İSMAİL ŞAHİN / NEFES
AKP Genel Başkanı ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 2023 seçimlerinin ardından “enflasyon ve hayat pahalılığını milletimizin gündeminden çıkartmakta kararlıyız” açıklamasının üzerinden yaklaşık üç yıl geçti. Ancak kasap etiketleri, dar gelirlinin sofrasındaki yükün bu dönemde daha da ağırlaştığını gösterdi.
NEFES, İstanbul Ümraniye’deki bir kasapta üç yıl boyunca et ve tavuk fiyatlarını takip etti.
Haziran 2023 ile Haziran 2026 fiyatları karşılaştırıldığında, et ve tavuk ürünlerinde dikkat çekici artışlar yaşandı. Fiyatı iki dönemde de bulunan 25 kalemin etiket toplamı 9 bin 948 TL’den 29 bin 100 TL’ye çıktı. Böylece karşılaştırılabilir ürünlerde toplam artış yüzde 192,5 oldu. Başka bir ifadeyle aynı ürünlerin fiyatı üç yılda yaklaşık 2,9 katına yükseldi.
En sert artış kuzu etinde
Verilere göre en büyük zam kuzu ürünlerinde yaşandı. Haziran 2023’te kilosu 180 TL olan kuzu gerdan, Haziran 2026’da 1.050 TL’ye çıktı. Bu üründeki artış yüzde 483,3 olarak hesaplandı.
Kuzu ciğer 310 TL’den 1.250 TL’ye yükselerek yüzde 303,2 zamlandı. Kuzu kol 285 TL’den 1.110 TL’ye çıkarak yüzde 289,5, kuzu but ise 295 TL’den 1.130 TL’ye çıkarak yüzde 283,1 arttı.
Kuzu pirzola da 595 TL’den 2.100 TL’ye yükseldi. Bu üründeki üç yıllık artış yüzde 252,9 oldu.
Dana ürünlerinde de fiyatlar katlandı
Dana ürünlerinde de tablo değişmedi. Haziran 2023’te 420 TL olan yağsız kıyma, Haziran 2026’da 1.080 TL’ye çıktı. Artış oranı yüzde 157,1 oldu.
Kuşbaşı et 430 TL’den 1.080 TL’ye yükselerek yüzde 151,2 zamlandı. Dana döş ve köfte 400 TL’den 1.000 TL’ye çıkarak yüzde 150 arttı.
Bonfile 850 TL’den 2.200 TL’ye yükseldi. Böylece bonfiledeki artış yüzde 158,8 olarak hesaplandı. Antrikot ise 630 TL’den 1.650 TL’ye çıkarak yüzde 161,9 zamlandı.
Tavuk da ucuz protein olmaktan uzaklaştı
Kırmızı ete göre daha ulaşılabilir görülen tavuk ürünlerinde de artış dikkat çekti. Piliç bütün 60 TL’den 190 TL’ye çıkarak yüzde 216,7 zamlandı. Piliç kanat 115 TL’den 340 TL’ye yükseldi; artış oranı yüzde 195,7 oldu.
Piliç but 70 TL’den 200 TL’ye çıkarak yüzde 185,7 arttı. Piliç bonfile ise 140 TL’den 320 TL’ye yükseldi ve yüzde 128,6 zamlandı.
Kategori bazında tablo
Karşılaştırılabilir ürünlerde kuzu grubundaki artış, diğer grupların açık ara önüne geçti. Kuzu ürünlerinin etiket toplamı 3 bin 635 TL’den 12 bin 850 TL’ye yükseldi; artış yüzde 253,5 oldu.
Dana ve işlenmiş et grubunda etiket toplamı 5 bin 783 TL’den 14 bin 850 TL’ye çıktı. Bu gruptaki artış yüzde 156,8 olarak hesaplandı. Tavuk ürünlerinde ise toplam fiyat 530 TL’den 1.400 TL’ye yükseldi; artış yüzde 164,2 oldu.
