Latin Amerika'da siyasi dengeler hızla değişmeye devam ediyor... Kolombiya'da siyasete yeni yeni adım atan aşırı sağcı milyoner Abelardo De La Espriella'nın cumhurbaşkanlığı seçimini kazanması, bölgedeki sağa kayışın son halkası oldu.
Peru'da da 7 Haziran'da yapılan tartışmalı ikinci turda oy sayımı hâlâ devam ediyor. Ancak muhafazakâr aday Keiko Fujimori'nin rakibi yalnızca yüzde 0,2 gibi bir farkla geride bırakarak başkanlık koltuğuna oturması bekleniyor.
'PEMBE DALGA' GERİLİYOR
Bu son gelişmelerle birlikte Kolombiya ve Peru, sağcı partilerin iktidara geldiği Arjantin, Şili, Ekvador, Bolivya ve Panama'ya katılmış oldu.
Art arda sağın kazanması, 2020'li yılların başında birçok Latin Amerika ülkesinde sol hükümetleri iktidara taşıyan "Pembe Dalga" döneminin tersine döndüğü yorumlarının artmasına yol açtı.
TRUMP İÇİN TARİHİ FIRSAT
İngiliz haber ajansı Reuters'ın analizine göre uzmanlar, Latin Amerika'da oluşan bu yeni ideolojik ittifakı ABD Başkanı Donald Trump için "eşi benzeri görülmemiş bir fırsat" olarak niteliyor.
Harvard Üniversitesi'nden Prof. Steven Levitsky, "Trump açısından bu gökyüzünde yıldızların nadir bir şekilde hizalanması gibi bir şey. Şimdi olduğu gibi bu kadar çok sayıda hükümetin ideolojik olarak aynı hizaya gelmesini nadir görürsünüz" diyerek durumun önemine dikkat çekti.
Trump son bir yılda Karayipler'de uyuşturucu taşıdığını iddia ettiği gemilere çok sayıda saldırı düzenledi, "Amerika'nın Kalkanı" adını verdiği sağcı bir bölgesel ittifak kurdu ve Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro'yu kaçırarak New York'ta hapse attı.
PETRO ELEŞTİRİYORDU, ESPRIELLA HAYRANI
Kolombiya'nın mevcut solcu lideri Gustavo Petro, bölgede Trump'ı en sert şekilde eleştiren isimken yeni seçilen De La Espriella Trump hayranı.
Geçmişte Miami'de yaşamış olan ve ABD vatandaşlığı bulunan De La Espriella, Petro döneminde durdurulan petrol ve gaz projelerini yeniden canlandıracağını, vergileri düşüreceğini ve Trump’ın bölgesel kalkan ittifakına katılacağını vadetti.
KEMER SIKMA POLİTİKALARI PROTESTOLARA YOL AÇIYOR
Ancak bölge genelindeki sağ hükümetler önemli zorluklarla karşı karşıya. Arjantin, Şili, Peru ve Kolombiya'da sağ siyasetçiler vergi indirimleri ve devlet harcamalarının azaltılması vaatleriyle destek toplasa da bütçe açıkları nedeniyle uygulanan kemer sıkma politikaları protestolara yol açıyor.
Örneğin geçen hafta Bolivya'da hükümet karşıtı gösteriler nedeniyle olağanüstü hal ilan edildi. Şili ve Arjantin'de de ekonomik tedbirler kamuoyunda tartışma yaratıyor.
Suç oranları da bölgedeki yönetimlerin en önemli sınavlarından biri olmaya devam ediyor. Ekvador ve Kosta Rika'da cinayet oranlarının yüksek seyretmesi, güvenlik vaatlerinin uygulanmasında yaşanan güçlükleri gözler önüne seriyor.
KOLOMBİYA'NIN ASIL SINAVI
Analistler uyuşturucu kaçakçılığı, yasa dışı madencilik faaliyetleri ve devlet otoritesinin zayıf olduğu bölgelerin De La Espriella yönetimi için ciddi bir sınav oluşturacağını belirtiyor.
Yüzde birin de altında bir farkla seçimi kazanan yeni lider, rakibi Ivan Cepeda'nın partisinin güçlü olduğu meclis ile çalışmak zorunda kalacak.
BUKELE GİBİ Mİ YAPACAK?
Giyim tarzı ve "mega hapishaneler" kurma vaadiyle El Salvador'un sert lideri Nayib Bukele’ye benzetilen De La Espriella, El Salvadorlu lideri taklit ettiği yönündeki iddialara karşı çıkıyor.
Uzmanlar ise Kolombiya'nın El Salvador'dan çok daha büyük ve karmaşık bir ülke olduğuna dikkat çekerek benzer güvenlik politikalarının aynı sonuçları vermeyebileceğine dikkat çekiyor.
