MEHMET KAYA / ANKARA
Raporda, ithalat paket sayısı olarak yer aldı ancak tutar bilgisi yer almadı. İhracatta ise paket sayısı ve tutar yer aldı. Raporda, salgın sonrası e-ticaret kanallarından mikro ithalat ve ihracattaki patlama net olarak görüldü. Salgın öncesi 2015-2020 arasında 1.4 milyondan, 1.7 milyon adete ancak yükselen e-ticaret paket ithalatı, 2021-2025 arasındaki 5 yılda, 3.6 milyondan 29.5 milyon adete çıktı. İthalat tarafındaki esas görünüm ise ülke bazlı verilerde gerçekleşti. 2025’te Türkiye’ye gelen 29.5 milyon paketin, 27 milyonu Çin’den ithalattan oluştu. İkinci sıradaki Hollanda’dan gelen paket sayısı 926 bin adet olarak gerçekleşti.
Adet bazında arttı, değer azaldı
İhracat tarafında numune gönderme, hediye ve kişisel kullanım için gönderim ve elektronik ihracat kodlanmış dahil toplamdaki paket sayısının 51.6 milyon, tutarın ise 2 milyar 255 milyon olduğu kayda geçti. Rapora göre, paket sayısında 2025’te bir önceki yıla göre 2.8 milyon adetlik artışla 51.6 milyon adete ulaşılırken, aynı yıl kıyaslamasında yaklaşık 300 migration doları aşkın bir azalış belirlendi. E-ticaretin salgın dönemindeki patlamayla birlikte, e-ticaret lojistiğinin oturmasıyla, düşük değerdeki ürünler de bu ticarete konu olduğu için paket başına bedellerde de ciddi düşüş oldu. 2018’de 99.1 dolar olan paket başına değer, 2025’te 43.7 dolara kadar düştü. Ülke bazlı olarak pazar analizlerine yer verilen Ticaret Bakanlığı raporunda, Avrupa’da Romanya başta olmak üzere bazı ülkelerde sıçrama gözlendiği, buna karşılık Körfez ülkelerinde belirgin bir azalma eğilimi olduğu belirtildi. Romanya’dan başka, Yunanistan, Bulgaristan ve KKTC’nin ilk 20 arasına 2025 yılında giren ülkeler arasında olduğu da kaydedildi. Fırsatlara yönelik olarak çeşitli kategorilerle yapılan analizde de Kuzey Amerika yüksek birim değer, Yunanistan, Bulgaristan, Polonya ise ölçekleme açısından imkan sağladığı, KKTC’nin de lojistik yakınlıkla öne çıktığı belirtilen raporda, Avustralya ise istikrarlı alım ile dikkat çekti.
Raporda, tutar bazında 2025 yılında en fazla ihraç edilen ürün gruplarında tekstil-hazır giyimin büyük ağırlığı devam etti. Ürün gruplarında ilk 10 üründe sadece ikinci sıradaki mücevherat, üçüncü sıradaki plastik ürünler ve 6. sıradaki çanta-valiz dışındaki tüm gruplar giyim, ağırlıklı olarak da kadın giyiminden oluştu. İlk sırada bir önceki yıla göre bir miktar düşüş olsa da 201.6 milyon dolar ile kadın giyim açık ara önde yer aldı. Bunu 98.5 milyon dolar ile mücevherat, 97.3 milyon ile plastik ürünler, 69.6 milyon dolar ile kazak-hırka, 65.7 milyon dolar ile tişört, 61.1 milyon dolar ile çanta-valiz izledi.
İhracat değeri neden düşüyor?
Raporda, paket sayısındaki artışa karşılık, değerdeki gerileme, küresel pazarlardaki yaygınlaşan korumacı gümrük politikaları ana neden olarak belirtildi. Lojistik ve gümrükleme maliyetlerindeki artış, küresel rekabet nedeniyle ürün satış fiyatlarına anlık yansıtmada yaşanan zorluklara işaret edildi. Fiyat rekabeti nedeniyle pazar kaybetmemek için fiyatlarda artış yapmama, tüketicinin gümrük maliyetindeki yükselme nedeniyle ucuz ürünlere kayması olgusuna vurgu yapılan raporda, küreselleşmenin bu ticarete olumlu etkisinin devam ettiği ancak toplam değerlerde dönemsel daralmanın gözlendiği kaydedildi.
