Yükseköğretim Kurumları Sınavı ( Yks ), üniversite adaylarının yükseköğretim programlarına yerleşebilmesi için uygulanan en önemli sınav sistemlerinden biridir. Adayların sınav sonucunda elde ettiği puanlar yalnızca doğru ve yanlış sayılarından oluşmaz; aynı zamanda lise başarı durumunu gösteren Ortaöğretim Başarı Puanı (OBP) da yerleştirme puanına doğrudan etki eder. Peki, Yks TYT net puan hesaplama nasıl yapılır? TYT'de kaç net kaç puan getirir, YKS puanı nasıl hesaplanır? Detaylar...
YKS TYT NET PUAN HESAPLAMA NASIL YAPILIR?
YKS’de puan hesaplamasının ilk aşamasını net hesaplama işlemi oluşturur. ÖSYM tarafından uygulanan sistemde her 4 yanlış cevap, 1 doğru cevabı götürmektedir. Boş bırakılan sorular ise puan hesaplamasında herhangi bir etkiye sahip değildir.
Net hesaplama formülü şu şekildedir:
Net = Doğru Sayısı – (Yanlış Sayısı / 4)
Bu formül her test için ayrı ayrı uygulanır.
Örneğin bir adayın TYT Türkçe testinde:
30 doğru
8 yanlış
cevabı bulunuyorsa hesaplama şu şekilde yapılır:
30 – (8 / 4) = 28 net
Bu durumda adayın Türkçe testindeki neti 28 olarak kabul edilir.
Aynı yöntem;
TYT Türkçe
TYT Temel Matematik
TYT Sosyal Bilimler
TYT Fen Bilimleri
testlerinin tamamı için uygulanır. Daha sonra elde edilen netler puan hesaplama sisteminde değerlendirilerek adayın ham puanına katkı sağlar.
TYT'DE KAÇ NET KAÇ PUAN GETİRİR?
TYT oturumunda yapılan her netin puana katkısı sabit değildir. Ancak genel hesaplamalarda TYT’deki 1 netin ortalama olarak yaklaşık 1,3 ila 1,4 ham puan kazandırdığı kabul edilmektedir.
Bu değer;
Sınava giren aday sayısına,
Testlerin ortalama başarı düzeyine,
Standart sapma hesaplamalarına göre değişiklik gösterebilir.
Bu nedenle herhangi bir net sayısı için kesin ve sabit bir puan değeri bulunmamaktadır. Ancak genel sistem içerisinde TYT’de yapılan her ek netin puanı yükselttiği bilinmektedir.
TYT puanı hesaplanırken adayın Türkçe, Temel Matematik, Sosyal Bilimler ve Fen Bilimleri testlerinden elde ettiği netler değerlendirilir. Netler ilgili katsayılarla işleme alınarak ham puan oluşturulur.
YKS PUANI NASIL HESAPLANIR?
YKS puanı hesaplama süreci birkaç aşamadan oluşmaktadır.
İlk aşamada adayın sınavdaki doğru ve yanlış cevapları üzerinden netleri hesaplanır. Daha sonra her testten elde edilen netler ilgili katsayılarla değerlendirilir ve adayın ham puanı oluşturulur.
Süreç temel olarak şu şekilde işler:
Netlerin Hesaplanması
Her test için doğru ve yanlış cevap sayıları belirlenir.
Formül:
Net = Doğru – (Yanlış / 4)
Ham Puanın Oluşturulması
Her testten elde edilen netler ilgili katsayılarla çarpılır.
Bu değerlerin toplamına sistemde kullanılan sabit başlangıç puanı eklenerek adayın ham puanı oluşturulur.
Yerleştirme Puanının Hesaplanması
Ham puana OBP katkısı eklenir.
Böylece tercih işlemlerinde kullanılan nihai yerleştirme puanı ortaya çıkar.
Yerleştirme puanı, üniversite tercih ve yerleştirme süreçlerinde esas alınan puan türüdür.
1 TYT VE 1 AYT NETİ KAÇ PUAN GETİRİR?
Adayların en çok araştırdığı konuların başında bir netin puana etkisi gelmektedir.
YKS sisteminde:
TYT’de 1 net ortalama olarak yaklaşık 1,3 ila 1,4 ham puan
AYT’de 1 net ise yaklaşık 2,8 ila 3 ham puan kazandırmaktadır.
AYT oturumundaki netlerin puan karşılığının daha yüksek olması nedeniyle alan sınavında yapılan doğru sayısı puan türlerini daha güçlü şekilde etkilemektedir.
Bu durum, özellikle SAY, EA ve SÖZ puan türlerinde sıralama değişimlerinin önemli bölümünün AYT performansından kaynaklanmasına neden olmaktadır.
AYT’de elde edilen netlerin puan katkısı ilgili puan türüne göre değerlendirilmektedir.
ORTAÖĞRETİM BAŞARI PUANI (OBP) HESAPLAMAYA NASIL EKLENİR?
YKS puan hesaplama sisteminde sınav performansının yanı sıra adayın lise başarı durumu da dikkate alınmaktadır. Bu amaçla Ortaöğretim Başarı Puanı (OBP) yerleştirme puanına eklenir.
OBP hesaplamasında lise diploma notu esas alınır.
Hesaplama süreci şu şekilde gerçekleştirilir:
Diploma Notunun OBP’ye Dönüştürülmesi
Lise diploma notu 5 ile çarpılır.
Örneğin:
Diploma notu: 80
OBP değeri:
80 × 5 = 400
Bu işlem sonucunda OBP değeri 250 ile 500 arasında oluşur.
OBP Katkısının Hesaplanması
Elde edilen OBP değeri 0,12 katsayısı ile çarpılır.
Örneğin:
400 × 0,12 = 48
Bu durumda adayın yerleştirme puanına 48 puan eklenir.
OBP katkısı en düşük 30, en yüksek 60 puan olarak hesaplanabilmektedir.
Daha Önce Yerleşen Adaylarda OBP Uygulaması
Bir önceki yıl YKS sonucuyla herhangi bir yükseköğretim programına yerleşen adaylarda OBP katsayısı yarıya düşürülür.
Bu durumda katsayı:
0,12 yerine 0,06 olarak uygulanır.
Dolayısıyla adayın yerleştirme puanına eklenecek OBP katkısı da yarı oranında hesaplanır.
0,5 NET KURALI VE BARAJ PUANI DETAYI
2022 yılında kaldırılan TYT 150 ve AYT 180 baraj puanı uygulaması, 2026 YKS döneminde de bulunmamaktadır. Adayların tercih yapabilmesi için önceden belirlenmiş sabit bir baraj puanı şartı uygulanmamaktadır.
Bununla birlikte puanların hesaplanabilmesi için sistemde geçerli olan 0,5 net şartı devam etmektedir.
TYT puanının hesaplanabilmesi için adayın:
Türkçe testinden veya
Temel Matematik testinden
en az birinde minimum 0,5 net yapması gerekmektedir.
AYT oturumunda ise ilgili puan türünün hesaplanabilmesi için adayın o puan türüne ait testlerden en az 0,5 net çıkarması zorunludur.
Bu şartın sağlanmaması halinde ilgili puan türü ÖSYM sonuç belgesinde hesaplanmamış olarak gösterilir.
