Taliban yönetimindeki Afganistan'da eğitim, çalışma ve seyahat özgürlükleri ellerinden alınan kadınlar, ağır hak ihlalleriyle karşı karşıya. Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Kurumu (UNESCO) verilerine göre, 2021'den bu yana 2,2 milyon genç kız ve kadın ortaöğretim ile yükseköğrenim hakkından mahrum bırakıldı. Hakları ellerinden alınan milyonlarca kadının yaşadıklarını, Türkiye'de doktora yapan Afgan bir Türkmen kadın anlattı.
Gazeteci Candan Yıldız'ın Türkiye'de doktora yapan Afganistan vatandaşı bir Türkmen kadının aktardığı bilgilere dayandırarak yazdığı yazıya göre, ülkede kız çocukları sadece 6'ncı sınıfa kadar okuyabiliyor, üniversiteler kapalı tutuluyor ve kadınların yanlarında erkek refakatçi olmadan şehirler arası seyahat etmesi yasaklanıyor. Hak arayan kadınlar ise şiddete maruz kalıyor veya kaybediliyor.
Zorla evliliğe direnen Sıdıka 20 aydır cezaevinde
Yazıya göre, zorla evlendirilmeye karşı çıkan Türkmen kızı Sıdıka (Bibi Sadigha), verdiği mücadele nedeniyle 20 aydır cezaevinde tutuluyor. Henüz 12 yaşındayken babası tarafından 65 yaşın üzerinde ve daha önce üç evlilik yapmış Peştun bir adamla zorla evlendirilmek istenen Sıdıka, evliliği reddederek beş yıl boyunca hukuk mücadelesi verdi. Sıdıka, Taliban rejimi tarafından hapse atıldı.
Sıdıka'nın annesi Kurban Gül, sosyal medyada paylaştığı videoyla dünyaya seslenerek, "Kızım hapishanede çok perişan ve hasta. Sesimizi Birleşmiş Milletler’e ve insan hakları kuruluşlarına ulaştırın" diyerek yardım çağrısında bulundu. Türkmen kadın aktivistler ise Sıdıka'nın özgürlüğü için BM'ye iletilmek üzere bir metin kaleme aldı.
Burslar kesildi, yoksulluk hat safhada
Yazıya göre, ülkedeki ekonomik çöküş ve yoksulluk nedeniyle bazı ailelerin kız çocuklarını satmak zorunda kaldığı belirtiliyor.
Öte yandan, Türkiye’deki Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığının (YTB), Taliban yönetiminin gelişi sonrası Afganistan vatandaşı kadın öğrencilere yönelik lisans ve yüksek lisans burslarını kestiği iddia ediliyor.
