Süper Tayfun Bavi, pazartesi günü Batı Pasifik'te, Guam yakınlarında bulunan ABD toprağı küçük Rota Adası'nda karaya ulaştı ve Kuzey Mariana Adaları'na şiddetli rüzgarlar ile sağanak yağış getirdi.
Bir siklon, hızı saatte 241 kilometre veya daha güçlü sürekli rüzgarlara ulaştığında "süper tayfun" halini alıyor. Bu durum en üst sınır Kategori 4 veya Kategori 5 kasırgaya eş değer kabul ediliyor. Rota'daki yetkililer, rüzgar hızının saatte 290 kilometreye kadar çıkmasının beklendiği adada şimdiden "büyük hasar" raporları aldıklarını belirtti.
Rota Belediyesi Operasyon Merkezi'nin halkla ilişkiler sorumlusu Lou Rosario, "Dayanmaya çalışıyoruz. Burada çok şiddetli rüzgarlar ve su baskınları yaşıyoruz... Bazı insanlar şimdiden büyük hasarlar olduğunu bildiriyor," dedi.
Rosario ayrıca, devrilen bir kule nedeniyle bazı bölgelerde cep telefonu servislerinin kesildiğini de sözlerine ekledi.
Ulusal Hava Durumu Servisi (NWS), X platformu üzerinden sakinleri uyararak şu ifadeleri kullandı: "Yaklaşan bu aşırı rüzgarları bir kasırga yaklaşıyormuş gibi değerlendirin ve ŞİMDİ derhal içerideki güvenli bir odaya veya sığınağa geçin!"
NWS daha önce yaptığı bir uyarıda, tayfunun Rota'yı doğrudan vurmasının adanın büyük bölümünü "haftalarca, belki de daha uzun süre yaşanamaz hale getireceğini" belirtmişti. Kurum, "Betonarme olmayan ve güçlendirilmemiş birçok ev, çatılarının tamamen uçması ve duvarlarının çökmesiyle yerle bir olacak," uyarısında bulunmuştu. Ayrıca, "Neredeyse tüm ağaçlar kırılacak veya kökünden sökülecek, elektrik direkleri devrilecek. Devrilen ağaçlar ve direkler yerleşim alanlarını izole edecek. Elektrik kesintileri haftalarca, hatta aylarca sürecek."
Meteoroloji uzmanı Edwin Montvila, Bavi'nin "yaşam için yakın bir tehlike" oluşturduğunu belirterek, hava durumu servisinin adalardaki sakinlere iç odalara geçmeleri ve pencerelerden uzak durmaları yönünde talimat verdiğini söyledi. Montvila, "Dışarı çıkmak, uçuşan nesneler nedeniyle ölümle sonuçlanabilir. Elektrik direkleri ve bunlara bağlı hatlar tamamen kopacaktır," diye ekledi.
El Nino ile tayfunlar daha güçlü
Rota'nın yanı sıra Guam, Tinian ve Saipan için de tayfun ve ani sel uyarıları yürürlükteyken, bölgedeki diğer adalar için tropikal fırtına uyarıları ve takipleri yapıldı. Hava durumu servisi, fırtınanın bölgeden geçene kadar en az 51 santimetre yağış bırakabileceğini açıkladı.
Kuzey Mariana Adaları ve yakınındaki ABD toprağı Guam, toplamda yaklaşık 210.000 kişiye ev sahipliği yapıyor. Adaların bir kısmı, Nisan ayında bölgeyi vuran bir önceki tayfun Sinlaku'nun yaralarını hâlâ sarmaya çalışıyordu. Saipan ve yakınındaki Tinian'da yaşayan birçok insan, Süper Tayfun Sinlaku'dan beri elektriksiz kalmıştı. Sinlaku bu ada grubunu vurduğunda çatıları uçurarak, ağaçları devirerek ve on binlerce insanı elektriksiz bırakarak geniş çaplı bir yıkıma yol açmıştı.
Daha sıcak okyanuslar, tropikal fırtınaların şiddetlenmesine ve daha fazla nem toplayarak şiddetli yağışlar olarak düşmesine neden oluyor.
Dünya Meteoroloji Örgütü cuma günü yaptığı uyarıda, genellikle iki ila yedi yılda bir meydana gelen ve 9 ila 12 ay süren El Nino'nun tropikal Pasifik'te şimdiden başladığını ve muhtemelen güçlü olacağını duyurmuştu.
Bu doğal iklim olayı, ekvatoral Pasifik Okyanusu'nun orta ve doğu kesimlerinde yüzey sıcaklıklarını artırarak dünya genelinde rüzgarlar, basınç ve yağış düzenlerinde değişikliklere yol açıyor.
