Yaz aylarında yükselen sıcaklıklarla birlikte acil servis ve poliklinik başvurularında en sık karşılaşılan rahatsızlıkların başında 'akut gastroenterit', yani halk arasındaki adıyla 'yaz ishali' geliyor. Medicana Sağlık Grubu Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Dr. Gülay Kılıç, gıda ve su kaynaklı enfeksiyonların arttığı bu dönemde korunma yolları ve doğru tedavi yöntemleri hakkında önemli uyarılarda bulundu.
İshalin yalnızca yaşam kalitesini düşüren bir tablo olmadığını vurgulayan Uzm. Dr. Gülay Kılıç; özellikle bebekler, küçük çocuklar, yaşlılar, gebeler ve bağışıklık sistemi zayıf bireylerde ciddi sıvı kaybı ve hayati komplikasyonlara yol açabileceğini belirtti.
Sıcak Havalar Mikroorganizmaların Çoğalmasını Hızlandırıyor
Sıcaklığın yükselmesiyle bakteri ve virüslerin gıdalarda çok daha hızlı çoğaldığını ifade eden Dr. Kılıç, bulaşma riskine dair şunları söyledi:
"Besinler üretimden sunumuna kadar geçen süreçte enfekte olabilir. Özellikle soğuk zincirin bozulduğu et, tavuk, süt ürünleri, deniz ürünleri ve hazır gıdalarda bakteriler kısa sürede çoğalabilir. Mutfak araç gereçlerinin temiz olmaması, iyi yıkanmamış sebze ve meyveler ile gıdalar arasında çapraz bulaşın yaşanması enfeksiyon riskini artırmaktadır. Ayrıca açıkta satılan yiyecekler ve güvenilir olmayan içme suları da yaz aylarında enfeksiyon riskini daha da yükseltiyor."
İshale yalnızca bakterilerin değil; Norovirüs, Rotavirüs gibi virüslerin ve çeşitli parazitlerin de neden olabileceği hatırlatıldı.
EN BÜYÜK TEHLİKE: DEHİDRASYON (SIVI KAYBI)
İshal sırasında vücuttan sadece suyun değil; sodyum ve potasyum gibi hayati elektrolitlerin de kaybedildiğini belirten Uzm. Dr. Kılıç, dehidrasyon belirtilerini şöyle sıraladı:
Yoğun susama hissi, ağız ve dil kuruluğu
İdrar miktarında azalma ve koyu renkli idrar
Baş dönmesi ve gözlerde çöküklük
Çocuklarda huzursuzluk veya aşırı uyku hali
"HER İSHALDE ANTİBİYOTİK KULLANILMAMALI"
Toplumdaki "her ishalde antibiyotik alınmalıdır" algısının yanlış olduğuna değinen Dr. Kılıç, akut ishallerin önemli bir kısmının viral kaynaklı olduğunu ve antibiyotiklerin bu durumlarda hiçbir yarar sağlamadığını vurguladı.
Tedavinin temelini kaybedilen sıvının yerine konulmasının oluşturduğunu belirten Kılıç, "Oral rehidratasyon solüsyonları (ağızdan sıvı tedavisi) özellikle risk gruplarında yaşam kurtarıcıdır. Hafif ve kolay sindirilebilir beslenme, kusma yoksa sık aralıklarla sıvı tüketimi öncelikli olmalıdır. Şiddetli sıvı kaybında ise damar yoluyla sıvı tedavisi gerekebilir" dedi.
BU BELİRTİLER VARSA VAKİT KAYBETMEDEN DOKTORA BAŞVURUN!
Yaz ishallerinin büyük bölümünün basit hijyen kurallarıyla önlenebileceğini ifade eden Kılıç; ellerin sık sık yıkanması, taze gıdaların iyi temizlenmesi ve açıkta satılan yiyeceklerden uzak durulması gerektiğini hatırlattı.
Uzm. Dr. Gülay Kılıç; 38,5 derecenin üzerinde ateş, kanlı dışkılama, şiddetli karın ağrısı, kusma nedeniyle sıvı alamama veya 3 günden uzun süren ishal durumlarında vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğinin altını çizdi.
