Bugün artık uzak bir anı gibi gelse de, Moderna Covid döneminin başlıca kahramanlarından biriydi; mRNA tabanlı Spikevax aşılarını ilk kapanmaların uygulanmaya başlanmasından itibaren bir yıldan kısa bir sürede Avrupa'ya getirdi.
ABD merkezli şirket, yalnızca birkaç yıl önce, 2018'de NASDAQ'ta halka açılmış ve o tarihte gelmiş geçmiş en büyük biyoteknoloji halka arzı rekorunu kırmıştı. Bu rekor daha sonra 2021'de Sana Biotechnology, 2026'nın başında Kailera Therapeutics ve son olarak da 10 Haziran 2026'da tam 670 milyon dolar toplayan Parabilis Medicines tarafından geçildi.
Covid aşısına bağlı hisse rallisinin ardından Moderna, son beş yılda piyasa değerinin düşmeye devam ettiğini gördü. Ancak bunun değişmek üzere olduğuna inanıyorlar ve 2026'da şu ana kadar gelen sonuçlar temkinli bir iyimserliğe işaret ediyor.
"Covid ortaya çıktı ve biz de insanlara yardımcı olma görevimizi yerine getirmek için küçük bir yola saptık... o zamandan beri yeniden asıl görevimize döndük," diye anlattı Moderna'nın CEO'su Stéphane Bancel.
"Şirketi kurarken ve ardından halka açılırken, mRNA'nın son derece güçlü bir teknoloji olduğu ve zamanla kanser, bulaşıcı hastalıklar, nadir genetik hastalıklar ve daha fazlası dahil pek çok tedavi alanında ilaç geliştirebileceğimiz inancıyla yola çıktık."
The Big Question'ın bu bölümünde Stéphane, Moderna'nın geleceğini ve Avrupa'nın hazırlık düzeyini konuşmak için stüdyoda Mared Gwyn'e konuk oldu.
Yeni bir pandemi kapıda mı?
"Dolayısıyla büyük bir pandemi riskinin her zaman var olduğuna inanıyoruz ve bu ya doğadan gelebilir ya da insan eliyle ortaya çıkabilir," dedi Stéphane, The Big Question programına.
"Büyük bir şey, örneğin bir pandemi yaşanacak olursa, 2020'dekinden bile daha hızlı hareket edebileceğiz; çünkü artık bir üretim altyapımız var. Amerika'da büyük bir fabrikamız, ayrıca Kanada'da, Birleşik Krallık'ta ve Avustralya'da tesislerimiz bulunuyor; yani dünya şimdiden çok daha iyi durumda, Moderna da öyle."
Ve her ne kadar Moderna bir ABD şirketi olsa da Stéphane bir Avrupalı ve anavatanı için endişe duyuyor.
Dünya çapında en yaygın kullanılan Covid aşılarından biri haline gelen Comirnaty'yi geliştirmek için Pfizer ile işbirliği yapan Alman biyoteknoloji şirketi BioNTech, Mayıs ayında Almanya'daki üretim tesislerini kapatacağını açıkladı.
2026'nın ardından Comirnaty aşısı ABD'li ortak Pfizer tarafından üretilecek.
"Bugün tabloya baktığınızda, kıta Avrupası'nda hiçbir mRNA üretim kapasitesi olmadığını görürsünüz," diye uyardı Stéphane.
"Bu nedenle Moderna'da yapmaya çalıştığımız şey, Avrupa Birliği ve kıta genelindeki çeşitli hükümetlerle çalışarak Kanada, Birleşik Krallık ya da Avustralya'da yaptığımıza benzer bir ortaklığı burada nasıl kurabileceğimizi bulmak; çünkü Avrupa'nın kendi topraklarında mRNA üretimine sahip olmasının önemli olduğunu düşünüyoruz."
"Avrupa'da gerçekten çok kötü bir şey yaşanabilir ve bununla mücadele edecek bir sanayi altyapısı yok."
Bir kanser aşısı Moderna'nın hisse fiyatlarını kurtarabilir mi?
Moderna da tıpkı BioNTech gibi, mRNA platform teknolojisini artık kanser tedavisi gibi diğer terapötik alanlara yönlendiriyor.
Kısa süre önce, hatalı DNA'yı onarma kapasitesini sınırlayan ve hastaların bazı kanser türlerine yakalanma riskini iki katına çıkaran genetik bir durum olan Lynch sendromu için yeni bir tedavi duyurdular.
Stéphane, Lynch sendromu bulunan kişilerde aşılarının kanseri önlemeye yardımcı olacağını ve aynı zamanda şirketin talihini de yükselteceğini umuyor.
"Pandemi öncesi stratejimize geri dönüyoruz... Şu anda Avrupa düzenleyicilerinden onay almış dört bulaşıcı hastalık aşımız var, faz 3 aşamasında olan ve 2026 içinde verilerini almayı beklediğimiz daha fazla adayımız var ve Lynch sendromuna yönelik ürünler gibi pek çok ürünümüz bulunuyor.
"Yani portföyü çeşitlendiriyoruz, bu yıl yeniden satış büyümesine dönüyoruz; Covid'de zaten pandemiden sonra satışlarımızın ciddi biçimde düşmesini bekliyorduk [...] ama sonra tüm portföy ve (mRNA) platformunun gücü sayesinde satışları yeniden büyütmeyi mümkün kılmak – bu yıl yaptığımız şey tam olarak bu."
The Big Question, Euronews Business'ın, sektör liderleri ve uzmanlarla bir araya gelip bugünün gündemindeki en önemli konuları ele aldığımız bir program serisidir.
Moderna ile yapılan tam tartışmayı izlemek için yukarıdaki videoya göz atın.
