ABD Başkanı Donald Trump'ın, İran ile varılan anlaşmanın bugün imzalanmasının planlandığını ve hemen ardından Hürmüz Boğazı'nın açılacağını duyurmasının ardından gözlen Tahran'a çevrildi. İran Dışişleri bakanlığı ise "Henüz net konuşmak için erken mesajı" verdi.
"Para transferi olmayacak, Hürmüz herkese açılacak"
Trump, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada anlaşmanın bugün imzalanmasının beklendiğini söyledi ve İran ile ilişkilerin önceki yönetimlerin sahip olduğundan çok daha iyi olduğunu iddia etti.
Anlaşmanın ardından uygun bir zamanda B-2 bombardıman uçakları ile İran'da gömülü nükleer kalıntıları çıkaracaklarını savunan Trump, "Bunları ister İran'da ister Amerika Birleşik Devletleri'nde olsun, seyrelterek etkisiz hale getirip yok edeceğiz" dedi.
Trump, anlaşma imzalandığında Hürmüz Boğazı'nın herkese açılacağını, İran ve Ortadoğu ülkeleri ile uzun yıllar birlikte çalışmayı sabırsızlıkla beklediklerini ifade etti.
Sürecin hızlı ve sorunsuz şekilde sonuçlanacağını umduğunu belirten Trump, "Aksi halde elimizde son bir çözüm yolu daha var" diyerek saldırıların devam edebileceği tehdidinde bulundu.
Trump ayrıca, "Obama döneminde İran'a yüz milyarlarca dolar aktarıldı, buna 1.7 milyar dolarlık nakit ödeme de dahildi. Bizim anlaşmamız kapsamında ise herhangi bir para transferi olmayacak" dedi.
Anlaşma İran'da tepkilere neden oldu
İran'ın başkenti Tahran’daki İbni Sina Meydanı'nda toplanan İranlıllar, ABD ile gerçekleştirilen görüşmeler aleyhine gösteri düzenlemişti. Gösteride İran Meclisi ve Müzakere Heyeti Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf ile İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi aleyhine sloganlar atılmıştı.
İran Meclisinin muhafazakar milletvekillerinden Mahmud Nebeviyan da mutabakat zaptına tepki gösterdi. Anlaşmada Hürmüz Boğazı’nın ücretsiz şekilde acil ve kısıtlama olmadan açılması ve uranyumun seyreltilmesine dair maddelerin yer almasına karşın, İran’a yönelik yaptırımların kaldırılması, dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması ve İran’ın 300 milyar dolarlık fondan yararlanması konusunda belirsizlikler bulunduğunu belirten Nebeviyan, "Acaba bu metin ulusal çıkarları sağlıyor mu" diye sordu.
İran'ın Dini Lideri Mücteba Hamaney'in resmi Telegram hesabından yapılan paylaşımda ise İran halkına "milli birlik" çağrısı yapıldı. "Milli birlik, büyük şeytan karşısındaki galibiyetin en önemli unsurlarından birisidir" başlıklı mesajda, siyasiler başta olmak üzere herkesin, "birliğe zarar verecek girişimlerden kaçınması" istendi.
ABD basını: Elektronik olarak imzalanacak
ABD basını, Tahran ile Washington yönetimleri arasındaki mutabakat zaptının "elektronik olarak imzalanacağını" öne sürdü. ABD merkezli haber sitesi Axios’un ABD’li yetkililere dayandırdığı haberine göre, ABD ile İran'ın, Pakistan ve Katar'ın arabuluculuğunda çevrimiçi bir toplantı gerçekleştirmesi planlanıyor.
Toplantı doğrultusunda tarafların, ateşkesi 60 gün süreyle uzatacak, Hürmüz Boğazı’nı yeniden açacak ve İran’ın nükleer programına ilişkin müzakereleri başlatacak müzakere zaptını imzalamasının öngörüldüğü kaydedildi.
İran basını: Trump'ın propaganda malzemesi elde etme çabası
İran’ın yarı resmi Fars Haber Ajansı ise Trump’ın mutabakat zaptının pazar günü imzalanacağına yönelik açıklamasının kesin bir hüküm olmadığını belirtti.
Haberde, Trump’ın pazar gününe dair ısrarının, anlaşmayı kendi doğum günü ile aynı tarihe getirme amacına hizmet ettiği ve Trump’ın bu vesileyle propaganda malzemesi elde etmeye çalıştığı vurgulandı. Ayrıca haberde, İran müzakere heyetinin, mutabakat zaptının imzalanmasına yönelik bir tarih belirtmediği ifade edildi.
Paskistan: Anlaşma hiç olmadığı kadar yakın
Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ise barış anlaşmasına "hiç olmadığı kadar yakın" olduklarını söylerken, sürecin 24 saat içinde tamamlanmasının beklendiğini ifade etti.
Pakistan'ın, anlaşmanın kesinleşmesinin hemen ardından gerçekleştirilecek elektronik imza süreci için hazırlık yaptığını kaydeden Şerif, teknik düzeyde görüşmelerin ise gelecek hafta başlamasının öngörüldüğünü söyledi.
