Çin otomotiv pazarında sıfır emisyonlu araçların hakimiyeti artarken, beraberinde getirdiği beklenmedik altyapı maliyetleri devlet bütçesini zorlamaya başladı. Pazar talebini karşılamak adına yerel üreticilerin sürekli daha büyük, lüks ve ağır modeller üretmesi, ülkenin karayolu ağını fiziksel olarak yıpratmaya başladı.
BOYUTLAR 5 METREYİ, AĞIRLIKLAR 3 TONU AŞTI
Çin Yolcu Otomobilleri Birliği (CPCA) verilerine göre, yılın ilk yarısında piyasaya sürülen yeni otomobil modellerinin yüzde 60’ının uzunluğu 5 metreyi aştı. Devasa batarya paketleri ve lüks iç donanımlarla birlikte araç ağırlıkları 3 ton seviyelerine kadar çıktı.
Kompakt araç pazarı ise yok olma noktasına geldi. Geçen yıl pazardaki yeni modellerin yüzde 13'ünü oluşturan 4,5 metreden kısa küçük araçların payı bu yıl yüzde 2'ye geriledi. Xiaomi'nin geniş iç mekanıyla öne çıkan dev SUV modeli Skynomad N90 gibi yapımlar bu eğilimin en belirgin örnekleri arasında gösteriliyor.
AKARYAKIT VERGİSİ ERİDİ: YILLIK 44 MİLYAR DOLARLIK BÜTÇE AÇIĞI
Karayolu ve şehir içi yolların bakım-onarım maliyetleri geleneksel olarak akaryakıttan alınan vergilerle karşılanıyordu. Ancak elektrikli araç kullanımının yaygınlaşmasıyla benzin tüketimi düşerken, vergi gelirleri de sert biçimde geriledi.
Çin Ulaştırma Bakanlığı verilerine göre:
Karayolu bakım ve yönetimi için gereken bütçede her yıl yaklaşık %50 oranında açık oluşuyor.
Yerel yolların yüzde 40’ı onarım listesinde olmasına rağmen kaynak yetersizliğinden bakımsız kalıyor.
Yıllık bütçe açığı 300 milyar yuan (yaklaşık 44 milyar dolar) seviyesine ulaştı.
KİLOMETRE BAŞINA VERGİ SİSTEMİ VE YENİ DÜZENLEMELER YOLDA
Derinleşen altyapı krizini çözmek adına Çin hükümeti yeni tedbirleri hayata geçirmeye hazırlanıyor:
Kilometre Başına Vergi (Sürülen Mesafe Takibi): Sürücülerin katettiği mesafeye göre vergilendirileceği bir model gündemde. Hainan eyaleti, GPS üzerinden araç takibi yaparak sınıfa göre değişen kilometre vergisi pilot uygulamasını başlattı.
Vergi Muafiyetlerinin Kaldırılması: Yeni enerjili araçlara (NEV) sağlanan satış vergisi indirimi %5'e düşürüldü. Hibrit (PHEV) ve menzil artırıcılı elektrikli araçların yıllık taşıt vergisi muafiyetleri kaldırılıyor.
Devlet Basınından Üreticilere UYARI: Çin Komünist Partisi'nin yayın organı People’s Daily, otomotiv üreticilerine "akla ve mantığa dönün" çağrısında bulunarak devasa araçların şehir altyapısına zarar verdiğini vurguladı. Devlet televizyonu CCTV ise dev elektrikli araç çılgınlığını gerçek bir inovasyon değil, geçici bir pazar hırsı olarak değerlendirdi.
