İran'a yönelik yaptırımların kaldırılmasının bölgesel ekonomiler üzerinde önemli etkiler yaratacağını değerlendiren Serhat Latifoğlu, ülkenin sahip olduğu ekonomik potansiyelin uzun yıllardır ambargolar nedeniyle tam anlamıyla ortaya çıkamadığını ifade etti.
Latifoğlu, ambargoların sona ermesiyle birlikte İran'ın hem küresel ticarette hem de bölgesel ekonomik ilişkilerde daha etkin bir rol üstleneceğini belirtti. Aydınlık yazarı Latifoğlu ayrıca bu sürecin Türkiye başta olmak üzere çevre ülkeler için de yeni fırsatlar doğuracağını dile getirdi. İşte Serhat Latifoğlu ile röportajın ayrıntıları...
'BİR SAVAŞ TAZMİNATI DA ALACAK İRAN'
"Şimdi konunun ilk boyutu anlaşma maddeleri.
Birincisi ambargonun kaldırılması.
Daha sonra işte doldurulmuş bağlıkların kaldırılması.
Ve bir şey daha var.
Aslında bu çok konuşulmuyor ama muhtemelen bir savaş tazminatı da alacak İran.
Bunu toplu olarak almaktan ziyade belki gemi başına da işte bir ücret alarak bu belli bir toplamdan düşülebilir veya suretlilik arz eden bir Bu da işin başka boyutu.
Netleşince göreceğiz.
Şimdi ambargonun kaldırılması tabii ki İran'ın dünyayla ticaretini tekrar güçlendirecek ve sağlayacak olan bir şey.
Yani ambargonun kaldırılması sadece Batı'yla ticaretin değil, esasen Batı'nın baskısı altında olan gelişen ülkeleri önüne açacak İran'la ticaret yapmasının.
Bu çok önemli.
Bunlardan birisi de Türkiye.
Türkiye'nin İran'la dış ticareti açmış geçmişleri çok yüksekti.
'İRAN BÜYÜK BİR PAZAR'
Özellikle petrol ve diğer petrol ürünleri konusunda Türkiye'nin ihtiyacı olan ürünleri İran'dan uygun bir fiyatla alabiliyordu Türkiye ve Türkiye'nin büyümeSine önemli bir katkı sağlıyordu.
Aynı zamanda da İran çok önemli bir pazar, büyük bir pazar aslında.
Her ne kadar bir ekstra fiyat, işaret potansiyelinin çok altında bile görünse, baktığımız zaman yasa dışı olarak tabi çok ticaret dönüyor, resmi rakamlar dönmüyor.
Bu ambargo koşullarından kaynaklanan bir durum.
Onun üstüne koyup yani en az ikiyle çarpmamız gerekiyor.
Bir de potansiyel anlamında da çok önemli bir noktada İran.
Aynı Türkiye gibi önemli bir geçiş noktası.
Orta koridor ve kuşak yolu gelişiminin önemli bir güzergahlarından birisinin üzerinde bulunuyor.
Dolayısıyla da hem çevresindeki ülkeler, gelişen ülkeler hızlı bir şekilde gelişmeye başlamış ve savaş sorunlarında büyük ölçüde çözülmüş ülkeler.
Hem de gelişen nüfus anlamında olsun, ekonomik büyüme anlamında olsun da büyük potansiyel arz eden ülkeler.
İRAN AYNI ZAMANDA BRICS ÜYESİ
Dolayısıyla İran bence bu ambargoların kalkması ve kanıcı hale gelmek halinde tabii ki bu ambargoların kalkması önümüzdeki süreçte gelişen ülkeler içerisinde parlayan bir yıldız olacak.
İran aynı zamanda BRICS üyesi.
Yeni katılmıştı BRICS'e.
BRICS'in de sağlayacağı bir takım faydaları olacak.
Baktığımız zaman İran önemli bir ham madde.
Kaynağı BRICS açısından ama aynı zamanda da çok büyük bir gelişme potansiyeli arz ediyor.
Büyük bir nüfusu var, büyük bir pazar var.
Bu anlamda da BRICS açısından da çok önemli bir potansiyel.
Çin'de yaptığı anlaşmalar var kuşak yolu gelişimi çerçevesinde yani BRICS haricinde.
Birbirine paralel gitmekle birlikte Çin'in özel bir anlaşması var.
Çünkü Çin'in enerji ihtiyacı var ve İran'dan karşılıyor enerji ihtiyacının bir kısmını.
Dolayısıyla da bununla ilgili de hem alt yapı yatırımları, yani 200 milyar dolarlık enerji anlaşması, 200 milyar dolarlık da yaklaşık olarak alt yapı yatırımları anlaşması yaptı İran'la.
Bunlar hızlı bir şekilde hayata geçecek tabii savaşın durmasıyla birlikte.
Bu da ayrı bir momentum sağlar.
Yani 200 milyar dolar çok büyük bir rakam.
İran için çok büyük bir rakam.
Bu bazen birçok gelişen ülke için de çok büyük bir rakam.
Evet, bu belki bir yıl, iki yıl içinde olmayacak.
20-30 Yıla yayılmış bir süreç.
Ama yine de ekonomiye özellikle altyapının oluşur, yenilenmesiyle birlikte çok büyük bir katkı sağlayacak.
Tabii İran ekonomisinin güçlenmesi aslında bütün bölge ülkelerine de olumlu yansıacak.
Yani sadece BRICS anlamında değil, sadece kuşak yola katkısı anlamında değil.
Türkiye gibi Irak, hatta Suriye, Afganistan, Azerbaycan, Ermenistan yani bütün bu ülkeler, Pakistan çok ciddi anlamda, Türk devletleri aynı zamanda çok ciddi anlamda buradan fayda sağlayacaklar ve yeni büyük bir pazar açılacak bu ülkeler için.
Aynı zamanda da önemli bir alternatif fan madde kaynağı olarak da enerji kaynağı olarak özellikle enerji bağımlılığı yüksek olan Türkiye gibi ülkeler için çok önemli bu.
'İRAN GELECEĞİN PARLAYAN YILDIZI OLACAK'
Dolayısıyla da her anlamda İran bence geleceği parlayan yıldızı olacak ekonomide.
Gelişen ülkeler içerisinde çok ciddi anlamda öne çıkacak.
Biz bunu yine her zamanki gibi batı tandansı medyada görmeyeceğiz.
Buna bağlı Türkiye'de de yayın yapan batıyı kaynak alarak yayın yapan ekonomi kanallarında veya basınında da görmeyeceğiz büyük ihtimalle ama bu gerçek değişmeyecek.
Yani İran gerçekten patlayan bir ekonomi olacak.
Ciddi anlamda çok büyük potansiyel arz eden bir ekonomi olacak."
