İstanbul Sanayi Odası, Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu Araştırması’nın 2025 yılı sonuçlarını açıkladı.
İSO 500'ün üretimden satışları 2025 yılında bir önceki yıla göre yüzde 28 artışla 8 trilyon 688,5 milyar TL'den 11 trilyon 118,2 milyar TL'ye yükseldi. Yurtiçi üretici enflasyonunun bu dönemde yüzde 25,4 olduğu hesaba katıldığında üretimden satışlarda reel artış yüzde 2,1 oldu. Böylece 4 yıl sonra ilk kez üretimden satışlarda reel artış kaydedildi.
KÂRLARDA HIZLI ARTIŞ
İSO 500'ün toplam dönem kârı, 2025'te bir önceki yıla göre yüzde 64,7 artışla 440,6 milyar TL'ye yükseldi. Bu dönemde vergi öncesi dönem kârının net satışlara oranı yüzde 2,6'dan yüzde 3,4'e yükseldi. Ancak bu oran son on yılın ortalaması olan yüzde 6,8’in oldukça altında gerçekleşti.
İSO 500’ün faaliyet karının 2025’te yüzde 57,1 oranında artarak 641 milyar liradan 1 trilyon liraya yükseldi. Buna paralel olarak faaliyet karlılığı oranı da yüzde 6,2’den yüzde 7,7’ye çıktı. Ancak bu oran, 2015-2024 ortalaması olan yüzde 10,4’ün altında kaldı.
Bir diğer önemli kârlılık göstergesi olan faiz, amortisman ve vergi öncesi kar ve zarar toplamı, yüzde 37,5 artış göstererek 1 trilyon 317 milyar liradan 1 trilyon 811 milyar liraya yükseldi. Bu artış, FAVÖK kârlılığı oranını yüzde 12,8’den yüzde 13,9’a çıkardı. Böylece söz konusu oran, 2015-2024 ortalaması olan yüzde 14’e yakın gerçekleşti.
Üretim faaliyeti dışı gelir ve giderlerden elde edilen net kârın, 2025’te geçen yıla göre yüzde 43 oranında artarak 484 milyar liraya yükselmesi dikkat çekti.
Finansman giderleri bu dönemde yüzde 38,1 artışla 854,7 milyar TL'ye yükselirken, finansman giderlerinin faaliyet kârına oranı, yüzde 96,6'dan yüzde 84,9'a geriledi.
152 FİRMA ZARAR ETTİ
Nominal olarak güçlü bir toparlanma görülse de karlılık göstergeleri tarihsel ortalamaların gerisinde seyretti.
2025 yılında kar büyüklüklerinde nominal artışlar kaydedilmesine rağmen, zarar eden kuruluş sayısının değişmemesi dikkat çekti.
Vergi öncesi dönem karı/zararı büyüklüğüne göre zarar eden firma sayısı, 2001 krizi sonrası rekor seviyeye ulaştığı 2024 düzeyini koruyarak 152’de kaldı.
İSO 500’ün ihracatı, 2024 yılındaki yüzde 1,5’lik ılımlı artışın ardından, 2025 yılında yüzde 8,4 oranında büyüyerek 104,7 milyar dolara çıktı.
Toplam borçlar bu dönemde yüzde 30,8 artışla 7 trilyon 615,8 milyar TL'ye ulaştı.
Çalışan başına yıllık ücret, yüzde 42,9 artışla 1 milyon 409 bin TL'ye yükseldi. İSO 500'de toplam çalışan sayısı yüzde 2,5 düşüşle 803 bin 677'ye gerilerken, ödenen maaş ve ücretler yüzde 39,2 artışla 1 trilyon 132,7 milyon TL'ye yükseldi.
SAVUNMA SANAYİNİN YÜKSELİŞİ
İSO 500 çalışmasında 2025 yılında üretimden satışlara göre Türkiye’nin en büyük sanayi kuruluşu, uzun yıllardır olduğu gibi yine, 698,8 milyar liralık üretimden satışlarıyla TÜPRAŞ oldu.
TÜPRAŞ’ın ardından 538,3 milyar lira ile Ford Otomotiv ikinci, 327,9 milyar lira ile Star Rafineri üçüncü sırada yer aldı. Böylece İSO 500’ün ilk üç sırası, geçen yıla göre herhangi bir değişiklik göstermedi.
Oyak-Renault 235,5 milyar liralık üretimden satışlarıyla dördüncü sırada yer alırken, Toyota Otomotiv 206,3 milyar lira ile beşinci, Arçelik 165,7 milyar lira ile altıncı oldu.
Üst sıralardaki istikrara rağmen, 2025 yılında İSO 500’ün ilk 10 kuruluşu içerisinde dikkat çekici değişimler yaşandı. Özellikle savunma sanayi sektöründe faaliyet gösteren şirketlerin son yıllarda ortaya koyduğu güçlü performansın sıralamaya belirgin şekilde yansıdığı görüldü.
Nitekim İSO 500 tarihinde ilk kez iki savunma sanayi kuruluşu, TUSAŞ 140,9 milyar lira ile yedinci, Aselsan da 130,2 milyar lira ile dokuzuncu sıraya yerleşti.
