İstanbul Sanayi Odası (İSO), 2025 yılı Türkiye'nin İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu araştırmasının sonuçlarını paylaştı. Üretimden satışlar baz alınarak hazırlanan listede Teksan Jeneratör ilk sırada yer alırken, Norm Salihli Vida ve Cıvata ikinci, Biska Tekstil ise üçüncü oldu.
ÜRETİMDEN SATIŞLARDA NOMİNAL ARTIŞA RAĞMEN REEL BÜYÜME SINIRLI KALDI
İSO İkinci 500 şirketlerinin üretimden satışları, 2025 yılında yüzde 25,7 artışla 1 trilyon 393 milyar liradan 1 trilyon 750 milyar liraya yükseldi. Bu artış, 2020 yılından bu yana kaydedilen en düşük nominal büyüme oranı olarak kaydedildi. Yıllık ortalama üretici enflasyonundan arındırıldığında ise üretimden satışlardaki reel artış yüzde 0,2 (binde 2) seviyesinde gerçekleşti. Bu oranla birlikte son üç yıldır görülen reel daralma sona ererken, büyüme sınırlı düzeyde kaldı.
İLK ÜÇ ŞİRKET ARASINDAKİ FARK YAKIN SEVİYELERDE GERÇEKLEŞTİ
Üretimden satışlara göre yapılan sıralamada ilk üç firma arasındaki ciro farkı düşük seyretti. Zirvedeki Teksan Jeneratör 5 milyar 317 milyon lira, ikinci sıradaki Norm Salihli Vida ve Cıvata 5 milyar 308 milyon lira, üçüncü sıradaki Biska Tekstil ise 5 milyar 306 milyon lira satış rakamına ulaştı. 2025 yılı listesine üretimden satışları 2 milyar 220 milyon lira ile 5 milyar 317 milyon lira arasında bulunan şirketler kabul edildi. Bu yıl araştırmaya 69 yeni şirket dahil olurken, geçen yıl İSO 500 listesinde yer alan 26 şirket İSO İkinci 500'e geçti. Toplam 405 şirket ise üst üste ikinci kez listede yer aldı.
KARLILIK GÖSTERGELERİ UZUN DÖNEM ORTALAMALARININ ALTINDA SEYRETTİ
Şirketlerin faaliyet kârı yüzde 35,4 artarak 160 milyar liraya yükseldi. Faaliyet kârlılığı oranı yüzde 7,3'ten yüzde 7,7'ye çıksa da son 10 yılın ortalaması olan yüzde 10,9'un altında kaldı. Vergi öncesi kâr yüzde 34 artışla 46 milyar liraya ulaşırken, kârlılık oranı yüzde 2,2 seviyesinde gerçekleşti. FAVÖK ise yüzde 28,8 artışla 264 milyar liraya ulaştı. Temel kârlılık göstergelerinin tamamı uzun yıllar ortalamasının gerisinde kalma eğilimini sürdürdü.
ZARAR AÇIKLAYAN ŞİRKET SAYISI YÜKSEK SEVİYESİNİ KORUDU
2025 yılında zarar eden şirket sayısı 159'dan 155'e geriledi. Bu rakam, 2008 küresel krizinden sonraki dönemdeki en yüksek ikinci seviye olarak kayıtlara geçti. Operasyonel zarar açıklayan şirket sayısı da 30'dan 27'ye düşmesine rağmen son yılların yüksek seviyelerinden biri olmaya devam etti.
FİNANSMAN GİDERLERİ FAALİYET KÂRININ BÜYÜK BÖLÜMÜNÜ OLUŞTURDU
Araştırma verilerine göre sanayi kuruluşlarının finansman maliyetleri yükselişini sürdürdü. Finansman giderleri 2025 yılında yüzde 45,2 artarak 138 milyar liraya yükseldi. Bu tutar, şirketlerin elde ettiği toplam faaliyet kârının yüzde 86,7'sine ulaştı.
BORÇLULUK ORANI ARTARKEN ÖZKAYNAKLARIN PAYI GERİLEDİ
Şirketlerin bilanço yapısında borçlanma payının arttığı görüldü. 2025 yılında toplam borçlar yüzde 50,2 artarken, özkaynaklardaki artış yüzde 13,3 seviyesinde kaldı. Böylece aktifler içinde borçların payı yüzde 51,8'e yükselirken, özkaynakların payı yüzde 48,2'ye geriledi. İSO, düşük kârlılık nedeniyle özkaynakların yeterince güçlenemediğini, şirketlerin finansman ihtiyacını borçlanarak karşılamaya devam ettiğini belirtti.
İHRACAT RAKAMLARI VE GENEL PAY DÜŞÜŞ GÖSTERDİ
Türkiye'nin genel sanayi ihracatı 2025 yılında artış gösterirken, İSO İkinci 500 şirketlerinin ihracatı yüzde 0,3 gerileyerek 15,9 milyar dolar seviyesinde kaldı. Bu gelişmenin sonucunda İSO İkinci 500'ün Türkiye sanayi ihracatındaki payı yüzde 6'ya düştü. İSO değerlendirmesinde, küresel rekabetin yoğunlaşması ve dış talepteki zayıflığın şirketlerin ihracat performansını etkilediği vurgulandı.
MAKROEKONOMİK FAKTÖRLER SANAYİ FAALİYETLERİNİ ETKİLEDİ
İSO raporuna göre 2025 yılı; yüksek faiz, artan finansman maliyetleri, zayıf iç talep, kur-maliyet dengesi ve küresel ekonomideki belirsizliklerin sanayi üzerinde belirleyici olduğu bir dönem oldu. Raporda, şirketlerin maliyet yönetimiyle kârlılıkta nominal artış sağladığı ancak bunun önemli ölçüde düşük baz etkisinden kaynaklandığı ifade edildi. Ayrıca tüm temel kârlılık göstergelerinin son 10 yıl ortalamasının altında kalması, sanayi sektöründeki hassasiyetlerin devam ettiğini gösterdi.
Odatv.com
