Nature dergisinde yayımlanan yeni bir araştırma, insanın hayat süresini belirleyen biyolojik sınırları yeniden değerlendirdi. Araştırmacılar, yaşlanmanın yalnızca tek bir nedene bağlı olmadığını vurgularken, teorik olarak insan ömrünün üst sınırının hesaplandığı öne sürüyor.
İnsan ömrünün ne kadar uzatılabileceği uzun yıllardır bilim dünyasının en önemli araştırma konularından biri olmaya devam ediyor. Son yapılan çalışma ise yaşlanmanın temel mekanizmalarından biri olan “somatik mutasyonların” insan ömrünü ne ölçüde sınırladığını matematiksel modellerle inceleyerek dikkat çekici sonuçlara ulaştı.
YAŞLANMANIN GÖRÜNMEYEN NEDENİ İNCELENDİ
Araştırmada bilim insanları, ömür boyunca hücrelerde biriken somatik mutasyonların organların zamanla işlevini kaybetmesine nasıl katkıda bulunduğunu analiz etti. Bu mutasyonlar, ömür boyunca hücreler her bölündüğünde DNA'da oluşan ve kalıtsal olmayan genetik değişiklikler olarak tanımlanıyor. Hücreler bu değişimin sadece bir bölümünü onarabiliyor ve zamanla hücre ile doku işlevleri bozluyor.
Araştırmacılar, yaşlanmaya neden olan diğer tüm biyolojik süreçlerin ortadan kaldırıldığı varsayımsal bir senaryoda bile yalnızca bu mutasyonların insan ömrünü ciddi şekilde sınırlamaya devam ettiğini ortaya koydu.
TEORİK ÜST SINIR 146-194 YIL
Çalışmanın en dikkat çekici sonucu ise insan ömrünün teorik üst sınırıyla ilgili oldu. Araştırmacılar geliştirdikleri modele göre, yaşlanmanın diğer etkileri ortadan kaldırılsa bile yalnızca somatik mutasyonlar nedeniyle ortalama hayat süresi 146 ila 194 yıl arasında bir üst sınıra ulaşıyor.
Bu değer, günümüzdeki ortalama insan ömrünün yaklaşık iki katına karşılık geliyor. Ancak araştırmacılar bunun insanların yakın gelecekte 190 yıl yaşayabileceği anlamına gelmediğini özellikle vurguluyor. Model yalnızca biyolojik sınırları anlamaya yönelik teorik bir hesaplama sunuyor.
Araştırmaya göre tüm organlar aynı hızda yaşlanmıyor. Karaciğer gibi sürekli kendini yenileyebilen dokular, hasarlı hücreleri yeni hücrelerle değiştirebildiği için mutasyonların etkisini uzun süre telafi edebiliyor.
Buna karşılık beyindeki nöronlar ile kalp kası hücreleri gibi kendini yenileme kapasitesi çok sınırlı olan hücreler, yaşlanmanın en önemli darboğazını oluşturuyor. Bu nedenle hayat süresini belirleyen temel faktörlerden biri de bu organların zaman içinde işlevlerini koruyabilmesi olarak gösteriliyor. Bugüne kadar doğrulanmış en uzun insan ömrü, 122 yaşına kadar yaşayan Fransız Jeanne Calment'e ait.
