Kiracı ve ev sahipleri arasında son dönemde en sık yaşanan uyuşmazlıkların başında depozito iadesi geliyor. Taşınma sürecinde tarafları karşı karşıya getiren bu anlaşmazlıklarda, kira sözleşmesinde yer alan maddelerin içeriği belirleyici rol oynuyor. Sözleşmede açık bir hüküm bulunmaması durumunda taraflar arasındaki hukuki süreç karmaşık bir hal alabiliyor.
Peki, depozito iadesi alırken hangi kurallara dikkat edilmeli? Yargıtay kararları ve yasal düzenlemeler bu konuda ne diyor? İşte kira ilişkilerinde depozito iadesine dair bilinmesi gereken tüm yasal detaylar ve güncel ilan düzenlemelerine dair son gelişmeler.
KİRA SÖZLEŞMESİNDE YAZILI HÜKÜM YOKSA DEPOZİTO KRİZİ BÜYÜYEBİLİR
Türkiye gazetesine konuşan hukukçu Emre Altun'un aktardığı bilgilere göre, depozitonun sorunsuz bir şekilde geri alınabilmesi için kira sözleşmesindeki maddelerin önceden doğru şekilde yapılandırılması gerekiyor. Sözleşmede "Kiracıdan kaynaklı bir zarar yoksa depozito aynen iade edilir" veya benzeri açık bir yazılı hükmün bulunması, iade sürecini doğrudan etkiliyor.
Altun, ev sahibinin depozitoyu iade etmemesi durumunda kiracıların önünde iki temel hukuki yol bulunduğunu belirtiyor:
İcra takibi başlatmak: Depozito alacağının tahsili için icra müdürlükleri kanalıyla işlem başlatılabiliyor.
Alacak davası açmak: İcra takibine itiraz edilmesi durumunda ya da doğrudan mahkeme yoluyla alacak davası açılabiliyor.
Ancak bu süreçte ispat yükümlülüğü kiracıya ait oluyor. Kiracı, konutta kendisinden kaynaklı bir hasar bulunmadığını ve depozito ödemesini yaptığını belgelemekle yükümlü tutuluyor.
DEPOZİTO İADESİNDE GÜNCEL KİRA BEDELİ ESAS ALINMALI
Enflasyonist ortamlarda depozito bedelinin yıllar içinde değer kaybetmesi, iade aşamasında bir diğer tartışma konusunu oluşturuyor. Depozitonun iadesinde güncel kira bedelinin esas alınması gerektiğini belirten Emre Altun, bu yöntemle yıllar içinde oluşan değer kaybı ve enflasyon farkının önüne geçileceğini ifade ediyor.
Benzer şekilde, dövize endeksli veya döviz cinsinden verilen depozitolarda da iade yapılırken kiracının menfaatine olan yöntemin dikkate alınması gerektiği belirtiliyor.
EİDS SONRASI TAŞINMAZ İLAN SAYISI YÜZDE 26 AZALDI
Emlak sektörünü doğrudan etkileyen bir diğer önemli gelişme ise Ticaret Bakanlığı'nın spekülatif fiyat artışlarını engellemek adına devreye aldığı Elektronik İlan Doğrulama Sistemi (EİDS) oldu.
Sistemin uygulamaya girmesinin ardından piyasadaki satılık taşınmaz ilan sayısında yüzde 26 oranında bir azalış kaydedildi. Bu düşüş, doğrulanmamış ve sahte ilanların sistem dışı kalmasıyla açıklanıyor.
DOĞRULANMAMIŞ İLANLARA İDARİ PARA CEZASI: META'YA 5 MİLYON TL CEZA
Ticaret Bakanlığı, konut ve araç alım-satımı yapacak vatandaşları sosyal medya platformları ile mesajlaşma uygulamaları üzerinden yayımlanan doğrulanmamış ilanlara karşı uyardı. Bu tür platformlarda yer alan yetkisiz ilanların mağduriyet yaratabileceğine dikkat çekildi.
Bakanlık tarafından yapılan denetimler sonucunda, EİDS kurallarına aykırı ilan barındıran platformlara yönelik yaptırımlar da uygulanmaya başladı. Bu kapsamda, kurallara aykırı ilanlar nedeniyle Meta Platforms İstanbul Bilişim Hizmetleri Ltd. Şti. unvanlı şirkete 5 milyon lira idari para cezası uygulandığı açıklandı.
