Aydınlık olarak Çin Uluslararası Basın İletişim Merkezi (CIPCC) programına katıldık. Program kapsamında Çin’in güneybatısında yer alan, ekonomik ve kültürel açıdan stratejik öneme sahip Yunnan Eyaleti ile Guangxi Zhuang Özerk Bölgesi’ni ziyaret ettik. Çin’in Laos, Myanmar ve Vietnam ile sınır komşusu olan Yunnan; etnik çeşitliliği, zengin doğal kaynakları ve Güneydoğu Asya’ya açılan kritik konumuyla öne çıkarken, Guangxi ise sınır ticareti, akıllı liman sistemleri ve bölgesel entegrasyon projeleriyle Çin’in ASEAN ülkeleriyle ilişkilerinde önemli bir rol üstleniyor.
KAN VE FEDAKÂRLIKLA YAZILAN DİRENİŞ DESTANI: TENGCHONG’UN UNUTULMAZ MÜCADELESİ
Turumuzun ilk durağı, Yunnan eyaletinin Tengchong kentinde bulunan Batı Yunnan Japon Karşıtı Savaş Anı Müzesi ve Ulusal Şehitler Mezarlığı oldu. Çin'in yakın tarihindeki en zorlu dönemlerden birine ışık tutan müze, ziyaretçilerini İkinci Dünya Savaşı yıllarına götürüyor. Döneme ait belgeler, üniformalar, silahlar ve kişisel eşyalar, savaşın yalnızca cephede değil, günlük yaşamda da nasıl derin izler bıraktığını gözler önüne seriyor.
Müzenin en dikkat çekici bölümlerinden biri ise Myanmar üzerinden Çin'e uzanan tarihi ikmal hatlarına ayrılmış. Savaş yıllarında Yunnan-Myanmar Yolu ve daha sonra açılan Stilwell Yolu üzerinden Çin'e silah, mühimmat, ilaç ve çeşitli lojistik malzemeler taşındı. Zorlu dağları, sık ormanları ve ağır iklim koşullarını aşan bu güzergâhlar, Çin'in dış dünyayla bağlantısını sağlayan adeta bir can damarıydı. Tengchong da bu mücadelenin merkezlerinden biri olarak tarihe geçti.
ŞEHİTLERİN MİRASI, MODERN ÇİN'İN TEMELLERİ
Ziyaretimizin son bölümünde yer alan Ulusal Şehitler Mezarlığındaki mezar taşlara bakarken, bugün dünyanın en büyük ekonomilerinden biri haline gelen Çin'in geçirdiği dönüşümü düşünmemek mümkün değil. Modern şehirleri, yüksek hızlı tren ağları, teknoloji merkezleri ve küresel ölçekteki ekonomik gücüyle dikkat çeken ülkenin bugünkü başarısının temelinde, geçmişte büyük bedeller ödeyen nesillerin mücadelesi yatıyor. Tengchong'da şehit olan binlerce asker, yalnızca bir savaşın değil, aynı zamanda ülkenin geleceğinin savunucuları olarak görülüyor. Bu nedenle burası, geçmişe duyulan saygının ötesinde, bugünün kalkınmasının ve istikrarının hangi fedakârlıklar üzerine inşa edildiğini hatırlatan güçlü bir sembol niteliği taşıyor.
ÇİN'İN SAKLI CENNETİ: HESHUN ANTİK KASABASI
Tengchong'daki tarihi ziyaretimizin ardından rotamızı, 600 yılı aşkın geçmişiyle Yunnan'ın en iyi korunmuş yerleşimlerinden biri olan Heshun Antik Kasabası'na çevirdik. Ming Hanedanlığı döneminde kurulan Heshun, yüzyıllar boyunca Çin ile Güneydoğu Asya arasındaki ticaret yolları üzerinde önemli bir durak olmuş. Özellikle Myanmar ile yapılan ticaret sayesinde zenginleşen kasaba, farklı kültürlerin izlerini taşıyan mimarisi ve eğitim geleneğiyle bölgenin öne çıkan merkezlerinden biri haline gelmiş. T
Taş döşeli sokakları, geleneksel avlulu evleri, tarihi köprüleri ve yemyeşil doğasıyla Heshun, geçmişin ruhunu günümüze taşıyor. Kasabanın her köşesinde ayrı bir manzara, her sokağında farklı bir hikâye saklı. Tarihi dokusu ve doğal güzelliğinin kusursuz uyumu sayesinde Heshun, yalnızca gezimizin değil, hayatımız boyunca gördüğümüz en etkileyici yerlerden biri olarak hafızalarımıza kazındı.
MODERNLEŞME VE GELENEK BİR ARADA
Heshun'un büyüleyici atmosferinin ardından bu kez rotamızı Wa Etnik Köyü'ne çevirdik. Çin'in güneybatısında, özellikle Yunnan'ın sınır bölgelerinde yaşayan Wa halkı, köklü gelenekleri, renkli kültürü ve kendine özgü yaşam tarzıyla ülkenin en dikkat çekici etnik topluluklarından biri olarak öne çıkıyor. Köye adım attığımız andan itibaren geleneksel Wa mimarisi, ahşap yapılar, el sanatları ve yerel kültürün izleri ziyaretçileri karşılıyor. Yüzyıllar boyunca dağlık bölgelerde yaşamlarını sürdüren Wa halkı, geleneklerini modernleşme sürecine rağmen korumayı başarmış.
KIRSAL KALKINMANIN SEMBOLÜ: WA ETNİK KÖYÜ
Bir sonraki durağımız olan Wa Etnik Köyü, yalnızca geleneksel kültürüyle değil, son yıllardaki dikkat çekici dönüşümüyle de öne çıkıyor. Bir zamanlar ekonomik imkânları sınırlı, dağlık bir yerleşim olan köy, gerçekleştirilen altyapı yatırımları, turizm projeleri ve kırsal kalkınma çalışmaları sayesinde bugün Yunnan'ın örnek gösterilen köylerinden biri haline gelmiş durumda. Korunan geleneksel mimari ile modern yaşam standartlarının bir araya getirildiği köyde, yerel halk hem kültürel mirasını yaşatıyor hem de turizmden elde ettiği gelirle yaşam koşullarını iyileştiriyor.
2020 yılında Çin Devlet Başkanı Xi Jinping'in de ziyaret ettiği köy, yoksulluğun azaltılması ve kırsal bölgelerin kalkındırılmasına yönelik politikaların sembol noktalarından biri olarak görülüyor. Köyü gezerken yeni yolları, düzenli yerleşim alanlarını, turizm tesislerini ve kültürel mirası korumaya yönelik çalışmaları yerinde görme fırsatı bulduk. Wa Etnik Köyü, geleneklerini kaybetmeden gelişmenin mümkün olduğunu gösteren başarılı bir örnek olarak dikkat çekerken, Çin'in son yıllardaki kırsal kalkınma hamlesinin sahadaki yansımalarını da gözler önüne seriyor.
İÇ BÖLGELERDEN OKYANUSLARA UZANAN DEV PROJE
Sıradaki durağımız, Guangxi'de yapımı devam eden ve Çin'in en önemli altyapı projelerinden biri olarak gösterilen Pinglu Kanalı üzerindeki Madao Seyrüsefer Merkezi oldu. Yaklaşık 135 kilometre uzunluğundaki Pinglu Kanalı tamamlandığında, Guangxi'nin iç kesimlerini doğrudan Beibu Körfezi'ne bağlayarak bölgeyi deniz ticaretine çok daha güçlü şekilde entegre edecek. Kanal sayesinde yüklerin kara yoluna ihtiyaç duymadan nehir ve deniz taşımacılığıyla limanlara ulaştırılması hedefleniyor. Sahada yaptığımız incelemelerde, dev gemi kilitleri, su kontrol sistemleri ve devam eden mühendislik çalışmalarının ölçeği dikkat çekti. Çin'in lojistik kapasitesini artırmayı hedefleyen bu proje, yalnızca bir kanal inşaatı değil; aynı zamanda bölgesel kalkınma, ticaret ve ulaşım ağlarını yeniden şekillendirecek stratejik bir yatırım olarak öne çıkıyor.
ÇİN'İN GELECEK VİZYONU: AKILLI LİMANLAR ÇAĞI
Bir sonraki durağımız, Guangxi Özerk Bölgesi'nin Qinzhou kentinde bulunan Beibu Körfezi Akıllı Liman İnovasyon Merkezi oldu. Son yıllarda dünyanın üretim ve ticaret merkezlerinden biri haline gelen Çin'in lojistik alanındaki dönüşümünü yerinde inceleme fırsatı bulduk. Liman sahasına adım attığımız andan itibaren, geleneksel liman anlayışının çok ötesinde bir teknoloji ekosistemiyle karşılaştık.
Beibu Körfezi Limanı, Çin'in ASEAN ülkelerine açılan en önemli deniz ticaret kapılarından biri olarak kabul ediliyor. Akıllı Liman İnovasyon Merkezi ise bu dev ticaret ağının beyni konumunda. Sürücüsüz taşıma araçları, uzaktan kontrol edilen vinçler, yapay zekâ destekli yükleme sistemleri ve dijital lojistik çözümleri sayesinde limandaki birçok işlem insan müdahalesi olmadan gerçekleştirilebiliyor. Burada gördüklerimiz, Çin'in son yıllarda teknoloji ve altyapı alanında kaydettiği ilerlemenin somut bir yansıması niteliğindeydi.
Milyonlarca ton yükün geçtiği bu limanda, verimliliği artırmak için geliştirilen sistemler yalnızca Çin'in değil, küresel ticaretin geleceğine de ışık tutuyor. Beibu Körfezi Akıllı Liman İnovasyon Merkezi ziyareti, Çin'in yüksek teknoloji, dijitalleşme ve modern altyapı alanlarında ulaştığı seviyeyi yakından görmemizi sağlayan, gezimizin en dikkat çekici duraklarından biri oldu.
DEV SULARINDA SINIRIN BULUŞTUĞU NOKTA: DETIAN (BAN GIOC) ŞELALESİ
Çin’in güneyindeki Guangxi Zhuang Autonomous Region bölgesinde yer alan ve Vietnam sınırına sıfır noktada konumlanan Detian (Ban Gioc) Şelalesi Cross-Border Tourism Cooperation Zone, doğal güzelliği ve iki ülkeyi birleştiren konumuyla ziyaretçilerin yoğun ilgisini çekiyor. Devasa kireçtaşı kayalıkları arasından basamak basamak dökülen şelale, Asya’nın en etkileyici doğal oluşumlarından biri olarak kabul ediliyor.
Bölge, Çin ve Vietnam arasında ortak turizm iş birliği alanı olarak düzenlenmiş durumda. Ziyaretçiler hem Çin tarafındaki hem de Vietnam tarafındaki seyir noktalarından şelaleyi izleyebiliyor. Özellikle yağış sezonunda debisi artan su, manzarayı daha da dramatik ve güçlü bir hale getiriyor.
Doğal güzelliğin yanı sıra bölge, sınır ötesi turizmin geliştirilmesi ve yerel ekonominin canlandırılması açısından da stratejik bir merkez olarak öne çıkıyor. Guangxi’nin Chongzuo çevresindeki bu alan, son yıllarda Çin’in en çok ziyaret edilen doğa turizmi rotalarından biri haline gelmiş durumda.
MANTAR ÜRETİMİ VE ATIKTAN EKONOMİ YARATAN TESİS
Çin’in Guangşi Cuang Özerk Bölgesi bölgesindeki Guangxi Hualv Biotechnology Co., Ltd., aslında temel olarak yenilebilir mantar üretim tesisi. Burada özellikle shiitake ve benzeri kültür mantarları, kontrollü ortamlarda yüksek verimle yetiştiriliyor.
İşin ilginç tarafı sadece üretim değil, üretim yöntemi. Mantarlar için kullanılan besin ortamı, doğrudan tarımsal atıklardan hazırlanıyor. Özellikle şeker kamışı posası ve diğer bitkisel artıklar, normalde çöpe gidecekken burada sterilize edilip mantar yetiştirme ortamına dönüştürülüyor. Yani “atık” aslında üretimin ana hammaddesi haline geliyor.
YUNNAN VE GUANGXI'DEN AYRILIRKEN
Yunnan ve Guangxi'de geçirdiğimiz günlerin sonunda aklımızda yalnızca gördüğümüz doğal güzellikler, modern projeler ya da tarihi yapılar kalmadı. Tengchong'da savaş yıllarının fedakârlıklarla yazılmış direniş hikâyelerine tanıklık ederken, Heshun Antik Kasabası'nda yüzyılların kültürel mirasını hissettik. Wa Etnik Köyü'nde kırsal kalkınmanın sahadaki yansımalarını gözlemledik; Pinglu Kanalı ve Beibu Körfezi Akıllı Limanı'nda ise Çin'in geleceğe dönük büyük vizyonunu yerinde gördük.
Bu yolculuk boyunca, Çin'in yalnızca ekonomik büyüklüğünü değil, geçmiş ile gelecek arasında kurduğu güçlü bağı da daha yakından anlama fırsatı bulduk. Bir yanda savaşın izlerini ve tarihî mirası koruyan şehirler, diğer yanda yapay zekâ destekli limanlar, dev altyapı projeleri ve sürdürülebilir üretim modelleri aynı kalkınma hikâyesinin farklı parçaları olarak karşımıza çıktı.
Yunnan'ın dağlarından Guangxi'nin sınır kapılarına uzanan bu gezi, Çin'in kültürel çeşitliliğini, bölgesel kalkınma anlayışını ve uzun vadeli planlama kapasitesini gözler önüne serdi. Yunnan ve Guangxi'den ayrılırken yanımızda yalnızca notlar ve fotoğraflar değil; geçmişin deneyimleri üzerine inşa edilen bir dönüşümün izleri, unutulmayacak manzaralar ve üzerinde uzun süre düşüneceğimiz gözlemler götürüyoruz.
