“Tarım işçileri çok katmanlı sorunlarla karşı karşıya bulunmaktadır”
Önergesinde Türkiye’de, tarımsal ürünlerin hasat edilmesi, depolanması ve satışa hazır hâle getirilmesinde mevsimlik tarım işçilerinin kritik bir role sahip olduğunu vurgulayan Çiftyürek; “Bu role karşın mevsimlik tarım işçileri, birçok açıdan insan onuruna yakışmayan çalışma koşullarında çalışmak zorunda kalmakta ya da bu koşullara mecbur bırakılmaktadır. Aldıkları ücretlerden barınma koşullarına, temiz suya erişimden uzun çalışma saatlerine, insan sağlığı açısından ciddi tehditler oluşturan yüksek sıcaklıklardan çeşitli sosyal sorunlara kadar mevsimlik tarım işçileri çok katmanlı sorunlarla karşı karşıya bulunmaktadır” dedi.
“Tarım işçilerinin güvencesizliği yola çıkmalarıyla başlıyor”
Her yıl yüz binlerce tarım işçisinin yaşadıkları yerlerden hasat alanlarına doğru yola çıktığına işaret eden Çiftyürek; “Mevsimlik tarım işçileri açısından güvencesizlik, çalışma alanlarına ulaşmaya çalıştıkları ilk andan itibaren başlamaktadır. Binlerce mevsimlik tarım işçisi, güvenlik önlemlerinin asgari düzeyde olduğu yolculukların ardından üretim alanlarına ulaşmakta; bu seyahatler sırasında bazıları ölümle sonuçlanan trafik kazaları meydana gelmektedir. Mevsimlik tarım işçilerinin yaralandığı ya da yaşamını yitirdiği trafik kazaları sıklıkla kamuoyuna ve medyaya yansımaktadır. İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi’nin 2025 yılı raporu da bunu kanıtlar niteliktedir. Rapora göre, mevsimlik tarım işçilerinin çalıştıkları bölgelere ya da tarlaya yolculuğu sırasında uygun olmayan ulaşım araçlarının kullanılması, eskiyen traktörler, işçilerin barınma-dinlenme-temizlik alanlarının yetersizliği tarım alanında yaşanan işçi ölümlerin temel nedenlerini oluşturmaktadır” ifadelerini kullandı
“Emek sömürüsü boyutlanarak artıyor”
Derin yoksulluk koşullarının beslediği mevsimlik tarım işçiliğinin uzun yıllardır çözülemeyen sorunlarının, bu alandaki sömürüyü her geçen gün daha da boyutlandırdığının altını çizen Çiftyürek şunları söyledi; “Çalışma alanlarındaki ağır koşullar, sosyal güvence olmaksızın dayatılan çalışma yaşamı, güvencesizlik, iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin yetersizliği ile denetim eksikliği ve sağlık hakkına erişim sorunları bu alandaki başlıca sorunları oluşturmaktadır.
Çok boyutlu ve ağır sorunlarla karşı karşıya bulunan mevsimlik tarım işçileri açısından en önemli sorunların başında emeklerinin karşılığını adil ve düzenli bir biçimde alamamaları gelmektedir. Standart ve denetlenebilir olmayan ücretlendirme sistemi çoğu zaman pazarlık usulüyle belirlenmekte, ücretler aracılar vasıtasıyla işçilere ulaştırılmakta ve bu süreçte önemli ücret kesintileri yaşanmaktadır. Bunun yanı sıra, mevsimlik tarım işçilerinin çalışma alanları dışında nitelikli ve sağlıklı barınma imkânlarına sahip olmaması da işçilerin yaşamları açısından ciddi sorunlara yol açmaktadır. Kanalizasyon altyapısının yetersizliği ve temiz suya erişimde yaşanan güçlükler de barınma hakkı bağlamında önemli riskler oluşturmaktadır.”
“Kalıcı ve etkin düzenlemelerin hayata geçirilmesi zorunludur”
Cumhurbaşkanlığı Genelgesine rağmen mevsimlik tarım işçilerinin çalışma ve yaşam koşullarında hissedilir bir iyileşmenin yaşandığını söylemenun güç olduğunu vurgulayan Çiftyürek; “Sahada gerçekleştirilen görüşmeler ve gözlemler, işçilerin yaşam ve çalışma koşullarında kayda değer bir değişiklik meydana gelmediğini ortaya koymaktadır. Mevsimlik tarım işçilerinin yaşadığı kapsamlı ve çok boyutlu sorunlar dikkate alındığında, çözümün yalnızca uygulanabilirliği ve denetlenebilirliği sınırlı olan genelgelerle sağlanmasının mümkün olmadığı açıktır. Bu sorunların giderilebilmesi için kapsamlı bir araştırma ve inceleme yürütülmesi, elde edilecek bulgular doğrultusunda kalıcı ve etkin düzenlemelerin hayata geçirilmesi zorunludur. Bu çerçevede, mevsimlik tarım işçilerinin karşı karşıya bulunduğu sorunların tüm boyutlarıyla ele alınması amacıyla bir Meclis Araştırması açılması, Türkiye Büyük Millet Meclisinin sorumluluğunun bir gereğidir” ifadelerini kullandı.
