Yedi OPEC+ üreticisinden oluşan bir grup, Pazar günü yaptığı açıklamada, gelecek ay üretimi toplamda günde 188 bin varil artıracağını bildirdi. İran savaşı başladığından bu yana ilk kez petrol fiyatları savaş öncesi seviyelerine yaklaşırken gelen bu sınırlı artış, temkinli bir adım olarak görülüyor.
Bu, ittifak üyelerinin üst üste beşinci aypetrol musluklarını biraz daha açma konusunda uzlaştığı anlamına geliyor.
Karar, Suudi Arabistan, Rusya, Irak, Kuveyt, Kazakistan, Cezayir ve Umman’ın katıldığı sanal bir toplantıda alındı ve aynı ülkelerin 2023’te açıkladığı gönüllü üretim kesintilerini kademeli olarak geri alma sürecini sürdürdü.
En büyük payı Suudi Arabistan ile Rusya üstlenerek, üretimlerine günlük 62 bin varil ekleyecek.
"Ülkeler, piyasa koşullarını izlemeyi ve değerlendirmeyi sürdüreceklerini ve piyasadaki istikrarı desteklemeye yönelik kesintisiz çabaları kapsamında temkinli bir yaklaşım benimsemenin önemini yeniden vurguladıklarını" grup, yayımladığı açıklamada belirtti.
Petrol fiyatları bir savaşın ardından başa sardı
Bu kararın arka planında petrol piyasasında dikkat çekici bir geri dönüş var.
Uluslararası gösterge Brent petrol, emtia işlemlerinin Pazar akşamı başlamasıyla varil başına 72 doların altında işlem görüyordu; bu seviye, ABD ile İsrail’in şubat sonunda İran’a yönelik saldırıları başlatmasından önceki düzeye yaklaşık olarak denk geliyor ve krizin zirve yaptığı mart ayında görülen 120 dolara yakın rekorların oldukça uzağında.
ABD göstergesi WTI ise daha da düşük, varil başına yaklaşık 68 dolardan işlem görüyordu.
Fiyatlardaki düşüş, barışa ilişkin iyimserlikle tetiklendi. İran, geçici bir mutabakat zaptı kapsamında gemilerin Hürmüz Boğazı’ndan engelsiz geçişine izin vermeyi kabul ederken, Washington İran limanlarına uyguladığı ablukayı kaldırdı. Ancak müzakereciler nihai bir anlaşmaya ulaşmak için hâlâ çalışıyor.
Savaş öncesinde dünya petrolünün yaklaşık beşte birini taşıyan boğazdan ticari geçişler toparlanıyor olsa da hâlâ çatışma öncesi seviyelerin oldukça gerisinde. Tahran, yalnızca geçen hafta, kendi onayladığı rotalardan sapan tankerlerin "sert bir karşılıkla" karşılaşacağı uyarısında bulundu.
Kâğıt üzerindeki variller ve uzun sürecek toparlanma
Savaşın büyük bölümünde, ittifakın aylık üretim artışları büyük ölçüde kâğıt üzerinde kaldı.
Boğazın fiilen kapalı olduğu dönemde Orta Doğulu üreticiler, satılamayan variller birikirken bölgesel depolama kapasitesi dolduğu için gerçek üretimlerini keskin biçimde kısmak zorunda kaldı; böylece fiili üretim, grubun ilan ettiği kotaların çok altında seyretti.
Boğazın kademeli olarak yeniden açılması, biriken stokların piyasaya sürülmesini sağlıyor ve bu da resmi artışların ötesinde fiyatlar üzerindeki aşağı yönlü baskıyı belirgin biçimde artırıyor.
Ancak toparlanma zaman alacak.
S&P Global Energy, Körfez petrol üretiminin en erken 2027’nin ilk çeyreğinde tam olarak toparlanmasını bekliyor. Enerji analistleri ise savaşın yakıt faturaları ve hanehalkı maliyetleri üzerindeki etkisinin, resmi bir barış anlaşmasının ardından bile uzun süre hissedilebileceği uyarısında bulunuyor.
Koşulların değişmesi hâlinde artışları durdurabileceklerini ya da geri alabileceklerini vurgulayan yedi üretici, bir sonraki toplantısını 2 Ağustos’ta yapacak.
