Türkiye'de sanayileşme, iç göç dalgaları ve dev ulaşım projeleri şehirlerin haritasını baştan aşağı değiştiriyor.
Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı (TEPAV) ve Global Settlement Layer verileri kullanılarak hazırlanan analiz, 1975 ile 2020 yılları arasındaki 45 yıllık kentsel genişleme rotasını gözler önüne serdi. Prof. Dr. Güven Sak tarafından kamuoyuyla paylaşılan bu tarihi çalışmaya göre, Türkiye genelindeki tam 44 ilin kentsel ağırlık merkezi belirgin bir şekilde batı yönüne doğru ilerledi.
Muğla (Batıya En Çok Kayan İl): Ege'nin incisi Muğla, kentsel alan ağırlık merkezini tam 7,3 kilometre batıya taşıyarak, Türkiye genelinde batı yönlü genişlemede zirveye oturdu.
Balıkesir'de Kuzey Çekimi: Genişleme aksı farklılık gösteren Balıkesir'de kentsel büyüme yönü kuzey oldu. Şehir, kuzey aksında 7,5 kilometrelik büyük bir mesafe kayması yaşayarak bu alanda en yüksek oranlı il olarak kaydedildi.
Antalya ve Isparta'da Doğu Yönelimi: Ülke genelindeki batıya kayma eğiliminin aksine, Akdeniz Bölgesi'nin iki komşu kenti olan Antalya ve Isparta'da kentsel büyüme ekseni yaklaşık 5,5 kilometre doğuya doğru şekillendi.
Konya'da İstisnai Güney Kayması: Türkiye genelindeki ana eğilimlerin dışına çıkan bir diğer il olan Konya'da ise kentsel ağırlık noktasında yaklaşık 4 kilometrelik bir güney kayması tespit edildi.
Metropollerde "Kuzeybatı" Hattı Hakim
Nüfusun ve dev ekonomik faaliyetlerin kalbinin attığı Türkiye'nin iki büyük metropolünde de genişleme rotası kuzeybatı oldu. Analiz verilerine göre;
İstanbul: Kent merkezinin ağırlık noktası 5,4 kilometre batı ve 3,3 kilometre kuzey yönünde kaydı.
Ankara: Başkentte kentsel genişleme ekseni 2,9 kilometre batı ve 5,3 kilometre kuzey yönlü gerçekleşerek kuzeybatı koridorunu belirginleştirdi.
