İstanbul barajlarında doluluk 10 Haziran itibarıyla yüzde 69,02 seviyesine geriledi. Haziran ayı başındaki yüzde 70,83'ten bu yana 10 günde 1,81 puan kaybedildi. Bu düşüş, barajlardaki toplam su stoğundan yaklaşık 16 milyon metreküplük net bir azalmaya karşılık geliyor.
Son 24 saatteki düşüş 0,27 puanla haziran ayının en sert günlük gerilemesi oldu. Sıcaklıkların yükselmesiyle birlikte günlük tüketimin 3,5 milyon metreküp bandına yaklaşması, erime hızını artırıyor.
İSTANBUL BARAJ DOLULUK ORANLARI (10 HAZİRAN 2026)
- Ömerli Barajı: %94,69
- Darlık Barajı: %88,51
- Elmalı Barajı: %92,21
- Terkos Barajı: %58,03
- Alibey Barajı: %64,04
- Büyükçekmece Barajı: %51,81
- Sazlıdere Barajı: %42,18
- Istrancalar Barajı: %21,12
- Kazandere Barajı: %52,92
- Pabuçdere Barajı: %49,64
HAZİRANIN GERİ KALANI İÇİN İKİ SENARYO VAR
İstanbul barajlarındaki ilk 10 günlük erime hızı, haziran sonuna ilişkin iki olası senaryo çiziyor.
Mevcut hız korunursa, haziran sonunda doluluk yaklaşık yüzde 65-66 bandına gerileyebilir. Bu rakam geçen yılın haziran sonu olan yüzde 65'le örtüşüyor. Ancak geçen yılın haziran ikinci yarısında erime hızı belirgin biçimde artmıştı. Bu yıl da sıcaklıklar yükseldikçe benzer bir hızlanma yaşanabilir.
Erime hızı geçen yılın haziran ortalamasına (günde 0,37 puan) çıkarsa, haziran sonunda doluluk yüzde 62 civarına düşebilir. Bu durumda İstanbul, temmuz ayına geçen yıldan daha zayıf bir konumda girecek.
Her iki senaryoda da İstanbul'un su güvenliği büyük ölçüde Melen ve Yeşilçay regülatörlerinin performansına bağlı. Bu iki kaynak günde ortalama 2,5 milyon metreküp katkı sağlıyor ve yılın ilk 5 ayında şehre toplam 394 milyon metreküp su aktardı. Melen kesintisiz çalıştığı sürece barajlardaki erime yönetilebilir düzeyde kalıyor.
BARAJ DOLULUK ORANI NEDEN ÖNEMLİ?
İstanbul'un su sistemi barajlar ve dış kaynak regülatörleri olmak üzere iki temel ayak üzerinde yükseliyor. Kentin yıllık su tüketimi tüm barajların kapasitesini aştığından doluluk oranı tek başına su güvenliğini belirlemese de en önemli göstergesi olmaya devam ediyor.
Barajdaki suyun barajın taşıyabileceği maksimum miktara oranına baraj doluluk oranı denir. İSKİ her gün yüzde cinsinden İstanbul'daki barajların doluluk oranlarını açıklıyor. Barajlardaki su oranları yağışlar ve kar erimesiyle yükselirken, tüketim ve buharlaşma ile düşüyor.
Barajların tabanında teknik nedenlerle kullanılamayan bir su katmanı bulunuyor ve bu katmana da ölü hacim deniliyor. Toplam doluluk oranı bu ölü hacmi de hesaba katarken, aktif doluluk yalnızca şebekeye gerçekten verilebilecek su oranını gösteriyor.
Yaz ayların İstanbul günde ortalama 3,4-3,5 milyon metreküp su tüketiyor. İstanbul yılda 1,1-1,2 milyar metreküp su tüketiyor. Barajların toplam kapasitesi 868 milyon metreküp, yani tamamen dolu olsalar bile su stoğumuz sadece 8-10 aya yetiyor. Açığı yıllık 575 milyon metreküp kapasiteli Melen ve Yeşilçay kapatıyor.
Su azaldıkça etkiler kademe kademe ağırlaşıyor. Şebekedeki baskı düşüyor, üst katlara su ulaşmakta güçlük çekiliyor, ardından planlı kesintiler devreye giriyor. Bazı durumlarda ölü hacimden bile su çekilmesi gündeme gelebiliyor.
İstanbul'da on barajın tamamına yakını içme ve kullanma suyu üretimine ayrılmış. Tarımsal sulama veya enerji üretim payı yok denecek kadar az. Barajlardan çekilen su İSKİ arıtma tesislerinde işlenip şebekeye veriliyor.
