İstanbul Ticaret Borsası'nın düzenlediği Altın Tohumlar toplantısında avokado ele alındı. Toplantıda konuşan Doaş Tarım ve Gıda Yönetim Kurulu Başkanı Şevki Öncel, avokadonun benzersiz bir ürün olduğunu belirterek, "Avokadonun yerine tüketilebilecek bir ürün yok. Üretim 20 kat artsa dahi buna cevap verebilecek bir pazarı var. İç tüketimin yanı sıra coğrafi konumumuz sayesinde komşu ülkelere kısa sürede ihracat yapma avantajına sahibiz. Üretimin ölçek ekonomisine uygun şekilde planlanması, kooperatifleşmenin güçlendirilmesi ve üretime elverişli kamu arazilerinin sektöre kazandırılması halinde Türkiye, hem iç talebi rahatlıkla karşılayacak hem de ihracatta önemli bir oyuncu haline gelecektir" şeklinde konuştu.
Online olarak gerçekleştirilen toplantının açılış konuşmasını İstanbul Ticaret Borsası Meclis Başkanı Ahmet Bülent Kasap, moderatörlüğünü ise İSTİB Genel Sekreter Yardımcısı İsmail Şen yaptı. Toplantıya, Batı Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü Araştırmacısı Dr. Süleyman Bayram, Doaş Tarım ve Gıda Yönetim Kurulu Başkanı Şevki Öncel ve Özboyacı Tarım A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Fatih Özboyacı konuşmacı olarak katıldı.
"AVOKADO ÜRETİMİ 170 KAT ARTTI"
Toplantının açılış konuşmasını yapan İstanbul Ticaret Borsası Ahmet Bülent Kasap, "Avokado, yalnızca taze tüketilen bir meyve değil; yağı, çekirdeği, kabuğu ve işlenmiş ürünleriyle gıda ve kozmetik sanayisinde yüksek katma değer oluşturabilecek stratejik bir tarım ürünüdür. Türkiye'nin avokado üretiminin son 20 yılda yaklaşık 170 kat artırarak 68 bin tonun üzerine çıkarması, bu alandaki güçlü potansiyelimizi açıkça ortaya koyuyor. Doğru üretim planlaması, işleme altyapısı ve pazar geliştirme çalışmalarıyla avokadonun ülkemiz tarımı ve ihracatı açısından çok daha önemli bir konuma ulaşacağına inanıyorum" dedi.
"KALİTEYİ DOĞRU HASAT BELİRLİYOR"
Batı Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü Araştırmacısı Dr. Süleyman Bayram, avokadonun sofralık tüketimin yanı sıra yağ ve kozmetik sanayisinde de değerlendirilebildiğini belirterek, "Türkiye ağırlıklı olarak sofralık üretim tarafında yer alıyor. Yağ ve kozmetik sanayisine yönelik kullanım alanları ise hâlen gelişmeye açık önemli bir potansiyel taşıyor. Düşük glisemik indeksi ile sağlıklı yağ, lif ve antioksidan içeriği sayesinde dünyada 'süper besin' olarak öne çıkan avokadonun bilinirliği ve tüketimdeki yeri özellikle pandemi sonrasında hızla arttı. Artan talep, üretim yapısına da yansıdı. Ancak sektörün sağlıklı ve sürdürülebilir biçimde gelişebilmesi için üreticilerin kooperatiflerin çatısı altında bir araya gelerek üretim, hasat, depolama ve pazarlama süreçlerinde ortak hareket etmesi gerekiyor. Bununla birlikte ürünlerin olgunlaşmadan hasat edilmesi, doğru koşullarda olgunlaştırılmaması ve raflarda düşük kaliteli ya da çürümüş şekilde tüketiciye sunulması, avokadoya olan güveni zedeliyor. Bu nedenle doğru hasat zamanı, depolama, olgunlaştırma ve satış süreçleri konusunda üreticilerin, perakendecilerin ve tüketicilerin bilinçlendirilmesi büyük önem taşıyor" dedi.
"50 DEKARIN ALTINDA REKABETÇİ ÜRETİM ZOR"
Doaş Tarım ve Gıda Yönetim Kurulu Başkanı Şevki Öncel, avokadonun tropikal meyveler arasında pazar sorunu yaşamayan ve ikame edilemeyen bir ürün olduğuna dikkat çekerek, "Kendine özgü benzersiz bir üründür. Bu özelliği ürünü fiyat dalgalanmalarına karşı daha dirençli hale getiriyor ve üretici açısından sürdürülebilir bir ticaret imkânı sunuyor. Ayrıca ilerleyen yıllarda üretim 20 kat artsa dahi buna cevap verebilecek bir pazarı var. İç tüketimin yanı sıra coğrafi konumumuz sayesinde komşu ülkelere kısa sürede ihracat yapma avantajına sahibiz. Ancak Türkiye'nin dünya avokado pazarında güçlü bir konuma gelebilmesi için büyük ölçekli üretim alanlarının oluşturulması gerekiyor. Bugün üretim büyük ölçüde küçük ve parçalı bahçelerde yapılıyor. Oysa 50 dekarın altındaki işletmelerde sabit maliyetler yükseldiği için ekonomik ve rekabetçi üretim yapmak zorlaşıyor" şeklinde konuştu.
Öncel, "Üretimin ölçek ekonomisine uygun şekilde planlanması, kooperatifleşmenin güçlendirilmesi ve üretime elverişli kamu arazilerinin sektöre kazandırılması halinde Türkiye, hem iç talebi rahatlıkla karşılayabilecek hem de ihracatta önemli bir oyuncu haline gelebilecektir" diye ekledi.
"AVOKADO BAHÇESİ FABRİKA GİBİDİR"
Özboyacı Tarım A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Fatih Özboyacı, avokadonun yalnızca taze meyve olarak tüketilen bir ürün olmadığını; yağ, püre ve kozmetik sanayisi başta olmak üzere birçok alanda değerlendirilebilen yüksek katma değerli bir ürün olduğunu belirterek, "Türkiye'de kişi başına yıllık avokado tüketimi yaklaşık 60-70 gram seviyesinde. Buna karşılık bu miktar ABD'de 2 kilogramın üzerine çıkabiliyor. Türkiye'de tüketimi artırabilirsek hem iç pazarın büyümesini sağlayabilir hem de işlenmiş avokado ürünleri açısından önemli bir gelişim alanı oluşturabiliriz. Ancak avokado yatırımının uzun vadeli ve planlı şekilde ele alınması gerekiyor. Avokado bahçesi kurmak, aslında toprağın üzerine bir fabrika kurmaktır. Bu nedenle yatırım öncesinde toprak yapısı, sulama imkânı, iklim koşulları ve pazar planlaması detaylı şekilde analiz edilmeli. Planlı üretimin yaygınlaştırılması, katma değerli ürünlerin geliştirilmesi ve üreticilerin teknik bilgiyle desteklenmesi, sektörün sürdürülebilir büyümesi açısından büyük önem taşıyor" dedi.
