SpaceX, Starlink filosundaki yüzlerce uyduyu hizmet dışı bırakmaya devam ediyor. Şirketin ABD Federal İletişim Komisyonu’na sunduğu son altı aylık rapora göre, Aralık 2025 ile Mayıs 2026 arasında toplam 260 Starlink uydusu kontrollü biçimde Dünya atmosferine yönlendirilerek imha edildi.
Bu yöntem, yörüngede biriken uzay çöplerini azaltmak için kullanılıyor. Ancak işin bir de başka tarafı var. Binlerce uydunun atmosferde yanarak yok olması, bilim insanlarının uzun süredir dikkat çektiği çevresel soru işaretlerini yeniden gündeme taşıdı.
260 UYDUNUN 176’SI BİRİNCİ NESİL
FCC’ye sunulan raporda, imha edilen 260 Starlink uydusunun 176’sının birinci nesil olduğu belirtildi. Geri kalan uydular ise ikinci nesil Starlink modellerinden oluşuyor.
Aynı altı aylık dönemde 349 uydu daha hizmet dışı bırakıldı. SpaceX, bu uyduların da önümüzdeki aylarda kontrollü şekilde yörüngeden çıkarılacağını ve atmosferde yok edileceğini ifade ediyor.
Starlink ağı bugün 10.700’den fazla uydudan oluşuyor. Şirket, uydu internetini doğrudan cep telefonlarına ulaştırmayı amaçlayan Starlink Mobile projesi üzerinde de çalışmayı sürdürüyor.
HEDEF 42 BİN UYDUYA KADAR ÇIKMAK
SpaceX’in Starlink için uzun vadeli planı oldukça büyük. Şirket, alçak Dünya yörüngesine 42 bin adede kadar Starlink uydusu yerleştirmeyi hedefliyor.
Bunun yanında SpaceX, Ocak ayında 7.500 ek ikinci nesil Starlink uydusu için FCC onayı aldı. Şirket ayrıca 120 kW hesaplama yüküne sahip A1 yörüngesel veri merkezi uydusunu da duyurmuştu.
Yeni nesil uyduların üretimi için ise Gigasat üretim tesisinin inşa edildiği belirtiliyor. Yani Starlink tarafında büyüme planı, açıkçası, yavaşlayacak gibi görünmüyor.
UYDULAR YAKLAŞIK BEŞ YIL GÖREV YAPIYOR
SpaceX’e göre Starlink uydularının yaklaşık beş yıllık bir hizmet ömrü bulunuyor. Bu sürenin sonunda yakıtı azalan uydular, kalan yakıtlarını kullanarak kontrollü yörüngeden çıkış manevrası yapıyor.
İrtifası kademeli olarak düşürülen uydu, Dünya atmosferine girdikten sonra yoğun sürtünmeyle karşılaşıyor ve yanarak parçalanıyor. SpaceX, bu süreçte uzay aracının yüzde 100’ünün atmosferde yok olduğunu, Dünya yüzeyine herhangi bir enkaz ulaşmadığını söylüyor.
Starlink filosunun büyüklüğü nedeniyle SpaceX’in neredeyse her gün birden fazla uyduyu hizmet dışı bıraktığı belirtiliyor. Şirket, Aralık 2024-Mayıs 2025 döneminde de 472’den fazla uyduyu yörüngeden çıkarmıştı.
Kontrollü yeniden giriş yöntemi, uzay çöplerini önlemek açısından önemli görülüyor. Fakat araştırmacılar, atmosferde tamamen yanan binlerce uydunun uzun vadeli çevresel etkilerinin daha ayrıntılı incelenmesi gerektiğini savunuyor.
Bilim insanlarına göre bu konuda yeni araştırmalar yapılmalı ve düzenleyici çerçeve yeniden gözden geçirilmeli. Çünkü Starlink gibi dev uydu ağları büyüdükçe, atmosfere girerek yanan uydu sayısı da artıyor.
FCC ise uzun yıllardır uyduları çevresel etki değerlendirmelerinden muaf tutuyor. Kurumun, düzenlemelerin uzay faaliyetlerini yavaşlatabileceği endişesiyle bu yaklaşımı benimsediği belirtiliyor.
