Dünya Medeniyetleri Girişimi Araştırma Merkezi (DÜNYA-MER)'nin düzenlediği “Büyük Savaşı Önleyecek İttifak” konferansı, sonuç bildirgesinin okunmasının ardından katılımcıların değerlendirmeleriyle önceki gün tamamlandı. Dünyanın çeşitli ülkelerinden gelen siyasetçiler, akademisyenler, askerler ve düşünce insanları, konferansın bundan sonraki süreçte somut işbirliklerine dönüşmesi gerektiğini vurguladı.
DÜNYA-MER Başkanı Prof. Dr. Semih Koray, konferansın kapanışında katılımcılardan değerlendirmelerini istedi.
'AĞLARIN AĞINI OLUŞTURMALIYIZ'
İlk sözü alan Yunan gazeteci-yazar Dimitris Konstantakopoulos, sonuç bildirgesini desteklediğini belirterek şunları söyledi: “Bu ittifak (TRÇİ) çok güzel bir fikir. Ancak bunun başka ülkelere de açılmasını sağlamalıyız. Böylece çok daha güçlü bir ittifak kurulabilir. Asya'nın, özellikle Çin ve İran'ın rolünün altını çizmeliyiz. Bunun yanında Afrika'yı, Latin Amerika'yı ve Avrupa ile Amerika'daki halk kesimlerini de unutmamak gerekiyor. Onların da katkısı büyük önem taşıyor.
"Dünyanın birçok yerinde bizim gibi düşünen insanlar çeşitli girişimler başlatıyor ancak bu girişimler birbirleriyle bağlantı kuramıyor. Bu nedenle mutlaka 'ağların ağı'nı oluşturmalıyız. Bu ittifakı nasıl ileriye taşıyacağımızı, nasıl sürdüreceğimizi ve ortak mesajımızı tek bir ses olarak dünyaya nasıl ulaştıracağımızı düşünmeliyiz.”
'BUNDAN SONRA YAPACAĞIMIZ EN ÖNEMLİ ŞEY HIZLI DAVRANMAK'
Güney Afrika Komünist Partisi Uluslararası Temsilcisi Shakeel Bhaktawer, asıl önemli sürecin konferans sonrası başladığını belirtti:
“Mesajımızı nasıl büyüteceğiz, nasıl sürdüreceğiz ve dünyaya tek bir ortak ses olarak nasıl ulaştıracağız? Bayrağı taşıyoruz ama onu doğru ellere teslim ettiğimizden de emin olmalıyız. Konferansın en önemli taraflarından biri DÜNYA-MER'in ortaya koyduğu birlik ruhudur. Amblemde birbirine kenetlenen eller bunun en güzel simgesidir. Eller ayrı değil, birlikte. Bu da bize birlik içinde hareket etmenin önemini gösteriyor.”
'ÇOK KUTUPLU DÜNYANIN TEMELLERİ ATILIYOR'
Azerbaycan 6. Dönem Milletvekili Elşad Mirbeşiroğlu konferansta yeni bir uluslararası anlayışın inşa edildiğini belirterek şunları söyledi:
“DÜNYA-MER'in yeni jeopolitik bir medeniyet oluşturduğunu düşünüyorum. Bu, halklar ve ülkeler arasında bir diyalog medeniyetidir. Aynı zamanda DÜNYA-MER çok kutuplu dünyanın ideolojik temellerini de atmaktadır. Burada yaptığımız çalışmalar yalnızca bugünü değil, insanlığın geleceğini de ilgilendiriyor. İnanıyorum ki bugün attığımız adımlar, bundan sonraki süreçte hem DÜNYA-MER'in faaliyetleri hem de ülkelerimizin izleyeceği politikalar açısından önemli bir başlangıç noktası olacaktır.”
'BÜYÜK SAVAŞI ÖNLEMEK İÇİN HIZLI HAREKET ETMELİYİZ'
Sahra Demokratik Arap Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı Asya'dan Sorumlu Genel Müdürü, eski Devlet Bakanı Brahim Mokhtar Buyema, zaman kaybetmeden ortak bir yapının oluşturulması gerektiğini belirterek şunları söyledi:
“Eğer bunu yeterince hızlı yapmazsak ve bu yapıyı kurmayı geciktirirsek, büyük savaş başlamadan önce bunu engelleyemeyiz. Bu nedenle vakit kaybetmeden harekete geçmeli, başladığımız çalışmaları kurumsallaştırmalı ve büyük savaşı önlemek için elimizden geleni yapmalıyız.”
'BATI'NIN ANLAYIŞI DEĞİŞMEDİ’
Eski KKTC Cumhurbaşkanlığı Uluslararası İlişkiler ve Diplomasi Özel Danışmanı Prof. Dr. Hüseyin Işıksal, konferansın beklentilerinin üzerinde geçtiğini belirterek şu değerlendirmelerde bulundu:
“İki gün boyunca umduğumdan çok daha iyi, akademik açıdan son derece doyurucu analizler dinledim. Emeği geçen herkese teşekkür ediyorum.
“1302 yılında Papa Boniface VIII'in kendisini yalnızca Hristiyan dünyasının değil, bütün dünyanın ruhani lideri ilan etmesinden bu yana küresel düşüncenin temel anlayışı değişmedi. Sonrasında medeniyet testleri, Birinci ve İkinci Dünya Savaşları'nın ardından kurulan düzen ve petrodolar sistemi geldi. Bütün bu mekanizmaların ortak noktası, diğer medeniyetlerin nasıl yaşayacağına karar verme anlayışıydı.
“Batı'nın dünyayı yönetme arzusu hiçbir zaman bitmeyecek. Ancak mesele artık istek değil, kapasite meselesidir. Batı medeniyetinin kapasitesi giderek azalıyor. Buna karşılık dünyanın farklı düşüncelere, farklı medeniyetlere saygı gösterilen ve herkesin eşit mücadele hakkına sahip olduğu yeni bir düzene ihtiyacı var. Küreselciler ile ulusal devletler arasındaki mücadele kolay kolay sona ermeyecek. Bu cephelerden en önemlilerinden biri de bugün Kıbrıs'tır.”
'NATO'NUN BARIŞA KATKISI SORGULANMALI'
İspanya'dan Avrupa Demokrat Gençlik Topluluğu Başkanı Javier Hurtado Mira da konferansın uluslararası diyaloğu güçlendirdiğini belirterek şu değerlendirmelerde bulundu:
“DÜNYA-MER'e bir kez daha teşekkür etmek istiyorum. Bu konferans, ortak hedefleri olan ancak giderek daha gergin hale gelen ülkeler arasında diyaloğun gelişmesine katkı sağladı. Gençlerin diplomasiye ve siyasete ilgi göstermesi ayrıca umut vericidir. Eski kuşakların yaptığı hataları tekrarlamayacaklarına inanıyorum.
“Umarım bu konferans vesilesiyle NATO ve diğer askerî ittifakların gerçekten barışa ne ölçüde katkı sağladığını sorgulayacak önemli sorular ortaya koymuşuzdur. Umarım önümüzdeki yıllarda yeniden bir araya gelir, kaydettiğimiz ilerlemeyi birlikte değerlendiririz. Atatürk'ün söylediği gibi; 'Yurtta barış, dünyada barış.'”
‘DENGE KURULDUĞUNDA BU COĞRAFYAYA KİMSE SALDIRAMAYACAK’
24’üncü Dönem Milletvekili Ali Özgündüz ise konferansın temel amacının barışı kalıcı hale getirmek olduğunu belirterek şunları söyledi:
“Konferansın konusu ‘Büyük Savaşı Önleyecek İttifak’tır. Aslında bu aynı zamanda barışı sağlayacak ittifaktır. Temel eksen Rusya, Çin, Türkiye ve İran olarak konuldu. Ancak bu eksen Pakistan’ı, Afganistan’ı, Orta Asya Türk Cumhuriyetlerini, Körfez’i, Afrika’yı ve Avrupa’yı da kapsayacaktır.
“Bu ittifak kimseye karşı değildir. Bir savaş ittifakı değil, barış ittifakıdır. Amerika bize saldırmadığı sürece sorun yoktur. Böyle bir denge kurulduğunda zaten kimse bu coğrafyaya saldıramayacaktır. Belki de bu ittifak, dünyayı nükleer silahlardan arındıracak ittifak olacaktır.
“Benim önerim, DÜNYA-MER’in dünyanın nükleer silahlardan arındırılması, kalıcı barışın tesisi ve kaynakların silaha değil; insanların mutluluğuna, refahına, eğitimine, tarıma ve çevreye ayrılması için yeni bir uluslararası konferans düzenlemesidir.”
‘HEGEMONYA DÜZENİNİ DEĞİŞTİRECEK FORMÜL’
İtalya’dan Avrasya ve Akdeniz Araştırma Merkezi Başkan Yardımcısı Stefano Vernole, dünyanın önünde iki seçenek bulunduğunu belirterek şu değerlendirmeyi yaptı:
“Bunlardan biri BRICS’in bugünkü ekonomik yapısının ötesine geçerek daha derin ve bütünleşik bir yapıya dönüşmesidir. Çünkü mevcut haliyle BRICS siyasi, askeri ve stratejik güce sahip değil. Bu nedenle Venezuela ya da Suriye gibi örneklerde etkili olamadı. BRICS, NATO benzeri olmak zorunda değil ancak siyaset, finans, kültür ve strateji alanlarında daha bütünleşik bir yapıya dönüşebilir.
“İkinci seçenek ise Rusya, Çin ve İran’ın öncülüğünde, Türkiye başta olmak üzere diğer ülkelerin de yer alacağı yeni bir ittifakın kurulmasıdır. ABD merkezli, Amerikan değerlerine göre şekillendirilmeye çalışılan hegemonik dünya düzeni değiştirilebilir. Eğer dünyanın büyük çoğunluğu gerçekten bir alternatif istiyorsa, bunu gerçekleştirmenin tam zamanı bugün.”
