DEM Parti Diyarbakır Milletvekili Serhat Eren, kamu kurumlarına yapılan atamalarda uygulanan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmalarına ilişkin İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi'nin yanıtlaması istemiyle Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne soru önergesi verdi.
Eren, önergesinde Anayasa'nın çalışma hakkını, kamu hizmetine girme hakkını ve masumiyet karinesini güvence altına alan hükümlerini hatırlatarak, son yıllarda güvenlik soruşturmaları nedeniyle bazı yurttaşların kamu görevine erişimde engellerle karşılaştığına yönelik başvuruların ve yargı kararlarının kamuoyunda tartışmalara neden olduğunu belirtti.
Önergede, hakkında beraat kararı verilen, kovuşturmaya yer olmadığına karar verilen, hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) kararı bulunan ya da cezasını infaz ederek hak yoksunluğu sürecini tamamlayan kişilerin kamu görevine girişte çeşitli sorunlarla karşılaştıklarına ilişkin iddialara dikkat çekildi.
Serhat Eren, kişilerin geçmiş yargısal süreçlerinin kesinleşmiş mahkûmiyet bulunmamasına veya cezanın infaz edilmiş olmasına rağmen uzun süreli mesleki ve sosyal sonuçlar doğurmasının; çalışma hakkı, kamu hizmetine girme hakkı, masumiyet karinesi ve ölçülülük ilkesi açısından tartışma yarattığını ifade etti.
Anayasa Mahkemesi kararlarında kamu görevine girişte yapılan değerlendirmelerin somut, nesnel, ölçülü ve yargısal denetime açık olması gerektiğinin vurgulandığını hatırlatan Eren, Bakan Çiftçi'den şu sorulara yanıt vermesini istedi:
- Son beş yılda güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda kamu görevine atanması uygun görülmeyen kişi sayısı kaçtır?
- Bu kişilerden kaçının hakkında kesinleşmiş mahkûmiyet kararı bulunmamaktadır?
- Beraat edenler, hakkında takipsizlik kararı verilenler, HAGB kararı bulunanlar veya cezasını infaz edenler için özel değerlendirme kriterleri uygulanmakta mıdır?
- Son beş yılda güvenlik soruşturması nedeniyle kamuya alınmayan kişiler tarafından açılan dava sayısı kaçtır? Bu davaların kaçı idarenin işlemlerinin iptaliyle sonuçlanmıştır?
- Anayasa Mahkemesi ve Danıştay kararları doğrultusunda mevcut uygulamalara ilişkin yeni bir mevzuat ya da düzenleme çalışması yürütülmekte midir?
- Kesinleşmiş mahkûmiyeti bulunmayan veya cezasını tamamlayan kişilerin çalışma hakkını güçlendirmeye yönelik herhangi bir politika ya da eylem planı hazırlanmakta mıdır?
Eren, önergesinde güvenlik soruşturması uygulamalarının temel hak ve özgürlüklerle uyumunun güçlendirilmesi gerektiğine işaret ederek, kamu görevine erişimde yaşanan hak kayıplarına ilişkin verilerin kamuoyuyla paylaşılmasını talep etti.