HÜLYA ÇAYLAK / POSTA
Süt, peynir, yoğurt ve tereyağ gibi birçok kategoride faaliyet gösteren Sütaş, son dönemde sürdürülebilirliği odağına alan bir iş modeli oluşturdu. Buna göre Sütaş’ın Bursa Karacabey, Aksaray, İzmir Tire ve Bingöl’de yer alan 4 entegre tesisinin her birinde; damızlık yetiştirme çiftlikleri, yem fabrikası, süt ürünleri fabrikası, enerji ve gübre tesisleri bir arada yer alıyor. Bu sistemle; enerjiden gübre üretimine, yemden çeşitli süt ürünlerine kadar birçok ürün aynı yerde üretilirken, atıklar enerjiye, enerji atıkları da tekrar gübreye dönüşüyor. Böylece hiçbir şey boşa gitmiyor ve döngüsel ekonomiye katkı sunuluyor.
KALKINMA PROJESİ OLACAK
Bu dev tesisler bölgenin kalkınmasına önemli faydalar sağlıyor. Örneğin 2021’de yapılan Bölgesel Etki Analizi çalışmasına göre, 2033’te 2.2 milyar dolarlık bir büyüklüğe erişmesi beklenen Bingöl ekonomisinin, Sütaş yatırımı sonrasında 3.6 milyar dolara ulaşacağı hesaplanıyor. 3 bin 200 dekar alana kurulu Sütaş Bingöl Entegre Tesisleri’nde gazetecileri ağırlayan Sütaş Yönetim Kurulu Başkanı Muharrem Yılmaz da tesisin büyük bir kalkınma projesi olduğunu belirterek, “Analiz çalışmasına göre ilde toplanan vergi gelirlerinin 2033’te 165.1 milyon dolar olması beklenirken, Sütaş yatırımı sonrasındaki büyümeyle bunun 404 milyon dolar olması öngörülüyor” dedi.
BÜTÜN İHTİYAÇ ÜRETİLİYOR
Yılmaz, bu entegre sistemin işleyişini ise şöyle anlattı: “Tesiste damızlık süt sığırı çiftliği var ki Süt Ürünleri Fabrikası’nın ihtiyacı olan sütün yüzde 25’i buradan geliyor. Ayrıca günlük 600 ton kapasiteye sahip Karma Yem Fabrikası var. Burada ineklerin ihtiyacı olan karma yemin tamamı üretiliyor. Biyogaz ve Elektrik Üretim Tesisi’nde ise çiftlik ve fabrikaların organik atıkları işlenerek elektrik ve ısı enerjisi (buhar) üretilip, tekrar fabrikalarda kullanılıyor. Biyogaz tesisinin atıklarından da yılda 700 bin ton organik gübre üretiliyor. Böylece ineklerin yemlerinin yetiştirildiği toprakların gübre ihtiyacı karşılanıyor.”
ELEKTRİĞİN YÜZDE 100’Ü
Hem çiftliklerdeki gübreleri hem de fabrika atıklarını geri kazanarak enerji ürettiklerini anlatan Yılmaz, “Yenilenebilir enerji için çiftliklerin çatılarına güneş enerjisi panelleri kurduk. 2025’te çiftliklerimizin gübreleri ve fabrikalarımızın organik atıklarından 135 bin megavatsaat elektrik ve 111 bin megavatsaat buhar ve sıcak su enerjisi ürettik. Böylece Sütaş’ın bütün tesislerinin elektrik ihtiyacının yüzde 100’ünü, ısı ihtiyacının yüzde 35’ini ineklerimizin gübreleri ve organik atıklarından ürettiğimiz yenilenebilir enerji ile karşılıyoruz” diye konuştu.
‘ÇİFTLİKTEN ÇATALA MODELİ’ İÇİN ÖRNEK
Bütün dünyanın artık sürdürülebilir gıda sistemi arayışında olduğunu vurgulayan Yılmaz, şöyle devam etti: “Avrupa Birliği ‘çiftlikten çatala’ stratejisiyle bir sistem öneriyor. Yerel üreticiyle çalışmayı, üretim sisteminin bütününde enerjiyi doğru kullanmanı söylüyor. Biyogazdan enerji elde etmeye yönlendiriyor, organik gübreye yönlendiriyor. Bütün bunlar zaten hali hazırda bizim yaptıklarımız. Dolayısıyla bizim ‘çiftlikten sofralara’ iş modelimiz, Avrupa Birliği’nin çiftlikten çatala stratejisinin mikro ölçekte en ideal uygulamalarından biri.”
