Günlük yaşamın getirdiği tempo ve stres, sosyal medyada geçirilen uzun vakitler ve düzensiz uyku saatleri, birçok kişide farkında olmadan ciddi bir uyku açıklığı oluşturuyor. Uyku borcu olan çoğu kişi sabah bir türlü dinlenmiş bir şekilde uyanamıyor ve gün içerisinde de enerji düşüklüğü yaşıyor. Eğer siz de bu sorunlardan şikayetçiyseniz, ödenmemiş bir uyku borcunuz olabilir. Uzmanlar ise uzun süre ihmal edilen uyku eksikliğinin hangi sağlık sorunlarına yol açabileceğine dair oldukça önemli uyarılarda bulunuyor. Peki uyku borcu ne demek? Uyku borcu nasıl azaltılır? İşte uyku borcuna dair uzman ismin dikkat çektiği 5 önemli etki...
UYKU BORCU NEDİR?
Belki de çok az kişinin bildiği uyku borcu, aslında bedenin ihtiyaç duyduğu uyku süresinin düzenli olarak karşılanmamasıdır.
Tam olarak birikmiş uyku açığını ifade ediyor. Her insanın biyolojik ritmine göre gecelik belirli bir uyku ihtiyacı var. Bu süreyi her gece 1–2 saat bile eksik uyuduğunuzda, aradaki fark günler içinde üst üste ekleniyor.
Kesintili uyku, gece vardiyası, geç saatlerde ekran ışığına maruz kalma, yoğun stres ya da uyku hastalıkları nedeniyle ertelenen uyku saati, bir süre sonra vücudun adeta yedek güçle çalışmasına yol açıyor.
Başta hafif dalgınlık ve halsizlikle kendini gösteren belirtiler ise zaman içinde bağışıklık, metabolizma, kalp ve damar sistemi, hatta ruh sağlığını etkileyen sağlık sorunlarına yol açıyor.
UYKU BORCUNUN VÜCUDA 5 KRİTİK ETKİSİNİ UZMANI AÇIKLADI
Prof. Dr. Muhammed Keskin, uyku borcunun yalnızca performans kaybına neden olmadığını söyleyerek, uyku borcuna dair bazı değerlendirmelerde bulundu.
'Uzun süreli uyku eksikliği, odaklanma ve hafızada bozulmaya, bağışıklık sisteminin zayıflamasına, tansiyon ve kalp hastalıkları riskinin artmasına, iştah dengesinin de bozulup kilo alımının kolaylaşmasına ve ruh halinde kritik dalgalanmalara yol açıyor.
Yani uyku borcu, sadece yorgunluk değildir. Kalp hastalığı, tip 2 diyabet ve depresyon gibi rahatsızlıkların başlangıç noktası olabilir.'
Uzmanlara göre, gün içinde sık sık dalıp gitme, öğleden sonra göz kapaklarının ağırlaşması, küçük şeylere bile tahammül edememe, unutkanlık ve sürekli kahveyle ayakta durma ihtiyacı, vücudun 'artık dur ve dinlen' çağrısı olarak görülmeli. Özellikle haftalarca süren uyku borcunda ise iş ve okul başarısında belirgin düşüşler yaşanabilir. Ayrıca uyku borcu sosyal ilişkilerde geri çekilme isteği ve yaşam kalitesinde bozulmalara neden oluyor.
Kısacası, uyku eksikliği yaşayan kişilerde uzmanların dikkat çektiği 5 önemli etki şu şekilde sıralanıyor;
UYKU BORCU NASIL KAPATILIR?
Uyku borcu olduğunu düşünenler, uyku borcunu nasıl kapatabilirim sorusunu da merak ediyor olabilir. Uzmanlar, uzun süre biriken uyku borcunu tek seferde kapatılamayacağının altını çizdi. Mesela 10-12 saat daha fazla uyuyayım deseniz bile, uyku borcunuz maalesef silinmiyor. Bunun için yapmanız gereken aslında çok kolay.
Biyolojik saatinizi zorlamadan, her gün kaçta yatıyorsanız 15 ila 30 dakika bu saati öne çekmek gerekiyor. Bununla birlikte, hafta sonları da uyku sürenize en fazla 1-2 saat ekleyebilirsin.
Kahve tüketimi de burada kritik bir rol oynuyor. Akşam saatlerinde kafein tüketimini azaltmak, uyumadan en az bir saat önce ekrandan uzak durmak, yattığınız odanın karanlık ve sessiz olması, uyku borcunuzu giderek azaltan faktörler arasında yer alıyor.
Yani burada dikkat etmeniz gereken aslında vücudunuzun doğal ritmine saygı göstermekten geçiyor. Bu sayede azalan uyku borcuyla, hem enerjiniz yükselecek hem de ruh halinizden bağışıklık sistemine kadar vücudunuzu onarabileceksiniz.
