Yeni antibiyotiklere ihtiyacımız var, diye uyardı Shionogi Europe'un Fransa Genel Müdürü Estelle Fruchet.
Bu kulağa çok yeni bir uyarı gibi gelmeyebilir ama sözlerinin arkasındaki istatistikler hepimizi endişelendirmeli.
The Big Question'ın bu bölümünde Estelle, stüdyoda Angela Barnes'a katılarak antimikrobiyal direncin neden bir sonraki ekonomik krize dönüşebileceğini anlattı.
Ölümler, hastalık izinleri ve düşen verimlilik
Antimikrobiyal direnç (AMR), bakterilerin mutasyona uğrayarak antibiyotiklerle öldürülmeye karşı dirençli hale gelmesi için kullanılan teknik terim. Bu nedenle bu ilaçları gereksiz yere kullanmamamız gerektiği sürekli vurgulanıyor.
25 yıl önce işe başladığımda, basit bir öksürük için bile pek çok antibiyotik reçete edilirdi. Ne kadar çok kullanırsanız, bakterilerin direnç kazanma ihtimali o kadar artar, diye açıkladı Estelle.
Dirençli bakterilere karşı tedavi seçeneklerinin azalması, önlenebilir ölümlerin artmasına yol açıyor.
Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi (ECDC) verilerine göre, AMR kaynaklı enfeksiyonlar her yıl AB'de 35 binden fazla ölüme neden oluyor.
Dünya genelinde ise bu sayı yılda yaklaşık 1,3 milyon kişi. Bu da aşağı yukarı Prag, Dublin ya da Helsinki'nin nüfusuna denk geliyor.
AMR ekonomiyi nasıl etkiliyor?
Artan hastalık vakaları ve uzayan hastane yatışları, hem zaten zorlanan sağlık sistemleri için daha yüksek tıbbi maliyetler hem de hastalar açısından gelir kaybı ve işverenler için üretkenliğin düşmesi anlamına geliyor.
Bu durumun Avrupa'ya yıllık maliyeti yaklaşık 12 milyar euro ve bu rakamın daha da artması bekleniyor.
Gerekli önlemler alınmazsa, 2024 tarihli bir Lancet çalışmasına göre, bugünden 2050'ye kadar dünya çapında toplam 39 milyon kişi AMR kaynaklı enfeksiyonlar nedeniyle hayatını kaybedebilir. Bunun, dünyaya her yıl ek sağlık harcamaları için 412 milyar dolar (352 milyar euro) ve iş gücü verimliliğindeki kayıplar nedeniyle 443 milyar dolar (379 milyar euro) maliyete yol açacağı öngörülüyor.
Bazı tahminler daha da karamsar; 1 trilyon dolarlık ek sağlık harcaması ve küresel yıllık GSYH'nin yüzde 3,8'ine varan kayıp öngörüyor.
Ve maliyetler yükselirken, buna paralel olarak yaşam kalitesinin düşmesi de kaçınılmaz olabilir.
AMR'yi çözmek mümkün mü?
İlaç sektörünün büyük bölümü uzun süre önce yeni antibiyotik geliştirmekten vazgeçti. Shionogi ise bu alanda ısrarla çalışan az sayıda şirketten biri.
Yeni bir ilacı geliştirmek yaklaşık 1 milyar euroya ve 10-15 yıla mal oluyor ve projelerin yüzde 95'i başarısızlıkla sonuçlanıyor. Antibiyotiklerdeki özel sorun ise, piyasa fiyatlarının oldukça düşük olması ve kullanımın kısıtlı tutulmak zorunda olması; dolayısıyla, bir antibiyotik geliştirmek yatırım açısından cazip görülmüyor.
Biz buna bozulmuş bir piyasa diyoruz, dedi Estelle, The Big Question programında.
Yeni bir ekonomik modele ihtiyacımız var. Hükümetlerin bu konuda düşünmesi ve sektörü daha cazip hale getirecek yeni finansman modelleri önermesi gerekiyor.
Birleşik Krallık'ta, gayriresmi olarak Netflix modeli olarak bilinen bir abonelik sistemi başlatıldı; ülkedeki sağlık hizmeti, inovasyonu teşvik etmek amacıyla, kullanım hacminden bağımsız olarak hayati antibiyotiklere erişim karşılığında ilaç şirketlerine sabit bir yıllık ücret ödüyor.
Bu model Birleşik Krallık'ta pilot olarak uygulandı; işe yarıyor ve bence Fransa gibi diğer ülkelerde de hayata geçirilebilir, diye konuştu Estelle.
Ancak ilaç şirketi yöneticisi, AMR ile mücadelenin başarılı olmasının doktorlar, karar vericiler, hükümetler ve daha geniş sanayi arasında işbirliği gerektirdiğinin altını çizdi.
Antibiyotik kullanımını 2030'a kadar yüzde 20 azaltma hedeflerine rağmen, AB'de tüketim 2024'te arttı.
Antibiyotik kullanımını yalnızca insanlarda değil, hayvanlarda ve tarımsal üretimde de azaltmak, yeni ilaç geliştirme yatırımlarını teşvik edecek itici ve çekici mekanizmalarla birlikte hayati önem taşıyor.
Bakteriler her yerde olduğu için uluslararası işbirliği de gerekli, diyerek sözlerini tamamladı Estelle.
The Big Question, Euronews Business'ın, gündemin en önemli başlıklarını sektör liderleri ve uzmanlarla masaya yatırdığı bir program serisi.
AMR üzerine Shionogi Europe ile yapılan söyleşinin tamamını görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.
