Küba, ABD’nin dört aydır sürdürdüğü petrol ambargosunun etkisiyle son yılların en ağır enerji krizlerinden birini yaşıyor. Elektrik üretimindeki çöküş nedeniyle ülke genelinde günler süren kesintiler yaşanırken, yakıt ve pişirme gazı sıkıntısı da günlük hayatı giderek zorlaştırıyor.
Başkent Havana’da yaşayan bir doktor, Guardian’a yaptığı açıklamada dört gündür elektrik olmadığını belirterek “Elektrik olmayınca su da olmuyor. Her yer sivrisinek dolu” dedi.
Kentte son dönemde sıklaşan protestolarda vatandaşlar tencere ve tavalara vurarak tepkilerini gösteriyor. Daha önce elektrik krizinin kırsal bölgelerle sınırlı olduğu düşünülürken, artık başkentin merkezinde de uzun süreli kesintiler yaşanıyor.
Küba Enerji Bakanı Vicente de la O, üç hafta önce yaptığı açıklamada ülkenin yakıt rezervlerinin tükendiğini belirterek “Yakıtımız kalmadı, rezervlerimiz de bitti” ifadelerini kullandı.
Devlet elektrik şirketi, birçok bölgede günde yalnızca birkaç saat enerji sağlayabiliyor. Akaryakıt istasyonları aylardır boş durumda. Tüp gaz kullanan vatandaşlar ise yemek pişirmek için odun ve kömüre yöneliyor.
Enflasyon ve yoksulluk derinleşiyor
Havana’nın yoksul Bahía mahallesinde yaşayan emekli Martha Pérez, devlet tarafından sübvanse edilen tüp gazın artık bulunamadığını söyledi.
Pérez, “İnternet üzerinden gaz satın alabiliyorum ama bir tüpün fiyatı 29 dolar. Eskiden devlet dağıtımında birkaç sente alıyorduk” dedi.
Hiperenflasyon nedeniyle aylık emekli maaşının 10 doların altına düştüğünü belirten Pérez, bazı komşularının protestolara katıldıktan sonra polis tarafından gözaltına alındığını öne sürdü.
Sıcaklıkların 35 dereceyi bulduğu, nem oranının ise yüzde 75’e ulaştığı ülkede elektrik kesintileri nedeniyle vantilatör ve klimaların çalışmaması uyku sorunlarını da artırıyor.
ABD baskıyı artırıyor
Washington yönetimi ise Küba hükümetine yönelik baskıyı artırmayı sürdürüyor.
Geçen hafta Küba Devlet Başkanı Miguel Díaz-Canel, ailesi ve Castro ailesinin bazı üyeleri dahil olmak üzere birçok isim yeni yaptırım listesine alındı. Küba ile dayanışma örgütleriyle çalışan ICAP da yaptırımlardan etkilenen kurumlar arasında yer aldı.
ABD donanmasına ait USS Nimitz uçak gemisinin Jamaika’ya konuşlandırıldığı belirtilirken, Amerikan keşif uçaklarının Küba çevresindeki faaliyetlerini artırdığı ifade edildi.
Haberde ayrıca CIA Başkanı John Ratcliffe’in Havana’da Kübalı istihbarat yetkilileriyle görüştüğü öne sürüldü.
Turizm ve ticaret de darbe aldı
Yaptırımların etkisi yalnızca enerji sektöründe hissedilmiyor. Küba ekonomisinin temel gelir kaynaklarından biri olan turizm de ciddi baskı altında.
İspanyol otel zincirleri Iberostar ve Meliá ile Kanadalı Blue Diamond’ın ülkedeki faaliyetlerini azaltması ya da sonlandırması turizm sektöründe kaygıları artırdı.
Kanadalı madencilik şirketi Sherritt de yaptırımların ardından ülkedeki faaliyetlerinden çekilmeyi değerlendirdiğini açıkladı.
Öte yandan Küba devlet bankası, Visa ve Mastercard kartlarının kullanımının sona ereceğini duyurdu. Kararın daha çok işletmeleri etkilemesi bekleniyor.
Özel sektör temsilcileri ise ithalatın aksamasından endişe duyuyor. Ülkeye giren malların yaklaşık yüzde 60’ını taşıyan iki büyük nakliye şirketinin yeni siparişleri durdurduğu bildirildi.
“Taraflar geri adım atmıyor”
Miami Üniversitesi Küba ve Küba-Amerikan Çalışmaları Bölümü Başkanı Michael Bustamante, Havana ile Washington arasındaki görüşmelerin ilerleme kaydetmediğini söyledi.
Bustamante, “Her iki taraf da pozisyonlarına sıkı sıkıya bağlı görünüyor” değerlendirmesinde bulundu.
Uzmanlar, mevcut koşullarda Küba hükümetinin ciddi tavizler vermemesi halinde Washington’ın baskıyı daha da artırabileceğini belirtiyor.
Hükümet saldırı ihtimaline hazırlanıyor
Küba yönetimi ise olası bir ABD müdahalesine karşı hazırlıklarını artırıyor.
Devlet Başkanı Díaz-Canel, olası bir saldırının “hesaplanamayacak sonuçlara yol açacak bir kan gölü yaratacağını” söyledi.
Havana çevresinde hava savunma radarlarının konuşlandırıldığı belirtilirken, devlet televizyonunda askeri eğitim görüntüleri yayımlanıyor.
Ancak uzmanlar, ekonomik kriz ve ekipman eksikliği nedeniyle Küba ordusunun ve yedek kuvvetlerinin geçmişe kıyasla çok daha zayıf durumda olduğunu ifade ediyor.
Meteoroloji uzmanları ise Karayipler’de bu yıl son derece sıcak ve kurak bir yaz beklendiğini açıkladı. Elektrik üretiminin çöktüğü ülkede bu durumun insani krizi daha da ağırlaştırmasından endişe ediliyor.
