Hülya ÇAYLAK / Posta
ABD Başkanı Donald Trump'ın NATO Zirvesi kapsamında Ankara’da yaptığı İran açıklamaları ve ABD’nin yeni askeri operasyonları küresel piyasalarda şok etkisi yarattı. Ankara’daki Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde düzenlenen 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi öncesinde NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile basın mensuplarına açıklamalarda bulunan Trump, İran’la olası bir anlaşmaya ilişkin, “Benim için bu konu kapandı. Artık onlarla anlaşmak istemiyorum” diyerek, İran’la ateşkesin ve varılan mutakabatın bittiğini ilan etti.
‘BENCE BU İŞ BİTTİ’ DEDİ
Aslında haziran ayında Hürmüz Boğazı’nın ticari gemi trafiğine yeniden açılması ve savaşın sonlandırılması amacıyla ABD ile İran arasında geçici bir barış anlaşması sağlanmıştı. Hatta İran’a petrol satış lisansı verilmişti. Ancak 7 Temmuz’da Hürmüz’de 3 ticari gemiye yapılan saldırılar gerilimi yeniden tırmandırdı. Misilleme olarak ABD, İran’a ait 80’den fazla askeri hedefi vurduğunu duyurdu. Bunun üzerine Trump, dün yaptığı açıklamada, “Bence bu iş bitti. Benim açımdan ateşkes sona ermiştir” ifadelerini kullandı.
SATIŞ LİSANSI DA İPTAL
Trump’ın açıklamasının ardından ABD Hazine Bakanlığı da İran menşeli petrol ürünlerine ilişkin 21 Haziran’da verilen geçici ticaret iznini geri çekti. Kararın, İran’ın son 24 saat içinde Hürmüz Boğazı’ndaki gemilere yönelik yeniden başlattığı saldırılara verilen bir yanıt niteliği taşıdığı değerlendirildi. Konuyla ilgili açıklama yapan İran Dışişleri Bakanlığı da ABD’nin İran’a yönelik saldırılarını tekrarlamasının ve İran’ın petrol satışına yönelik verilen iznin iptal edilmesinin, anlaşmanın temel hükümlerini geçersiz hale getirdiğini vurguladı.
YÜZDE 6’DAN FAZLA YÜKSELDİ
Gelişmeler sonrası petrol fiyatları, arz güvenliği ve enflasyon endişeleriyle yüzde 6.3 yükselerek 79 doları aştı. Açıklamalardan önce Brent petrolün varil fiyatı 72 dolar seviyesine gerilemişti. Petroldeki haftalık yükzeliş yüzde 10’u aştı. Doların diğer para birimlerine göre değerini belirleyen dolar endeksi de son 1 haftanın en yüksek seviyesine çıkarak 101 bandını aştı. Avrupa borsalarının büyük bir çoğunluğunda yüzde 3’e yaklaşan sert satışlar yaşanırken, Borsa İstanbul’daki düşüşler yüzde 2’yi buldu.
SARI METALDE KAYIPLAR DERİNLEŞİYOR
Piyasalardaki hareketlilikten altın fiyatları da nasibini aldı. Dolardaki ve petrol fiyatlarındaki yükseliş ABD Merkez Bankası Fed’in faiz artırma ihtimalini güçlendirince, 4 bin 134 dolara kadar yükselen ons altın (31.1 gram) açıklama sonrası yüzde 1.4 düşüşle 4 bin 45 dolara geriledi. Ons en son 1 Temmuz’da 4 bin 39 dolar seviyelerini görmüştü. 6 bin 227 lirayı gören gram altın ise açıklama sonrası yüzde 1.3 gerileyerek 6 bin 94 liraya çekildi.
3 BİN 900 DOLARI GÖREBİLİR
Altında satış gelmeye devam edeceğini vurgulayan Altın ve Para Piyasaları Uzmanı Adnan Kapukaya, “ABD ve İran arasında misillemeler olmaya devam edecektir. Ons altın 3 bin 900-3 bin 940 dolar bandına gerileyebilir. Aralıkta bir defaya mahsus faiz artışı bekliyorum. Ancak yurtiçinde altın fiyatları dolar destekli olduğu için dolar/TL bazında çok yüksek düşüşler olmayacaktır” dedi
GÜVERCİNDEN ŞAHİNE DÖNÜŞ
Petrol fiyatlarında 90 dolarların yeniden hedef haline geldiğini belirten Kapukaya, “Barış olmadığı sürece bu fiyatlar gelebilir. Bu da enflasyonun tırmanması demek. Dolayısıyla Fed’in güvercinden şahine yani faiz düşürmekten artırmaya dönmesi beklenebilir. Bu hafta gergib bir hafta olacak. Altın yatırımcısı düşüşleri fırsat olarak görebilir çünkü fiyatlar aşağıda kalıcı olmayacaktır” diye ekledi.
