Gazze’den Lübnan’a, İran’dan Yemen’e uzanan saldırı hattını finanse etmekte zorlanan İsrail ordusu, bütçe duvarına çarptı. İsrail basınına konuşan savunma kaynakları, acil ek fon sağlanmazsa ordunun faaliyetlerini mevcut ölçekte sürdüremeyeceğini bildirdi.
İsrail ordusu, 2026 savunma bütçesinin 144 milyar şekelden 183 milyar şekele çıkarılmasını istiyor. Bazı savunma kaynaklarına göre ihtiyaç 188 milyar şekele kadar yükselmiş durumda. Bu, İsrail tarihinin en yüksek savunma bütçesi anlamına geliyor.
“PARA YOKSA OPERASYON DA YOK”
Savunma kaynakları, “yedi cephede” yürütülen askeri faaliyetlerin olağan bütçeyle karşılanamayacağını savunuyor.
İran ve Yemen gibi uzak hedeflere yönelik operasyonların özellikle pahalı olduğu, hava saldırıları, mühimmat, yakıt, füze önleme sistemleri ve yedek asker maliyetlerinin bütçeyi tükettiği belirtiliyor.
İsrail ordusu, mevcut bütçeyle pahalı faaliyetlerden kaçınmak zorunda kaldığını ve yedek asker sayısını düşürmeye çalıştığını da kabul etti.
MALİYE BAKANLIĞI: AŞIRI VE MANTIKSIZ
İsrail Maliye Bakanlığı ise ordunun talebine sert çıktı. Bakanlık kaynakları, savunma bütçesinin birkaç ay önce zaten artırıldığını hatırlatarak yeni talebi “tamamen aşırı ve mantıksız” olarak nitelendirdi.
Maliye cephesi, savunma kurumunun mevcut bütçesinin devlet bütçesinde karşılandığını savunuyor. Yetkililer, “Neden şimdi savunmaya on milyarlarca şekel daha ayrılması gerektiğini bilmiyoruz” görüşünü dile getirdi.
Bütçe kavgasında son kararı Başbakan Binyamin Netanyahu’nun vermesi bekleniyor.
SAVAŞIN FATURASI KABARDI
İsrail’in savaş ekonomisi giderek büyüyor. Savunma bütçesi, 7 Ekim öncesinde 76 milyar şekel seviyesindeyken savaş yıllarında katlanarak arttı. 2024’te 164 milyar şekele, 2025’te ise 162 milyar şekele kadar yükseldi.
2026 için başlangıçta 112 milyar şekel olarak belirlenen savunma bütçesi, mart ayında 144 milyar şekele çıkarıldı. Ancak ordu şimdi bunun da yetmediğini belirtiyor.
İsrail basınına göre savunma kurumu, bütçenin 183-188 milyar şekel aralığına çıkarılmasını istiyor. Bu artış, eğitim, sağlık, refah ve ulaştırma gibi sivil kalemlerde sert kesintiler anlamına gelebilir.
SİVİL BÜTÇE KESİLECEK
İsrail ordusunun savaş bütçesi talebi, faturanın halka çıkarılacağı yorumlarına neden oldu. Ek kaynak sağlanması halinde sivil bakanlıkların bütçelerinden kesinti yapılması bekleniyor.
Eğitim, sağlık ve sosyal yardım kalemleri kesintiden etkilenebilecek ilk alanlar arasında gösteriliyor. Ulaştırma ve altyapı projelerinin de ertelenebileceği belirtiliyor.
GAZZE VE LÜBNAN’DA İŞGALİN MALİYETİ
Savunma kaynakları, ordunun planlanandan çok daha geniş alanlarda konuşlandığını belirtiyor. İsrail ordusu, Lübnan’da yaklaşık 210 kilometrekarelik, Gazze’de ise yaklaşık 550 kilometrekarelik alanda varlık gösterdiğini bildiriyor.
Bu iki alanın toplamı, yaklaşık Singapur büyüklüğünde bir bölgeye karşılık geliyor. Savunma kaynakları, bu büyüklükteki askeri varlığın “çok büyük para” gerektirdiğini söylüyor.
YEDEK ASKERLER DE MALİYET KALEMİ OLDU
İsrail ordusu, bütçe baskısı nedeniyle yedek asker sayısını azaltmaya çalışıyor. Netanyahu daha önce aylık yedek asker sayısının 60 binden 40 bine indirilmesini hedeflemişti.
Ancak savaşın yoğun dönemlerinde aynı anda yaklaşık 120 bin yedek askerin görev yaptığı, bu sayının daha sonra 64 bine indiği, ordunun şimdi 50 bin seviyesine inmeye çalıştığı belirtiliyor.
Savunma kaynaklarına göre 20 bin yedek askerlik fark, altı ayda yaklaşık 5 milyar şekel ek maliyet yaratıyor.
GÜNLÜK MALİYET: 1,5 MİLYAR ŞEKEL
İsrail hükümetinin hesaplamalarına göre savaşın günlük askeri maliyeti 1,5 milyar şekeli buluyor. İran’la savaşın ilk 15 gününde yaklaşık 20 milyar şekel harcandığı bildirildi.
Maliyetin büyümesinde İran’a yönelik hava saldırıları, kullanılan mühimmat, füze önleme sistemleri, yedek asker çağrıları ve Lübnan cephesindeki operasyonlar etkili oldu.
İsrail’in içinde bulunduğu stratejik ve siyasi belirsizlik her gün 100 milyon şekelden fazla ek yük yaratıyor.
Odatv.com
