Türkiye’de düzenlenen NATO Zirvesi’nde konuşan Trump, İran’la ateşkesin “bittiğini” söyledi. Trump, buna rağmen yeni görüşmeler için kapıyı tamamen kapatmadı.
Piyasalarda ilk tepki petrol fiyatları üzerinden geldi. Son günlerde savaş öncesi seviyelere yaklaşan petrol, açıklamaların ardından yeniden yükselişe geçti. Uluslararası gösterge Brent petrolün varil fiyatı, TSİ 20.20 civarında yüzde 8 artışla 80,12 dolara çıktı. ABD tipi ham petrol WTI ise ağustos teslimatında yüzde 7,7 yükselerek 75,83 dolara ulaştı.
Son çatışma dalgasının, İran’ın dünya petrol ticareti açısından kritik önemdeki Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemilere saldırmasıyla başladığı belirtildi. Savaş öncesinde küresel petrol sevkiyatının yaklaşık beşte biri bu boğaz üzerinden yapılıyordu.
Hürmüz Boğazı’nın yeniden kapanabileceği endişesi, hisse senedi piyasalarında da sert satışlara yol açtı. Avrupa borsalarında Paris ve Frankfurt günü yüzde 2’nin üzerinde kayıpla tamamlarken, Londra borsası yüzde 1,6 düştü.
ABD borsalarında da satış baskısı görüldü. Wall Street’te Dow Jones endeksi sabah işlemlerinde yüzde 1,6 gerilerken, S&P 500 ve teknoloji ağırlıklı Nasdaq endeksi yüzde 1 civarında değer kaybetti.
IG baş piyasa analisti Chris Beauchamp, ABD ile İran arasında savaşın yeniden başlayabileceği ya da İran’a yönelik yeni bir abluka ihtimalinin, enerji maliyetlerine duyarlı Avrupa piyasalarında satış dalgasını tetiklediğini söyledi.
XTB Araştırma Direktörü Kathleen Brooks ise piyasalarda “jeopolitik risklerin arttığını” belirtti. Forex.com analisti Fawad Razaqzada da yatırımcıların yılın ilk yarısında ABD-İsrail’in İran’a karşı yürüttüğü savaş ve Trump’ın değişken açıklamalarıyla yıprandığını belirterek, “Ne yatırımcıların ne de başka birinin yaz tatili yaklaşırken yeniden aynı jeopolitik ortama dönmeye ihtiyacı vardı. Ne yazık ki buna doğru gidiyor olabiliriz.” değerlendirmesinde bulundu.
ABD’nin bu hafta Hürmüz Boğazı’ndaki gemilere yönelik saldırıların ardından İran’a kapsamlı hava saldırıları düzenlediği, bunun da Körfez’deki Amerikan üslerine yönelik misillemeleri tetiklediği aktarıldı. Washington ayrıca İran petrolüne yönelik geçici yaptırım muafiyetini de iptal etti.
ASYA PİYASALARINDA DA SERT KAYIPLAR VAR
Asya piyasalarında da sert kayıplar yaşandı. Jeopolitik gerilime, yapay zeka yatırımlarına ilişkin yüksek harcama ve değerleme endişeleri eklendi. Güney Kore Kospi endeksi yüzde 5’in üzerinde düşerken, geçen ay gördüğü rekor seviyeden bu yana yüzde 20’den fazla değer kaybetti.
Samsung ve SK hynix hisseleri de yaklaşık yüzde 6 geriledi. AJ Bell Piyasalar Direktörü Dan Coatsworth, yatırımcıların son haftalarda yapay zeka alanındaki aşırı harcama korkusu ve teknoloji hisselerindeki yüksek değerlemeler nedeniyle kar satışına yöneldiğini söyledi.
Dolar ise Ortadoğu kaynaklı petrol arzı endişeleri nedeniyle diğer para birimleri karşısında değer kazandı. Petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyon baskısını artırabileceği ve ABD Merkez Bankası’nın faiz politikasını daha sıkı bir çizgide tutabileceği değerlendiriliyor.
